Αρχείο Βοβολίνη

Τον Ιανουάριο του 2020 τα αρχεία του Κωνσταντίνου Α. Βοβολίνη και Σπύρου Α. Βοβολίνη, καθώς επίσης τα αρχεία της εφημερίδας Ελληνικόν Αίμα και του οικονομικού περιοδικού Βιομηχανική Επιθεώρησις, παραχωρήθηκαν με τη μορφή δωρεάς από την κληρονόμο τους Αλεξάνδρα Κ. Βοβολίνη στο Ιστορικό Αρχείο της Τράπεζας της Ελλάδος.

[Δελτίο Τύπου, Τράπεζα της Ελλάδος, 5/3/2020]

Οι αρχειακές συλλογές της οικογένειας Βοβολίνη ξεπερνούν τους 1750 φακέλους και αναδεικνύουν μέσα από την ποικιλία των τεκμηρίων τους την πολυσχιδή δραστηριότητα των δύο αδελφών: του Κωνσταντίνου Βοβολίνη στις ερευνητικές – ιστορικές του δραστηριότητες και στην ενεργό συμμετοχή του στην πολιτική, και του Σπύρου στον δημοσιογραφικό και εκδοτικό επαγγελματικό στίβο.

Το Αρχείο των αδελφών Βοβολίνη συνιστά σημαντική πηγή για τη μελέτη της Ελληνικής Ιστορίας, καθώς περιλαμβάνει πλήθος τεκμηρίων που αφορούν μία ευρεία χρονικά περίοδο – από τον Μεσοπόλεμο έως και τη δεκαετία του 1980 – και καλύπτουν ένα ευρύ θεματικό φάσμα: από την πολιτική και την οικονομία μέχρι την εξέλιξη του Τύπου.

Παράλληλα, τα αρχεία των εντύπων που εξέδωσαν φωτίζουν, μέσα από το δικό τους πρίσμα, τη βιομηχανική και ευρύτερα οικονομική εξέλιξη της χώρας, όσον αφορά στη Βιομηχανική Επιθεώρηση, και την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης και των εθνικών αγώνων, στην περίπτωση του Ελληνικού Αίματος.

Ως εκ τούτου, η κατάθεση των αρχείων της οικογένειας Βοβολίνη στο Ιστορικό Αρχείο της Τράπεζας της Ελλάδος θα συμβάλει ουσιαστικά στην εμβάθυνση της μελέτης της πολιτικής και οικονομικής ιστορίας της Ελλάδας, καθώς λειτουργεί συμπληρωματικά στις υφιστάμενες αρχειακές συλλογές της ίδιας της Τράπεζας και των διοικητών της Εμμ. Τσουδερού, Κυρ. Βαρβαρέσου, Γ. Μαντζαβίνου, Ξεν. Ζολώτα και του υποδιοικητή Ι. Πεσμαζόγλου.

Άλλωστε, οι πρότυπες συνθήκες διαφύλαξης του υλικού αλλά και διάθεσής του στο ερευνητικό κοινό, αποτελούν εχέγγυα για τη βέλτιστη λειτουργικότητά του για την επιστημονική κοινότητα.

Ο κατάλογοςπου είναι αναρτημένος στην Τράπεζα της Ελλάδος βρίσκεται εδώ.

Το Αρχείο Βοβολίνη συστάθηκε το 1997. Συγκεντρώθηκε σε ενιαίο χώρο το 2002 και ήταν προσβάσιμο για το κοινό μέχρι το 2012, με διευθύντρια την ιστορικό Γεωργία Μ. Πανσεληνά, η οποία, βασισμένη στον πλούτο των τεκμηρίων του Αρχείου, προχώρησε σε εκδόσεις επιχειρηματικής ιστορίας.

Το 2018 ολοκληρώθηκε η καταγραφή των λοιπών αταξινόμητων ενοτήτων του Αρχείου υπό την καθοδήγηση της αναπληρώτριας καθηγήτριας Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Λήδας Παπαστεφανάκη, και της ομάδας της, με επικεφαλής τον υποψήφιο διδάκτορα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Γιάννη Γονατίδη, και τους Χρήστο Χρυσανθόπουλο, υποψήφιο διδάκτορα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Πατρών, και Βασίλη Γεωργάκη, μεταπτυχιακό φοιτητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

To 2015 ιστορικοί Έλλη Κραβαρίτη και Φλώρα Αναστασίου είχαν καταλογογραφήσει το Αρχείο του περιοδικού Βιομηχανική Επιθεώρησις, που περιέχει και την αλληλογραφία του εκδότη του Σπύρου Βοβολίνη.

Σταθμός στην ιστορία του Αρχείου είναι η μεταφορά της σειράς Μέγα Ελληνικόν Βιογραφικόν Λεξικόν (ΜΕΒΛ), που ανήκει στο Αρχείο Βοβολίνη, την 1η Φεβρουαρίου 2012, στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, μετά από δωρεά της Αλεξάνδρας Κ. Βοβολίνη. Σκοπός αυτής της απόφασης ήταν η ευρύτερη αξιοποίηση του πολύτιμου αυτού υλικού σε διεθνές επίπεδο, σε μία εποχή έντονης δοκιμασίας για την Ελλάδα, εν μέσω οικονομικής κρίσης. Την ίδια εποχή πραγματοποιήθηκε και η μεταφορά του υποαρχείου Βασίλη Βασιλικού, το οποίο περιλαμβάνει πολύτιμη έγγραφα και αλληλογραφία που είχε ο ίδιος παραδώσει στο Αρχείο Βοβολίνη, και τα οποία οι ιστορικοί Γεωργία Μ. Πανσεληνά και Μιχάλης Σόβολος επεξεργάστηκαν, ταξινόμησαν και καταλογογράφησαν.

Οι 2.656 φάκελοι του Αρχείου του ΜΕΒΛ είναι προσβάσιμοι στους ερευνητές, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να μελετήσουν ένα πλούσιο υλικό για προσωπικότητες της οικονομικής, πολιτικής και επιστημονικής ζωής της Ελλάδας – υλικό που είχε συγκεντρωθεί από τον Κωνσταντίνο Βοβολίνη για τη συγγραφή βιογραφιών, οι οποίες θα αποτύπωναν τη δραστηριότητά τους στη δημόσια σκηνή. Το αρχειακό αυτό υλικό αποτελείται από έγγραφα, πρόχειρες αλλά και επεξεργασμένες σημειώσεις, επιστολές, αποκόμματα τύπου, δημοσιεύσεις, φωτογραφίες, σκίτσα, σχέδια, φυλλάδια και γενικά κάθε είδους τεκμήρια. Ακόμα, υπάρχουν στοιχεία για τη μέθοδο συγκέντρωσης του υλικού, οι πηγές του και οι αποδελτιώσεις του Κ. Βοβολίνη, καθώς επίσης σχόλια και κριτικές αναφορικά με την έκδοση του Λεξικού και τη βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών (1964).

Στο πλαίσιο της ΑΜΚΕ με την επωνυμία Εταιρία Πολιτικών και Οικονομικών Μελετών Βοβολίνη, που συστάθηκε το 2018, εξελίσσεται, μεταξύ άλλων, η τεκμηρίωση και ταξινόμηση αρχειακών τεκμηρίων ξεχωριστής σημασίας για τη νεότερη και σύγχρονη πολιτική και οικονομική ιστορία της Ελλάδας (έγγραφα, φωτογραφίες, αποκόμματα Τύπου, προφορικές μαρτυρίες), τα οποία βρίσκονται ακόμη στην κατοχή της Αλεξάνδρας Κ. Βοβολίνη.