Από τους «Πέντε Δράκους» στον καθηλωμένο Γκιούλιβερ

 

Συνεχίζοντας την παράδοση των δυο τελευταίων χρόνων, να ανοίγει με βάση ερευνητικό έργο και τεχνοκρατική συζήτηση μεγάλα μέτωπα δημόσιου ενδιαφέροντος, όμως συνειδητά με προτάσεις και στροφή στο μέλλον, η διαΝΕΟσις (του Δημήτρη Δασκαλόπουλου) διοργάνωσε χθες μια συζήτηση που έφερε κοντά σημαντικούς συντελεστές. Ο λόγος ήταν, κατά την ευρηματική τιτλοφόρηση, για τους «Πέντε Δράκους» που κρατούν φυλακισμένη την Ελληνική οικονομία και της αρνούνται κατά κάποιον τρόπο την ανάπτυξη. Πρόκειται για το Δημόσιο Χρέος που προξενεί, παρέα με τα πρωτογενή πλεονάσματα, δημοσιονομική ασφυξία και συπαρασύρει σε αποδυνάμωση τον ιδιωτικό τομέα. για το Ασφαλιστικό, που τραυματίζει την απασχόληση χωρίς καν να αποκτά προοπτική βιωσιμότητας. για το Φορολογικό, που μετά από σειρά μεταρρυθμίσεων συνεχίζει να αποτελεί αδιέξοδο. για το δίπολο Πολυνομία/Κακονομία που φέρνει θεσμική καθήλωση και απογειώνει την διαφθορά. τέλος για την λειτουργία της Δικαιοσύνης, που μέσα από τις καθυστερήσεις πάντως υποσκάπτει την εμπιστοσύνη.

Προηγήθηκε στην παρουσίαση της διαΝΕΟσις – Κατερίνα Σακελλαροπούλου (Δικαιοσύνη), Νίκος Χριστοδουλάκης (Χρέος), Μιλτιάδης Νεκτάριος (Ασφαλιστικό), Χάρης Θεοχάρης (Φορολογικό), ενώ μελέτη των Δημ. Σωτηρόπουλου-Λ. Χριστόπουλου διανεμήθηκε για Πολυνομία-Κακονομία – μια αρκετά μεγάλη τοποθέτηση του Στέργιου Πιτσιόρλα, με πυρήνα τους την συζήτηση περί επενδύσεων. Εδώ όμως αξίζει να γίνει μια αρχική παρατήρηση: το ούτως ή άλλως κατεστημένο ακροατήριο της διαΝΕΟσις, στον παγίως προσεκτικό και συναινετικό λόγο Πιτσιόρλα, με τις επισημάνσεις π.χ. ότι δεν πρέπει να υπάρξει τάση επαναφοράς πρακτικών παρελθόντος, ότι δεν νοείται να υπάρξει χαλάρωση όσο κι αν «οι πολίτες θέλουν να ακούν τα ευχάριστα», ότι η Κυβέρνηση έχει αποκτήσει «την μερική τουλάχιστον ιδιοκτησία του Προγράμματος», έδειξε μια παράξενη δυσανεξία στον ομιλητή. Μπορεί να παρακολούθησαν την τοποθέτηση π.χ. για ολοκλήρωση των ιδιωτικοποιήσεων, για δημόσιες επενδύσεις που θα έρχονται να συμπληρώνουν -ενισχύουν τις επιλογές του ιδιωτικού τομέα, για πωλήσεις/επανενεργοποίηση assets από τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, για συμφιλίωση με την λογική των ΣΔΙΤ, ή ακόμη για ολοκληρωμένη σύνδεση χωροταξίας/περιβαλλοντικής αδειοδότησης/αρχαιολογικού νόμου. Αλλά, μόλις η τοποθέτηση Πιτσιόρλα έπαιρνε έστω και χλωμή πολιτική απόχρωση – όπως όταν αναφέρθηκε στην αποδοχή της Κυβέρνησης από τον διεθνή παράγοντα, ή πάλι όταν μνημόνευσε τις αντιστάσεις π.χ. στα ΣΔΙΤ  ή στις ιδιωτικοποιήσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την κοινή γνώμη – τότε το κοινό αναδευόταν, κάποιες στιγμές ακόμη και διαφωνούσε φωναχτά. Σε σημείο και οι διοργανωτές να ανησυχήσουν… Σταματούμε εδώ, αλλά αξίζει να προσεχθεί αυτή η εξέλιξη!

Από τις κυρίως εισηγήσεις, θα σταθούμε εδώ σ’ εκείνην του Νίκου Χριστοδουλάκη. Ο οποίος επανέφερε την κατ’ αυτόν αναγκαία – αν είναι να μην παραμείνει η Ελλάδα σε μια κατάσταση χαμηλής ανάπτυξης/εγκλωβισμού στο χρέος που ούτε την ίδια, αλλά ούτε και τους εταίρους της θα βοηθήσει – προσέγγιση μιας συμφωνημένης ελάφρυνσης χρέους. Η οποία θα απελευθερώσει, επίσης συμφωνημένα, πόρους για ουσιαστική αναπτυξιακή επανεκκίνηση. Ο Χριστοδουλάκης θεωρεί ότι – άλλη παρομοίωση αυτή! – ότι στο Τρίγωνο των Βερμούδων Δημοσιονομικού Ελλείμματος/Εξωτερικού Ελλείμματος/Συσσώρευσης Χρέους που προηγήθηκε της κρίσης ήρθε (και απειλεί να εγκατασταθεί) νέο καταστροφικό Τρίγωνο Βερμούδων: Υψηλή Φορολογία/Μείωση Μισθών – Ασφαλιστικών Εισφορών/Διατήρηση Υψηλού Χρέους.

Όταν, θυμίζει, ο μέσος όρος πρωτογενών πλεονασμάτων στην Ευρωζώνη είναι γύρω στο 1% του ΑΕΠ κι εμείς θριαμβεύσαμε για το δικό μας 3,9% του ΑΕΠ και όταν ο μέσος όρος επενδύσεων/δημιουργίας νέου κεφαλαίου είναι σ’ αυτούς +3,6% ενώ εμείς αποεπενδύσαμε με -4,8%, τότε κάτι πολύ  κακό συμβαίνει. Εγκαθίσταται η χώρα και η οικονομία της σε ζώνη χαλαρής ανάπτυξης, αναπαράγονται τα προβλήματα.

Γι αυτό και επανέρχεται ο Χριστοδουλάκης στην ανάγκη (α) να περιέλθει όλο το Ελληνικό δημόσιο χρέος στον ESM, (β) να υπάρξει μετακύλιση πληρωμών και οροφή στους τόκους, κυρίως όμως (γ) να γίνει ριζική τομή στα πλεονάσματα: ένα 1,5% του ΑΕΠ να πηγαίνει για αποπληρωμή του χρέους, αλλά ένα 2% να κατευθύνεται συμφωνημένα σε επενδύσεις. Αλλιώς, και η οικονομία θα μείνει να φθίνει, αλλά και το χρέος (ως % του φθίνοντος ΑΕΠ!) θα συνεχίσει να είναι εκτός ελέγχου.

Πάντως, σχολιάζοντας και την τοποθέτηση Πιτσιόρλα, αλλά και τον τίτλο της συζήτησης – τους «Πέντε Δράκους» – ο Ν. Χριστοδουλάκης σημείωσε ότι, γι αυτόν, άλλη είναι η σωστή μεταφορική εικόνα: δεν είναι φυλακισμένη από δράκους η Ελλάδα είναι σαν τον Γιούλιβερ, καθηλωμένη από χιλιάδες κλωστές μικρών, αλλά ανθεκτικότατων συμφερόντων!