Γεγονότα, ερμηνείες, πολιτική: «2015 – Καύσωνας στην Αθήνα»

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Μια παρουσίαση βιβλίου – του βετεράνου δημοσιογράφου/πολιτικού συντάκτη Νίκου Στέφου, μάρτυρα πολλών γεγονότων στην διαδρομή της Μεταπολίτευσης,  με ιδιαίτερη εγγύτητα στον κεντρικό (=Καραμανλικό) πυρήνα της Ν.Δ. – έδωσε χθες την αφορμή, στο σωστά επιλεγμένο κτίριο της Παλαιάς Βουλής και με παρουσία Κώστα Καραμανλή, Βαγγέλη Μεϊμαράκη, Μαριέττας Γιαννάκου κοκ, αλλά και… Παναγιώτη Λαφαζάνη για μιαν ακόμη προσέγγιση του υπέρθερμου καλοκαιριού του 2015. Ίσως, όμως, και για κάτι σαν αναστοχασμό για την συνέχεια εκείνου που λέγεται «πολιτική συζήτηση», ακόμη-ακόμη και «πολιτική» στην Ελλάδα του 2020.

Εκείνο που προσκομίζει στην δημόσια συζήτηση ο Ν. Στέφος – μετά την κατάθεση Γ. Βαρουφάκη, την οποία ήδη φρέσκαρε η δημοσιοποίηση των μαγνητοφωνήσεων του Eurogroup, μετά και την Βρυξελλιώτικη κατάθεση των Ε. Βαρβιτσιώτη/Β. Δενδρινού – είναι μια εξαιρετικά ζωντανή καταγραφή των γεγονότων του καλοκαιριού του 2015. Τότε, δηλαδή, που η Ελλάδα κινήθηκε επί ξυρού ακμής στο Grexit- με την αφήγηση όμως κεντραρισμένα εκεί όπου (ας είμαστε ειλικρινείς…) παίχτηκε το κυρίως δράμα: στην Αθήνα. Στην Αθήνα Τσίπρα, Σαμαρά/Μεϊμαράκη, στην Αθήνα Προκόπη Παυλόπουλου και Ζωής Κωνσταντοπούλου, με Κώστα Καραμανλή στο φόντο, με Παναγιώτη Λαφαζάνη και Νίκο Παππά και Γιάννη Δραγασάκη. ασφαλώς με Ολάντ και Μέρκελ και Γιουνκέρ και Σώϋμπλε στις Βρυξέλλες και τις πρωτεύουσες. Πάντως τα πρόσωπα του δράματος, στην Αθήνα του καύσωνα είναι που διασταύρωσαν τις καίριες διαδρομές τους. Εκεί (δηλαδή… εδώ) έγιναν οι κρίσιμες ζυμώσεις, ελήφθησαν οι ουσιαστικές αποφάσεις (μετά και από τις παραλείψεις δράσης και απόφασης: στην υπόθεση αυτή οι παύσεις και τα κενά έπαιξαν μεγάλο επίσης ρόλο).

Την παρουσίαση του βιβλίου έκαναν ο Θοδωρής Ρουσόπουλος, ο Χρήστος Σταϊκούρας και ο Νίκος Παππάς. (Ήταν να παρευρίσκεται με ρόλο επίσης παρουσιαστή και ο Τάκης Θεοδωρικάκος. Δικαιολογήθηκε και «απέστειλε χαιρετισμό». Σπαρταριστή, ή μάλλον άτεχνη λεπτομέρεια: η δικαιολογία ήταν ότι είχε επείγον νομοπαρασκευαστικό έργο – Κώδικας Ιθαγένειας ή κάτι ανάλογο – αυτό, την στιγμή που όλοι συνειδητοποιούσαν ότι η φλεγόμενη Λέσβος, Χίος κοκ ήταν ο λόγος της ηχηρής απουσίας. Χαρακτηριστικό!).

Η εισαγωγική τοποθέτηση του Θ. Ρουσόπουλου – ο οποίος και προλογίζει το βιβλίο – στάθηκε στον προβληματισμό τού αν μπορεί κάποιος που βρίσκεται κοντά στα γεγονότα, και δη κάποιος ενδιάμεσος (όπως είναι ο δημοσιογράφος), να αποδώσει τα γεγονότα με ιστορική διάθεση. Έστω κι αν εφαρμόσει cross-checking/επαλήθευση με δεύτερη μαρτυρία έστω κι αν μιλήσει με όλους,  ή πάντως με πολλούς και διαφοροποιημένους (το έκανε, αυτό ο Ν. Στέφος: πάντως με Ν. Παππά και Π. Λαφαζάνη και Ζωή Κωνσταντοπούλου από την «απέναντι όχθη»). Ο Θ. Ρουσόπουλος το φιλοσόφησε κάπως, αναφερόμενος στην αναζήτηση της αλήθειας όταν γράφεται από τους συμμετέχοντες – Θουκυδίδης στις Ιστορίες του, Άννα Κομνηνή στην Αλεξιάδα. Κυρίως, όμως, – στην εισαγωγή του στο βιβλίου, αυτό – θύμισε το Νιτσεϊκό: «Δεν υπάρχουν γεγονότα, παρά μόνο ερμηνείες» (Η αλήθεια να λέγεται: προηγείται αναφορά του στον ΜακΜίλαν όταν ρωτήθηκε τι τον φοβίζει περισσότερο. «Τα γεγονότα:» ήταν η δική του απάντηση).

Ο Χρήστος Σταϊκούρας, πάλι, σε μια πολεμική αν και εκφερόμενη σε χαμηλούς τόνους προσέγγιση επικεντρώθηκε στο «να μην ξαναζήσουμε ποτέ τέτοια δοκιμασία». Στάθηκε στα αρνητικά της πρώτης περιόδου ΣΥΡΙΖΑ που κορυφώθηκε με το δημοψήφισμα και την («στην κόψη του ξυραφιού») 17ωρη διαπραγμάτευση, καθώς θεώρησε ότι είχαν αγνοηθεί οι κανόνες της Ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης, με τεχνάσματα όπως η «δημιουργική ασάφεια» Βαρουφάκη και με προβολή «νεανικών φαντασιώσεων». Στάθηκε στα αρνητικά που έφερε και η πολύμηνη εκκρεμότητα και το Μνημόνιο-3, όμως κατέληξε – Μεϊμαράκη παρόντος, άλλωστε Καραμανλή επινεύοντος –  στην παρατήρηση ότι, αν δεν ήταν η Ν.Δ,. η συμφωνία του καλοκαιριού 2015 δεν θα είχε περάσει. Και το Grexit θα είχε γίνει πραγματικότητα.

Ο Νίκος Παππάς, με την σειρά του, για τον οποίο ο Νίκος Στέφος εξήγησε στην ομήγυρη ότι είχε ανταποκριθεί στην πρόσκληση να συμμετάσχει στην δημόσια παρουσίαση από την πρώτη στιγμή που του ζητήθηκε/προτάθηκε, τόνισε ότι στο βιβλίο Στέφου «γίνεται ρεπορτάζ, δεν καταγράφεται η αλήθεια της μιας ή της άλλης πλευράς». Αποτέλεσμα: ο συγγραφέας δοκιμάζει την αντοχή των επιχειρημάτων – «αλλά έτσι γίνεται η πολιτική αντιπαράθεση». Μην αποκρύπτοντας την δική του απόσταση από την ιδεολογική τοποθέτηση και την κοσμαντίληψη των υπολοίπων συμμετεχόντων, ο Ν. Παππάς κατέθεσε τον αντίλογο στην περιγραφή Χρ. Σταϊκούρα – επικαλούμενος το ότι στα τέλη του 2014 είχαν χαθεί 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας και 25% του ΑΕΠ, ενώ στα επόμενα 4 χρόνια ανακτήθηκαν 400.000 θέσεις εργασίας και, με αναδιάρθρωση χρέους, έληξε η μνημονιακή περίοδος. Για να καταλήξει σε γενικότερες σκέψεις περί του Ευρωπαϊκού αύριο, θεσμικά και οικονομικά – και πώς  το αύριο αυτό επηρεάζει αποφασιστικά την συνέχεια στην Ελλάδα. (Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: η αίθουσα χειροκρότησε – αφού παρακολούθησε – με αντίστοιχη τρόπο, όπως π.χ. την τοποθέτηση Ρουσόπουλου).

Ο ίδιος ο Νίκος Στέφος, πέραν των ευχαριστιών και της «απειλής» να επανέλθει με επόμενο βιβλίο του, και πέραν της επεξήγησης γιατί έμεινε σ’ αυτό το συγκεκριμένο χρονικό σημείο και όχι στο σύνολο του πρώτου 6μήνου ΣΥΡΙΖΑ ή στο διεθνές/Ευρωπαϊκό αποτύπωμα («έχουν ήδη γραφτεί») κατέθεσε την μαρτυρία ότι «έζησε ένα συναρπαστικό πολιτικό θρίλερ» , που με τις μαρτυρίες που συνέλεξε βρήκε επαλήθευση ότι αυτή υπήρξε η δραματικότερη περίοδος μετά την πτώση της Χούντας. Με περιπλοκή για τον ίδιο ως ερευνητή ότι οι dramatis personae είναι πολιτικοί εν δράσει, όχι απλώς εν ζωή – που θέλουν να καταθέσουν «την δική τους αλήθεια», να μεταθέσουν ευθύνες, να αναδείξουν την δική τους συνεισφορά.

Ο εκδότης, Γ. Μουρούτης, συνεισέφερε την πληροφορία ότι το βιβλίο γίνεται ήδη μπεστ-σέλερ.

Στιγμιότυπο στην έξοδο: ένας πατέρας του νεότερου από τους παρευρισκόμενους – ενός 6χρονου μπόμπιρα, που παρακολούθησε από τα έδρανα με υποδειγματική ηρεμία – ζήτησε σέλφι από τον Κ. Καραμανλή.Ο οποίος βρέθηκε να φωτογραφίζεται με τον 6χρονο αγκαλιά στην είσοδο της Παλιάς Βουλής.