Αυτοβιογραφία

 

Κώστας Γαβράς, Πήγαινε εκεί όπου είναι αδύνατο να πας
Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2018, σελίδες 510, τιμή: 23,00 ευρώ

 

Γνωστός σαν κινηματογραφικός δημιουργός, ταυτισμένος για τους Έλληνες με το επικό «Ζ», που έδειξε μια χώρα και τα πάθη –και το πάθος– του λαού της σε παγκόσμιο κοινό, ο Κώστας Γαβράς στο βιβλίο αυτό, που γράφηκε στα γαλλικά, κυκλοφόρησε στον Seuil και μεταφέρθηκε στα ελληνικά από τον Ωρίωνα Αρκομάνη, κάνει κάτι πολύ περισσότερο από το να αφηγηθεί τη ζωή του. Μια ζωή γεμάτη περιπέτειες, γνωριμίες, ανακαλύψεις, πορείες και καταθέσεις – άλλωστε πέρα από το «Ζ» (σε βάση Βασίλη Βασιλικού), ο Γαβράς έδωσε και την «Ομολογία» (όπως και το «Ζ», με σεναριογράφο τον Jorge Semprún), την «Κατάσταση πολιορκίας», τη «Λάμψη μιας γυναίκας», το «Missing», εντελώς πρόσφατα «Το Κεφάλαιο», ενώ είναι γνωστό ότι σκέφτεται μια ταινία με βάση την εμπειρία του Γιάνη Βαρουφάκη και τους «Αήττητους Ηττημένους» του…
Έχοντας ζήσει τη cinémathèque του Langlois, έχοντας δουλέψει ως βοηθός του René Clair, του René Clément, του Henri Verneuil, έχοντας διασταυρωθεί με Luis Buñuel, John Ford, δουλέψει με Yves Montand, Simone Signoret, Jorge Semprún, Romain Gary, είναι ένας ζωντανός θρύλος του χώρου. Όμως, η ματιά του Κώστα Γαβρά στο βιβλίο αυτό δεν σταματά εκεί. Είναι –μέσα από την περιδιάβασή του στον κόσμο– και μια συνολικότερη ματιά/περιπλάνηση στη μεταπολεμική εποχή. Τις ταραχές της, τις προσδοκίες που άνοιξε, τις διαψεύσεις.
Άνθρωπος-σύμβολο, αν και πάντοτε σε χαμηλούς τόνους, άκουσε τον Παπανδρέου να του προτείνει το Υπουργείο Πολιτισμού, την κυβέρνηση Σαμαρά να τον σκέφτεται για την Προεδρία της Δημοκρατίας («Μου δημιούργησε ένα αίσθημα εξάντλησης και κενού»), τον Τσίπρα να του επαναφέρει το ενδεχόμενο του Υπουργείου Πολιτισμού – όλα αυτά έχοντας γνωρίσει την περιπέτεια του Χρήστου Σαρτζετάκη/«του Ανακριτή» της Υπόθεσης Λαμπράκη/του «Ζ», στην Προεδρία…
Έχοντας ζήσει σταθερά μακριά από την Ελλάδα –φεύγοντας τα πρώτα, πέτρινα μεταπολεμικά χρόνια σε αναζήτηση ανοιχτών οριζόντων– την παρακολούθησε τώρα τελευταία «να τιμωρείται με δρακόντειο και παραδειγματικό τρόπο», να ξαναζεί την μπρεχτική αναμέτρηση Κυρίαρχων (του Βορρά) και Κυριαρχούμενων (του Νότου). Και παραμένει στοργικά δίπλα στη χώρα και τους ανθρώπους της.