Ανταλλαγή μηνυμάτων στα Ελληνοτουρκικά;

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Πριν λίγες μόνο μέρες, η μεγάλη στρατιωτική άσκηση «Καταιγίδα 2020» – προγραμματισμένη για τα μέσα Μαΐου – έγινε γνωστό ότι δεν θα διεξαχθεί. Όταν άρχισαν να διατυπώνονται ερωτήματα για τους λόγους αυτής της πρωτοβουλίας – μια ερμηνεία ήταν ότι θεωρήθηκε προβληματική η διεξαγωγή λόγω κορωνοϊού, μια άλλη θεώρησε ότι επρόκειτο για αίτημα της Τουρκικής πλευράς (όπου η πανδημία έχει ευρύτερη διάδοση στις ένοπλες δυνάμεις) που βρήκε ανταπόκριση στην Ελλάδα, ως στοιχείο μάλιστα των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης – ο υπουργός Άμυνας Ν. Παναγιωτόπουλος μίλησε για απλή αναβολή/μετάθεση παραπέμποντας στην ερμηνεία κορωνοϊού. Ο προκάτοχός του, κυρίως όμως πρώην Α/ΓΕΕΘΑ, Βαγγέλης Αποστολάκης θεώρησε ότι «σε πρώτη φάση, η αναβολή της άσκησης δεν περνάει καλό μήνυμα». Η αλήθεια είναι ότι σε αμέσως προηγούμενες εβδομάδες, είχε υπάρξει βομβαρδισμός της κοινής γνώμης για πυκνές παραβάσεις/παραβιάσεις στο Αιγαίο, ακόμη και για Τουρκικές υπερπτήσεις σε νησιά – αλλά και στον Έβρο.

Καθώς είχαν προηγηθεί/πυκνώσει μηνύματα της Τουρκικής πλευράς, τουλάχιστον στο μέτωπο του προσφυγικού/μεταναστευτικού, με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου να δηλώνει τηλεοπτικά ότι «συνεχίζεται η πολιτική των ανοιχτών συνόρων για το προσφυγικό […] όποιος θέλει, μπορεί να φύγει στην Ευρώπη, δεν εμποδίζουμε», μη χάνοντας μάλιστα την ευκαιρία να αναφερθεί σε «απάνθρωπη συμπεριφορά της Ελλάδας στα σύνορα», η ανάγνωση του σκηνικού δεν είναι εύκολη. (Επειδή περί προσφυγικού/μεταναστευτικού, ας μην λησμονείται και η κυοφορούμενη μετακίνηση προσφύγων – Σύρων και Παλαιστινίων – από Τουρκία σε Αλβανία, και μάλιστα σε περιοχές Βορειοηπειρωτών/κοντά στα Ελληνικά σύνορα. Στα οποία σύνορα είχε βρεθεί προ ημερών ο υφυπουργός Αμύνης Άλκης Στεφανής).

Όμως τα μηνύματα δεν σταματούν εδώ: Έτσι , ο θεωρούμενος αρχιτέκτονας του δόγματος «Γαλάζια Πατρίδα»/Μαβί Βατάν υποναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, επιτελάρχης του Τουρκικού Ναυτικού, πολυγραφότατος και εμπνευστής των χαρτών Τουρκικών διεκδικήσεων στην Μεσόγειο μπροστά από τους οποίους ο Πρόεδρος Ερντογάν ανέπτυσσε τα του MOU Τουρκίας-Λιβύης (είχε προηγηθεί στον ρόλο ο ήδη απόστρατος ναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ, διευθυντής σχεδιασμού του Ναυτικού), «πέρασε» πλέον στο Τουρκικό ΓΕΕΘΑ. Αν πρόκειται για kick upstairs, δηλαδή για ουσιαστική υποβάθμιση μέσω τυπικής προώθησης καθώς ο Γιαϊτζί έδειξε υπερβάλλοντα ζήλο στο κυνήγι Γκιουλενιστών, πρόκειται για μιαν ακόμη ψηφίδα στην ανταλλαγή μηνυμάτων.

Εξωγενές μήνυμα είχε εκπεμφθεί, επίσης προ ημερών, από τον Γ.Γ. του ΝΑΤΟ Γιενς Στόλτεμπεργκ – σε συνέντευξή του στην Ιταλική La Republica – όπου, αναφερόμενος στο εμπάργκο όπλων στην Λιβύη «στο οποίο πρέπει να συμμορφωθούν όλες οι πλευρές», υπενθύμιζε ότι η «αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ Κυβέρνηση αλ Σάρατζ και ο Χαφτάρ δεν μπορούν να μπουν στην ίδια εξίσωση». (Λίγο παραπέρα, ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ αναφερόταν στην Άγκυρα ως «σημαντικό σύμμαχο»).Το Ελληνικό ΥΠΕΞ αρχικά έβαλε πάγο τον Γ.Γ. του ΝΑΤΟ – υπενθυμίζοντας ότι οι θέσεις του Συμφώνου λαμβάνονται με ομοφωνία -, ύστερα παρέπεμψε σε παρανόηση/κακή απόδοση των λεγομένων του. Πάντως, επί του εδάφους, ο στρατάρχης Χαφτάρ στον οποίο η Αθήνα είχε επενδύσει προσδοκίες, δείχνει να υποχωρεί προς Δυσμάς, αφήνοντας την πρωτεύουσα και την Ανατολική περιοχή της Λιβύης στις δυνάμεις αλ-Σάρατζ.

Κατά τα άλλα, οι κινήσεις και (κυρίως) οι προαναγγελίες κινήσεων του Γιαβούζ στην Κυπριακή ΑΟΖ και του Ορούτς Ρέϊς στα νότια της Κρήτης – μετά και από αεροναυτική άσκηση της Τουρκίας, τέλη Απριλίου, στο τρίγωνο Νοτ. Κρήτης – Δυτ.Ρόδου – Ανατ.Κύρπου τείνουν να καταστούν συνήθης κατάσταση. Σε σημείο να μην θεωρούνται καν «μηνύματα».