Ένα βιβλίο-φάρος: «Πέρα από την λιτότητα»

 

Στις κοντά 800 σελίδες του συλλογικού τόμου «Πέρα από την λιτότητα: Για μια νέα δυναμική στην Ελληνική οικονομία», που μόλις κυκλοφόρησε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 31 Έλληνες πανεπιστημιακοί και ερευνητές – με συντονισμό/επιμέλεια της έκδοσης από τους Δημήτρη Βαγιανό, Νίκο Βέττα, Κώστα Μεγήρ και Χριστόφορο Πισσαρίδη κάνουν κάτι που αν η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα αληθινά υπήρχε, θα το είχε θεωρήσει (η Ελλάδα, η συζήτηση, η δημόσια σφαίρα) αναντικατάστατο. Παίρνουν και «ξετινάζουν» την Ελληνική οικονομία, όπως αυτή προσήλθε στην κρίση – όπως την αντιμετώπισε/όπως οδηγήθηκε να την αντιμετωπίσει /όπως βρίσκεται, τώρα, ένα βήμα πριν από την επόμενη φάση – σε μια απόπειρα να χτιστεί ένα corpus ανάλυσης, Το οποίο να επιτρέπει όχι την υποβοήθηση στην χάραξη πολιτικής (αυτό πια το έχουμε πάρει απόφαση πλέον: η πολιτική στην Ελλάδα, και μάλιστα η οικονομική πολιτική προκύπτει από την σύγκρουση, από το τυχαίο και από την έξωθεν επιβολή, δεν χαράζεται…), αλλά την αξιολόγηση των όσων θα προκύψουν εκάστοτε ως πολιτική. Δεν είναι και λίγο, αυτό! Καθώς μάλιστα η συνειδητή επιλογή τους είναι να πάνε την συζήτηση προς το μέλλον, εκεί όπου βρισκόμαστε τώρα, στην αναζήτηση της «επόμενης μέρας», το πράγμα παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Η αναζήτηση των συγγραφέων αυτού του συλλογικού τόμου ξεκινάει από την περιγραφή του μακροοικονομικού πλαισίου μέσα στο οποίο επωάσθηκε και αναπτύχθηκε η κρίση. Προχωρά στην ανατομία των μεταρρυθμίσεων στην αγορά προϊόντων, στην αγορά εργασίας και στον τραπεζικό/χρηματοπιστωτικό τομέα – με ειδική παρέκβαση στην λογική των ιδιωτικοποιήσεων. Καταπιάνεται με τα βάθρα της δόμησης της κοινωνίας, που είναι το εκπαιδευτικό σύστημα και το σύστημα υγείας, καθώς και με τα φορολογικά στα κοινωνικοασφαλιστικά που (υπό διαφορετική αλλά συγκλίνουσα έννοια) συμπληρώνουν την πλαισίωση της κοινωνικής ζωής. Για να προσεγγίσει διεξοδικά τον Λεβιάθαν της Δημόσιας Διοίκησης και την πρόκληση μεταρρύθμισής της, με ιδιαίτερη έμφαση στον κλάδο της Δικαιοσύνης και την κατάρρευσή του (sic) , αλλά και στο  ιδιαίτερο φαινόμενο της διαφθοράς.

Ο αναγνώστης θα παρατηρήσει ότι ουσιαστικά αραδιάσαμε έναν πίνακα περιεχομένων – και, αληθινά, αυτό κάναμε. Με μια διαφορά: ότι σε καθένα απ’ αυτά τα κεφάλαια/θέματα/τίτλους υπάρχει – ατομικά ή συλλογικά, κατά περίπτωση – μια ανατομία που επιχειρεί να διασυνδέσει με τις άλλες θεματικές. Και, τις περισσότερες φορές, να δώσει κάτι σαν προοπτική μέλλοντος, σαν «λύση» ή πάντως προσέγγιση του αύριο. Το συνολικό συμπέρασμα αυτής της διαδρομής είναι εκείνο που δίνουν οι επιμελητές της έκδοσης (Βαγιανός – Βέττας – Μεγήρ – Πισσαρίδης) ως πρόλογο-παρουσίαση. Δύσκολα θα παρουσίαζε κανείς ένα τέτοιο τόμο ως εύκολο ανάγνωσμα για τα βράδια ή τις ώρες της σχόλης: αξίζει όμως κανείς να το επιχειρήσει. Μπορεί να λειτουργήσει σαν φάρος προς το αύριο, ένα αύριο «πέρα απο την λιτότητα».