Πέτρος Ι. Παραράς: Οικονομική ελευθερία (άρθρο 5, παρ. 1 Συντάγματος): Οικονομικός φιλελευθερισμός, νεωτερική διαδρομή και συνταγματική θεμελίωση

Με μακρά διαδρομή στον χώρο της Δικαιοσύνης (επίτιμος Αντιπρόεδρος ΣτΕ) αλλά και του Πανεπιστημίου (με σύγγραμμα Συνταγματικού, για τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και την οργάνωση και λειτουργία της Πολιτείας, συν τη λειτουργία της Βουλής, πέραν της αρθρογραφίας), ο Πέτρος Παραράς έρχεται με το διεξοδικό αυτό έργο να αναλύσει εις βάθος… μια πτυχή μιας παραγράφου ενός άρθρου του Συντάγματος. Το οποίο όμως, καθώς ασχολείται με το δικαίωμα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας υπό το ιδιαίτερο πρίσμα της οικονομικής ελευθερίας, έχει ασφαλώς κεντρικό ενδιαφέρον στη δημόσια συζήτηση. Πάντως, στη συζήτηση σ’ αυτήν την τελευταία στροφή της Ιστορίας: πράγματι, κλείνει το βιβλίο αυτό με την τοποθέτησή του (επιφυλακτικά) επί της στάσεως του ΣτΕ στις παρεμβάσεις της εποχής των Μνημονίων –άλλοτε με τη χρήση της έννοιας του γενικότερου δημόσιου συμφέροντος, άλλοτε εκείνης του δικαίου της ανάγκης– και των εξαιρετικών συνθηκών.

Αν, πάντως, πάει κανείς στην υπό κανονικές συνθήκες –ό,τι κι αν σημαίνει πλέον ο όρος!…– οικονομική ελευθερία, που ο συγγραφέας την προσεγγίζει περισσότερο ως ελεύθερη οικονομία της αγοράς, ιδίως μετά την έκλειψη της πειστικότητας του ισχυρισμού περί οικονομικοπολιτικής ουδετερότητας του Συντάγματος (δεν είναι μόνον η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ή η γενίκευση της παγκοσμιοποίησης, είναι και η βίαιη εισέλευση των επιπτώσεων της πανδημίας, πλέον, καθώς και τα μέτρα άμβλυνσης των κοινωνικών της επιπτώσεων που εγκαθίστανται στο προσκήνιο…), δεν αργεί κανείς να διαπιστώσει πόσο ολισθηρές είναι οι σταθμίσεις. Σταθμίσεις που επιβάλλονται από την επίπτωση των κανόνων του Ενωσιακού Δικαίου μέχρι τις (αυριανές μάλιστα) οικολογικές δεσμεύσεις. Σειρά αποχρώσεων και χαρακτηρισμών συνοδεύει τις προσπάθειες επαναπροσδιορισμού του φιλελευθερισμού· όσο κι αν προτιμήσει κανείς να αποστασιοποιηθεί από τον πολιτικό χρωματισμό με εξοπλισμό τη νομική εργαλειοθήκη, η πολιτική διάσταση δεν φεύγει από την προσέγγιση.

Πέτρος Ι. Παραράς, Οικονομική ελευθερία (άρθρο 5, παρ. 1 Συντάγματος): Οικονομικός φιλελευθερισμός, νεωτερική διαδρομή και συνταγματική θεμελίωση, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα/Θεσσαλονίκη 2019, σελίδες 626, τιμή εκδότη: 55,00 ευρώ