Ανδρέας Φλώρος, πρύτανης του Ιονίου Πανεπιστημίου

 

 

 

 

Οικονομική Επιθεώρηση, Αύγουστος 2021, τ. 1009

Ελλάδα 1821-2021 • Νησιά Ιονίου του Ανδρέα Φλώρου, Πρύτανη του Ιονίου Πανεπιστημίου

Το Ιόνιο Πανεπιστήμιο είναι ένα περιφερειακό, πολυνησιωτικό ΑΕΙ, το οποίο στρατηγικά έχει αναπτυχθεί στη βάση της μοναδικότητας και κατά περίπτωση ιδιαιτερότητας των γνωστικών αντικειμένων των σπουδών που παρέχουν τα ακαδημαϊκά Τμήματά του. To χαρακτηριστικό αυτό συνδυάζεται με τον έντονο χαρακτήρα συνέργειας μεταξύ των διαφορετικών επιστημονικών πεδίων που θεραπεύονται σε επίπεδο διδασκαλίας και έρευνας, δημιουργώντας ένα έντονα διαθεματικό ακαδημαϊκό περιβάλλον, με υψηλό βαθμό επιστημονικής αλληλεπίδρασης μεταξύ του συνόλου των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, ικανό να ανταποκριθεί στις σύνθετες απαιτήσεις εξέλιξης, προσαρμογής και επικαιροποίησης των προγραμμάτων σπουδών όλων των κύκλων. Προς την κατεύθυνση αυτή συμβάλλει και το διαχειρίσιμο ακαδημαϊκό μέγεθος του Ιδρύματος, το οποίο διασφαλίζει υψηλά επίπεδα προσβασιμότητας, επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μεταξύ όλων των κατηγοριών των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Η επένδυση στην ποιότητα, η επένδυση στην ερευνητική αριστεία και η επένδυση στην εξωστρέφεια αποτελούν τους τρεις βασικούς πυλώνες της ακαδημαϊκής αναπτυξιακής στρατηγικής του Ιονίου Πανεπιστημίου. Η πρόσφατη κατάταξη του εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας του Ιδρύματος στην ανώτατη κατηγορία της πλήρους συμμόρφωσης αποτελεί το επιστέγασμα μιας εντατικής και διαρκούς προσπάθειας διαμόρφωσης ενός ποιοτικού εκπαιδευτικού πανεπιστημιακού περιβάλλοντος που θέτει στο επίκεντρο τον φοιτητή, εστιάζει σε σαφώς ορισμένα μαθησιακά αποτελέσματα και θέτει τις βάσεις για μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία, αναιρώντας σε μεγάλο βαθμό τα όποια μειονεκτήματα δημιουργούνται από την απομακρυσμένη, περιφερειακή διάσταση της έδρας του Ιδρύματος. Παράλληλα, η υλοποιούμενη στρατηγική έρευνας έχει ήδη δημιουργήσει ένα υψηλής ποιότητας ερευνητικό οικοσύστημα που δραστηριοποιείται σε επιστημονικούς τομείς αιχμής, όπως στις επιστήμες της υγείας, στις θετικές επιστήμες, στις ανθρωπιστικές σπουδές, στις τέχνες και σε άλλα επιστημονικά πεδία. Το οικοσύστημα αυτό είναι πλήρως ανταγωνιστικό, περιλαμβάνει τη λειτουργία δομών καινοτομίας σε διεπιστημονικά πεδία, σημαντικές συνεργασίες με διεθνείς εταίρους, και επιτυγχάνει την προσέλκυση σημαντικών ανταγωνιστικών ερευνητικών χρηματοδοτήσεων, συνεισφέροντας με τη μεταφορά τεχνογνωσίας και καινοτομίας σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Η πρόσφατη ίδρυση του Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Κέντρου του Ιονίου Πανεπιστημίου εξασφαλίζει μια έντονα διαθεματική προσέγγιση και στον τομέα της έρευνας, η οποία εξυπηρετεί με πληρότητα και τις ανάγκες της ίδιας της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, βάσει των ιδιαίτερων κοινωνικών και οικονομικών παραγωγικών χαρακτηριστικών της, όπως αυτά ορίζονται κυρίαρχα από τον τουρισμό, τις εναλλακτικές, σύγχρονες μορφές του τουριστικού προϊόντος, αλλά και τον πολιτισμό. Αυτή η σχέση θεσμικού εταίρου μεταξύ του Ιονίου Πανεπιστημίου και της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων ολοκληρώνεται με τον σχεδιασμό προγραμμάτων κατάρτισης, επιμόρφωσης και διά βίου μάθησης, προσαρμοσμένων στις απαιτήσεις της τοπικής κοινωνίας, και αποτελεί πρότυπο τεκμηρίωσης της αναγκαιότητας ύπαρξης της ανώτατης εκπαίδευσης στην περιφέρεια της χώρας, με άμεσες προεκτάσεις λόγω θέσης στη μακροπεριφέρεια της Αδριατικής και συστατικά πέραν των τυπικών που σχετίζονται με τις αναμενόμενες, μονοδιάστατες οικονομικές ωφέλειες από την εκπαιδευτική διαδικασία.

Η πολυνησιωτικότητα σαφώς και αποτελεί ένα ισχυρό χαρακτηριστικό της ακαδημαϊκής ταυτότητας του Ιονίου Πανεπιστημίου, του οποίου η λειτουργία εκτείνεται σε τέσσερα νησιά και πέντε πόλεις. Η χωρική αυτή διασπορά είναι γεγονός ότι περιπλέκει την καθημερινή ακαδημαϊκή λειτουργία του Ιδρύματος. Η πρόκληση εδώ εντοπίζεται σε δύο επίπεδα: το πρώτο, το διοικητικό, σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζεται με την υιοθέτηση ενός σύγχρονου μοντέλου ψηφιακού μετασχηματισμού που θέτει τον τελικό χρήστη στο επίκεντρο, κωδικοποιεί και ταυτόχρονα απλοποιεί τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες, εκμηδενίζει τις φυσικές αποστάσεις και ενισχύει τη διαφάνεια. Τα βήματα που έχουν πραγματοποιηθεί τον τελευταίο καιρό από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο προς την κατεύθυνση αυτή είναι σημαντικά, προσδίδοντας δυνατότητες άμεσης προσαρμογής των όποιων διαδικασιών σε τυχόν τροποποιήσεις του εκάστοτε νομοθετικού πλαισίου. Θέματα πιστοποίησης των διαδικασιών και πτυχών της ακαδημαϊκής λειτουργίας, αλλά και η εφαρμογή –για πρώτη φορά σε ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα– ενός συστήματος εσωτερικού ελέγχου, συμβατού με τα διεθνή πρότυπα, προσδίδουν υψηλή προστιθέμενη αξία και εγγυήσεις διαφάνειας στις παρεχόμενες ψηφιακές υπηρεσίες. Το δεύτερο επίπεδο σχετίζεται με την ίδια την εκπαιδευτική και την ερευνητική διαδικασία, όπου εκεί αναπόφευκτα εντοπίζονται αδυναμίες εφαρμογής οικονομίας κλίμακας σε διαθέσιμους ανθρώπινους και υλικούς πόρους, όντας αυτοί κατανεμημένοι σε διαφορετικά νησιά. Τα όποια προβλήματα αυτού του τύπου αντιμετωπίζονται μέσω του προσεκτικού σχεδιασμού της ακαδημαϊκής ανάπτυξης του Ιδρύματος, στο πλαίσιο του οποίου τίθεται σε προτεραιότητα η ομαδοποίηση των ομοειδών απαιτήσεων που δημιουργούνται σε πόρους ανά νησί.

Η ακαδημαϊκή ανάπτυξη του Ιονίου Πανεπιστημίου βασίζεται σε ένα εκτενές στρατηγικό και επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο στηρίζεται στην ανάλυση της πραγματικής κατάστασης του Ιδρύματος, στην αποτύπωση των μακροπρόθεσμων στόχων του και στην πρόβλεψη συγκεκριμένων δεικτών επίτευξης αποτελέσματος. Συνοπτικά, το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει την ενίσχυση των υφιστάμενων ακαδημαϊκών Τμημάτων, αλλά και των παρεχόμενων ακαδημαϊκών υπηρεσιών, με ιδιαίτερη έμφαση στην ισόρροπη ανάπτυξη των υπηρεσιών φοιτητικής μέριμνας σε όλα τα νησιά-έδρες. Η ποσοτική διεύρυνση, όπως αυτή εκφράζεται από την αύξηση του πλήθους των ακαδημαϊκών Τμημάτων, είναι μεν επιθυμητή και αποτελεί στόχο του Ιδρύματος, υπό την προϋπόθεση όμως ότι τα νέα αντικείμενα θα είναι συμβατά με την ιδιαίτερη ακαδημαϊκή ταυτότητα του Ιδρύματος, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της διαθεματικότητας, και ότι η διάθεση των πρόσθετων πόρων που απαιτούνται για τη σύσταση των όποιων νέων Τμημάτων δεν θα αποτελέσει εμπόδιο στην περαιτέρω ανάπτυξη και ωρίμανση των ήδη λειτουργούντων Τμημάτων. Προς την κατεύθυνση αυτή, τομείς όπως η θαλάσσια και η δημιουργική οικονομία, οι φυσικές καταστροφές, η βιο-οικονομία αλλά και η διαπολιτισμική επικοινωνία και εκπαίδευση αποτελούν πρώιμα αποτελέσματα ενός ακαδημαϊκού διαλόγου που βρίσκεται σε εξέλιξη εντός του Ιδρύματος στο πλαίσιο μιας συνολικής αναθεώρησης και διεύρυνσης της ακαδημαϊκής του δομής.