Το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας οφείλει να απασχολεί σοβαρά τον αγροτικό κόσμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), την κοινωνία και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.

Οι ανισορροπίες του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και ο ρόλος των κερδοσκοπικών κεφαλαίων στη διαμόρφωση των τιμών του αγροτικού τομέα, καταδεικνύουν την άμεση ανάγκη ρύθμισης και εξυγίανσής του, με στόχο ένα βιώσιμο σύστημα που θα ελαχιστοποιεί τους κινδύνους από κερδοσκοπικές δράσεις και στον τομέα της γεωργίας.

Νέα μεταρρύθμιση της ΚΑΠ

Εστιάζοντας στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), για την οποία επιβάλλεται μια νέα μεταρρύθμιση μέχρι το 2013, οι οποιεσδήποτε προβλέψεις για τη μελλοντική της πορεία δεν μπορούν να αγνοήσουν την ιστορική της εξέλιξη. Παράλληλα, ο βαθμός στήριξής της από τα κράτη μέλη, όπου ο γεωργικός τομέας έχει διαφορετική βαρύτητα, θα προσδιορίσει το νέο δημοσιονομικό της πλαίσιο. Τονίζεται πως η εξάρτηση της ελληνικής γεωργίας από τις επιδοτήσεις της ΚΑΠ ανέρχεται σε 25%-30% του αγροτικού εισοδήματος, ενώ στις άλλες μεσογειακές χώρες δεν ξεπερνά το 10%-15%.

Ο προϋπολογισμός που καλείται σήμερα να διαχειριστεί μεσομακροπρόθεσμα τη δημοσιονομική σταθερότητα της E.E. και τους νέους αναπτυξιακούς στόχους, δεν θα μπορέσει να παρέχει το δημοσιονομικό μερίδιο που απολαμβάνει σήμερα η ευρωπαϊκή γεωργία. Είναι γεγονός ότι το κέντρο βάρους της ευρωπαϊκής ανάπτυξης έχει μετατοπιστεί στα πεδία γνώσης και καινοτομίας, όπου η χώρα μας οφείλει να κάνει ένα άλμα προσαρμογής, με συνέπειες για τον αγροτικό τομέα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Επιτροπή με ανακοίνωσή της προσδιόρισε τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της Ένωσης για την Ευρώπη του 2020 που είναι η έξυπνη ανάπτυξη, η βιώσιμη ανάπτυξη, η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς. Επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο της ανακοίνωσης αυτής υπάρχουν ελάχιστες αναφορές στο ρόλο της ΚΑΠ στη νέα στρατηγική, γεγονός που σηματοδοτεί τη συρρίκνωσή της.

Το στοίχημα για την Ελλάδα

Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, είναι επιτακτική η ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε τις αναπτυξιακές προτεραιότητες για την ελληνική γεωργία. Πολλά πράγματα δεν θα είναι ίδια μετά το 2013.

Η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, που αποφασίσθηκε επί ελληνικής προεδρίας της Ένωσης το 2003, διαμόρφωσε το μοντέλο στήριξης της ΚΑΠ στα επίπεδα που καθόρισε η Σύνοδος του Βερολίνου.

Η ισχύουσα ιστορικότητα των πληρωμών δεν είναι εύκολο να διατηρηθεί. Αυτό θα σηματοδοτήσει ριζικές αλλαγές στον τρόπο στήριξης της παραγωγής και των γεωργικών εισοδημάτων, ιδιαίτερα στη χώρα μας.

Ο μεγαλύτερος προσανατολισμός προς την αγορά, οι διεθνείς υποχρεώσεις της Ε.Ε, προδιαγράφουν το πλαίσιο της νέας ΚΑΠ και το επιχειρηματικό περιβάλλον στον αγροτικό τομέα.

Η παντελής έλλειψη νέων πολιτικών και η έλλειψη ριζικού ανασχεδιασμού δομών κατά την άσκηση αγροτικής πολιτικής από τη Ν.Δ., συνέβαλλαν στη διαμόρφωση ενός τομέα απαξιωμένου, αναχρονιστικού και μη ανταγωνιστικού. Επίσης, η απροθυμία του ελληνικού αγροτικού κόσμου να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και να διευρύνει την επιχειρηματική διάσταση των δραστηριοτήτων του, οδηγεί την ελληνική γεωργία σε δυσμενή θέση.

Παράλληλα, οι εξελίξεις της ελληνικής οικονομίας και η εφαρμογή του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα επηρεάσουν αρνητικά τον αγροτικό τομέα, λόγω της επιβράδυνσης του ρυθμού των επενδύσεων.

Η μετά το 2013 εποχή δεν μπορεί να είναι ίδια με το σήμερα. Η χώρα μας καλείται στον γεωργικό τομέα να αναζητήσει τάχιστα έναν νέο σχεδιασμό που θα δίνει προοπτική και βιωσιμότητα. Χρειάζεται η χάραξη μιας στρατηγικής, η οποία θα προετοιμάσει το ελληνικό σχέδιο στη νέα διαπραγμάτευση που ήδη ουσιαστικά έχει αρχίσει για την μετά το 2013 ΚΑΠ.

Στην προσπάθεια αυτή οφείλουν να συστρατευθούν όλοι οι κοινωνικοί εταίροι, και κυρίως η κυβέρνηση, η οποία με όραμα, σχέδιο και σωστή προετοιμασία θα καθοδηγήσει, ακολουθώντας τους ταχείς ρυθμούς των εξελίξεων.

Το διακύβευμα είναι μέγιστο και έτσι δεν δικαιολογούνται αναβολές, απειρίες και ερασιτεχνισμοί, καθώς και η επανάληψη πρακτικών που οδήγησαν σε επώδυνα για τον αγροτικό κόσμο αποτελέσματα. Για την μετά το 2013 εποχή πρέπει να εργασθούμε όλοι μαζί έχοντας στόχους για την ελληνική γεωργία. Αυτή η σοβαρή στάση των διαπραγματευτών μας αποτελεί την εγγύηση ότι οι θυσίες που καταβάλλει ο λαός μας δεν θα χαθούν.

___

Ο Γιώργος Γερ. Δρυς είναι πρώην υπουργός Γεωργίας