Απανθίσματα μιας ενδιαφέρουσας διοργάνωσης (Α)

 

Μιλούσαμε, στο κλείσιμο της περασμένης  εβδομάδας, για την ιδιαίτερη διοργάνωση που θέλησε να προσεγγίσει το συνεχώς επανερχόμενο μέτωπο των επενδύσεων, από τη Νομική Βιβλιοθήκη και την Greek Law Digest, με τη συνεργασία και του ομίλου Economia. Με την πρωτοβουλία αυτή, ο λόγος επιδιώχθηκε να δοθεί σε εκείνους που έχουν άμεση τριβή με το ζήτημα – στην πράξη. Πρώτιστα από τον νομικό κόσμο, λιγότερο από την πολιτική τάξη, αλλά και από ανθρώπους της επιχειρηματικότητας, της οικονομίας.

Με τον κίνδυνο να φανούμε άδικοι για αρκετούς απ’ όσους συμμετείχαν, προτείνουμε στον αναγνώστη ένα απάνθισμα ορισμένων εισηγήσεων/παρεμβάσεων και των συμπερασμάτων τους:

Ξαναπιάνοντας το νήμα του “γιατί” της ανάγκης για επενδύσεις –και, μάλιστα, για ξένες επενδύσεις– και του “γιατί δεν”, που συνοδεύει την υπόθεση των επενδύσεων στην ελληνική πραγματικότητα τα τελευταία χρόνια, οΠαναγής Βουρλούμης περιέγραψε το φαινόμενο της συνεχιζόμενης στην Ελλάδα αποεπένδυσης. Καθώς από 25% του ΑΕΠ μέχρι την εκδήλωση της κρίσης, το ποσοστό των επενδύσεων έχει συμπιεσθεί στο 10% (δηλαδή περίπου στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου), η ελληνική οικονομία θυμίζει – κατά την εξαιρετική του παρομοίωση– «κολώνα πάγου που λιώνει». Αν το φαινόμενο αυτό δεν αντιστραφεί –άμεσα, προτού δηλαδή η οικονομία υποστεί ανήκεστο βλάβη–, τότε η συζήτηση για ανάπτυξη και για “μέλλον” δεν θα έχει ιδιαίτερη σημασία…

Κατά την πάντα δυσάρεστα προσγειωτική τοποθέτηση Παν. Βουρλούμη, πρώτη προϋπόθεση κάθε συζήτησης περί επενδύσεων είναι η συνειδητοποίηση ότι ναι μεν σήμερα υπάρχει πληθώρα κεφαλαίων διεθνώς, αλλά ταυτόχρονα η ζήτηση για κεφάλαια παρουσιάζεται με έντονο ανταγωνισμό ανά τον κόσμο – και «το χρήμα πάντοτε θα πάει εκεί όπου οι συνθήκες εμφανίζονται ελκυστικές». Μετά τα –πολλά– χρόνια όπου η Ελλάδα έχει χάσει διεθνώς αξιοπιστία, αλλά και μετά την περίοδο όπου η συζήτηση περί Grexit δημιούργησε βαθύτερες αμφιβολίες, κατά Βουρλούμη τα βασικά ζητούμενα προκειμένου να έχουμε επενδυτική επανεκκίνηση είναι να υπάρξει σημερινά φιλικότητα/προθυμία, ταχύτητα, οπισθοχώρηση της διαφθοράς (πάντως της εικόνας περί διαφθοράς). «Πολιτικά τα αίτια της δυσάρεστης κατάστασης, πολιτική κατ’ ανάγκην και η προσέγγιση της αναστροφής».

Εκείνο που τόνισε ο Παν. Βουρλούμης είναι ότι στην ελληνική κοινή γνώμη χρειάζεται να ζητούμε πλέον το εφικτό, «όχι την ανάκτηση των παλιών». Ενώ δε έχει ιδιαίτερη σημασία η προώθηση ξένων επενδύσεων –ακριβώς επειδή θα βοηθήσει να αποδειχθεί ανάκτηση της εμπιστοσύνης–, δεν πρέπει να παραμελείται και η προσπάθεια να βοηθηθεί ως πρώτο βήμα η επάνοδος «του ελληνικού ελέγχου χρήματος, χωρίς στίγμα η απόπειρα τιμωρίας».

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Θόδωρος Φέσσας στάθηκε, και αυτός, στους υπολογισμούς που έχουν γίνει από μελέτες του ΣΕΒ για την ανάγκη να πιαστεί –τα επόμενα 6 ή 7 χρόνια– ένας στόχος επενδύσεων της τάξεως των 100 δισ. ευρώ, εξηγώντας ότι ένας τέτοιος υπολογισμός (που τον βλέπουμε να συζητείται ευρύτερα) προκύπτει από μια σχετικά απλή προσέγγιση. Αν το σύνολο του εγκατεστημένου δυναμικού της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται πλέον σε τάξη μεγέθους γύρω στο 1 τρισ. ευρώ, τότε, με ρυθμό απόσβεσης του παγίου κεφαλαίου στο 3-3,5% ετησίως, χρειάζονται κάπου 33 δισ. ετησίως για να μένουμε, έστω, σταθεροί. Με γύρω στα 20 δισ. ετησίως σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις τα τωρινά χρόνια, απομένουμε με ένα κενό 13 δις, πράγμα που δίνει την ανάγκη των 100 δις για το επόμενο διάστημα. Ένα τέτοιο ποσό δεν είναι τόσο μεγάλο, με την πελώρια διεθνή ρευστότητα που είναι διαθέσιμη. Όμως, προκειμένου να εξασφαλισθεί, θα χρειαστεί και η υπερφορολόγηση επιτέλους να σταματήσει και η λογική του κράτους-επιχειρηματία (που πάντοτε, οσάκις στην Ελλάδα επιχειρήθηκε, και μάλιστα με κάθε είδους κυβερνήσεις, απέτυχε και άφησε αρνητικά αποτελέσματα πίσω της), αλλά και τομείς να αφεθούν για δραστηριοποίηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας (που γνωρίζει και μπορεί να δημιουργήσει επενδύσεις), με το κράτος να περιορίζεται στον εποπτικό και ελεγκτικό του ρόλο.

Θα συνεχίσουμε όμως αύριο, με ορισμένες ακόμη εισηγήσεις και τοποθετήσεις της διοργάνωσης.