Αναζητούνται Λαιστρυγόνες – κυρίως όμως ο «άγριος Ποσειδώνας»

 

Η επιλογή να απευθυνθεί ο Αλέξης Τσίπρας, με διαγγελματική λογική, για το τέλος των Μνημονίων από την Ιθάκη οδήγησε σε πλήθος ερμηνειών, μετά-ερμηνειών, επικοινωνιακών αξιολογήσεων και όλα τα συναφή.

Η Κυβερνητική λογική προέκυψε διαφανής από τον όλο χειρισμό: η Ιθάκη είναι ένα τέλος ενός περιπετειώδους, επικίνδυνου ταξιδιού, όπου ο – πολυμήχανος, χαρακτηριστικός του Έλληνα – Οδυσσέας κατορθώνει να ξεπεράσει την μήνιν των θεών, τα στοιχεία της φύσεως, τις φωνές των Σειρήνων και τις γαλιφιές της Κίρκης για να γυρίσει. Πίσω. Σώος.

Η Αντιπολίτευση – τουλάχιστον η Νέα Δημοκρατία – πέρασε σε Καβαφισμό για να αποικοδομίσει (αναμενόμενο) το κυβερνητικό αφήγημα. Πήγε στον καταληκτικό στίχο της «Ιθάκης» , το «Η Ιθάκη σ’ έδωσε το ωραίο ταξίδι. Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στο δρόμο. Αλλ’ δεν έχει να σε δώσει τίποτε πια». (Εδώ, μικρή παρέμβαση. Ο στίχος λέει «Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια».) Από τον ΣΥΡΙΖΑ η Καβαφική αφορμή οδήγησε σε απάντηση με δάνειο από τους «Βαρβάρους»: «Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς Μνημόνια; Ήταν κι αυτά μια κάποια λύσις» (Πάλι έχουμε παρέμβαση στον Καβαφικό στίχο, με βαρύτερο χέρι εδώ). Πάντως η αναφορά σε «μνηστήρες» που εναπομένουν επί σκηνής, ενωτική διάθεση η πάμε παρακάτω δεν την δίνει…

Με κάθε σεβασμό στην Καβαφική ανακάλυψη των δυο βασικών εκφραστών της πολιτικής στην Ελλάδα του Αυγούστου 2018, να καταθέσουμε ότι τουλάχιστον άλλα δυο σημεία της «Ιθάκης» θάξιζαν περισσότερη προσοχή. Πρώτα-πρώτα, ο καταληκτικός στίχος: «Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε. Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν». Το πλέξιμο της φτωχικής Ιθάκης με το πικρό Καβαφικό δίδαγμα του «τι σημαίνουν» τα τέλη των ταξιδιών, σε κόστος, σε αναγνώσεις της επιθυμίας έχει – θαρρούμε – βαρύτητα.

Όμως ακόμη περισσότερο – πολύ περισσότερο – πιστεύουμε ότι θάξιζε να αναζητηθεί η σημασία του άλλου στίχου, που μάλιστα ο Αλεξανδρινός τον επαναφέρει δυο φορές. Συντέμνουμε: «Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι. Τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις αν μεν’ η σκέψις σου εκλεκτή […]. Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή του, αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου». Ποιοι είναι οι Λαιστρυγόνες και οι Κύκλωπες για τον Τσίπρα, για την Κυβέρνηση για την Ελλάδα (καλά ο άγριος Ποσειδώνας είναι ο παροπλισμένος Σόιμπλε, δεν χρειάζεται και τόση σκέψη !). Να είναι οι παράξενες – για ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και για την προ Μνημονίων Ελλάδα… – ιδέες περί δημοσιονομικής πειθαρχίας; Οι μεταρρυθμίσεις και οι «μεταρρυθμίσεις»; Η νέας εποχής Ευρώπη – «να σταματήσεις σ’ εμπορεία Φοινικικά, και τες καλές πραγμάτειες να αποκτήσεις, σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ’ έβενους και ηδωνικά μυρωδικά κάθε λογής» – ταυτίζεται με την αποδοχή των «εταίρων»; Ή μήπως κάπου στους Λαιστρυγόνες ή τους Κύκλωπες αναγνωρίσει κανείς τις αγορές, αύριο;