Από την Μόρια στο ΠΙΚΠΑ: Πώς μπορούν να καταπολεμηθούν τα αντανακλαστικά ξενοφοβίας

 

Πριν κλείσει η χρονιά που μόλις μας έφυγε, είχαμε σταθεί στο φαινόμενο της υποφώσκουσας ξενοφοβίας που αναδείχθηκε – τυχαία, ή μήπως όχι-και-τόσο-τυχαία; – από τις καταγγελίες ότι το ούτως ή άλλως αμφιλεγόμενο «κοινωνικό μέρισμα» δόθηκε μεταξύ άλλων και «σε αλλοδαπούς». Από Πακιστανούς και Μπανγκλαντεσιανούς και Αιγύπτιους μέχρι… Κινέζους ή και ΓερμανοΟλλανδούς. Το ύφος, ο τόνος εκείνης της συζήτησης μας είχε φανεί ότι αναδίδει μια δυσάρεστη οσμή ξενοφοβίας, αν μη ρατσισμού.

Το ίδιο φαινόμενο προκύπτει και οσάκις βρίσκεται σε ένταση το μέτωπο των προσφυγικών/μεταναστευτικών καταυλισμών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, με εμβληματική την περίπτωση της Μόριας στην Λέσβο. Οπου – δίπλα στον οικισμό των 1.160 κατοίκων – στο «κέντρο καταγραφής-φιλοξενίας»/hotspot/καταυλισμό ζει μεγάλο ποσοστό των κάπου 8.500 ανθρώπων που έχουν ξεμείνει στο νησί. Οι υποδομές στην Μόρια αρκούν για κάπου 2.300 άτομα, «φιλοξενούνται» όμως κοντά στους διπλάσιους ορισμένες φορές – με τα γνώριμα αποτελέσματα έντασης. Τελευταίο στιγμιότυπο στην ταραγμένη και βαριά ιστορία της Μόριας (μακρινή μνήμη η επίσκεψη του Πάπα και του Πατριάρχη το Απρίλιο του 2016), το προ εβδομάδων «μπλόκο» που επιχειρήθηκε να στηθεί στο λιμάνι της Μυτιλήνης ώστε να μην ξεφορτωθούν και αρχίσουν να μεταφέρονται τα 50 ή 65 κοντέηνερ/ «οικίσκοι», που σκοπό είχαν να μην έχουμε και φέτος τις εικόνες ανθρώπων να «φιλοξενούνται» μέσα στα χιόνια σε σκηνές θερινού τύπου. Κάποια στιγμή – και μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις με τις τοπικές αρχές – η εκφόρτωση έγινε. (Δεν ήρθε, δε, και βαρύς χειμώνας ακόμη, οπότε… οι εικόνες έμειναν πίσω).

Δείτε τώρα την αντίθεση: σε μεσαία απόσταση από την Μόρια που τόσες φορές έχει περιγραφεί και στα διεθνή Μέσα ως «μεσογειακό Γκουαντάναμο», έστω καθ’ υπερβολήν, συναντά κανείς τον «καταυλισμό του ΠΙΚΠΑ», ανοιχτού τύπου και με φιλοξενία – χωρίς εισαγωγικά, εδώ! – ενός μικρού αριθμού από τους πλέον ευάλωτους των προσφύγων/μεταναστών. Εκεί, μια ντουζίνα μόνιμου (=έμμισθου) προσωπικού, με αρκετά περισσότερους εθελοντές – ντόπιους ή και ξένους – προσφέρουν σε αναπήρους, σε πρόσφυγες με σοβαρά προβλήματα, σε ανθρώπους που έχασαν τους δικούς τους στα ναυάγια των φουσκωτών του 2016, αλλά και σε μερικές οικογένειες με παιδιά , κάτι πολύ περισσότερο από στέγη και φαγητό. Προσφέρεται ψυχολογική στήριξη, προσφέρονται μαθήματα, δραστηριότητες, απόπειρες ένταξης…

Η σύγκριση και μόνον, αν και σπεύδουμε να τονίσουμε και πάλι την διαφορά σε αριθμούς και την απόσταση μεταξύ λειτουργίας hotspot και εθελοντικής πλαισίωσης, δείχνει ότι τα αντανακλαστικά ξενοφοβίας μπορούν να καταπολεμηθούν. (Θα θέλαμε να κλείσουμε έτσι, μέρες γιορτινές που είναι κλπ. Δυστυχώς η παραχώρηση χώρου που έχει γίνει στο ΠΙΚΠΑ – ήδη από το 2012: το Προσφυγικό δεν είναι «υπόθεση του 2015-16» για την Λέσβο! – φθάνει στο τέλος της. Και οι αρχές φαίνεται να προτιμούν να κλείσει αυτή η προσπάθεια. Για να… λειτουργήσει εκεί κατασκήνωση).