«Γλυτώσαμε από την κυριαρχία των rating agencies»: η νέα αυταπάτη

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Στην στροφή αυτή της πορείας της «Ευρωπαϊκής ανταπόκρισης» στην κρίση του κορωνοϊού, ενώ η Κορυφή/το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (με προπομπό το Eurogroup, την αληθινή ψυχή της σημερινής «Ευρώπης») χρονοτριβεί, κι ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλίσκεται σε σχεδιασμούς επί χάρτου (η πλέον εμβληματική στιγμή: η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να διδάσκει πώς πλένουμε τα χέρια, για αποφυγή του Covid-19. η πιο επικίνδυνη: η Καγκελάριος Μέρκελ να επιτιμά την Επιτροπή γιατί ανακοινώνει σχέδια χωρίς να ενημερώνει τα κράτη μέλη τα οποία έχουν τον λόγο), την πραγματική πρωτοβουλία πήρε τελικώς – και κρατάει – η ΕΚΤ. Μετά την σταδιακή ένταση των μέτρων νομισματικής χαλάρωσης, με την απόφαση να κάνει πλέον αποδεκτά και τα χαρτιά που δεν (θα) έχουν την επενδυτική βαθμίδα για τις πράξεις αναχρηματοδότησης/στήριξής της, δηλαδή αποδεχόμενη να κουβαλήσει στον ισολογισμό της ρίσκο «junk», βρέθηκε πλέον στην λογική του “Whatever it takes”. Όσοι έχουν μνήμη μερικών εβδομάδων, θα θυμηθούν ασφαλώς την αρθρογραφία Μάριο Ντράγκι στους F.T. να εξηγεί/προειδοποιεί πώς το υψηλό δημόσιο χρέος θα κάνουν πλέον κεντρικό στοιχείο της μετα-Covid εποχής, αλλά και πώς θα χρειαστεί διαγραφή/ελάφρυνση χρεών στον επιχειρηματικό τομέα, αν είναι να μην βουλιάξει – υπερήφανα – το καράβι.

Ωραία ως εδώ: η αποσύνδεση της σωστικής παρέμβασης των νομισματικών αρχών από την άποψη των οίκων αξιολόγησης/των rating agencies για το αξιόχρεο ή μη (χρειαζόταν πάντως η υψηλότερη από τις 3 αξιολογήσεις τους να είναι investment grade προκειμένου να υπάρχει πρόσβαση στο παράθυρο της ΕΚΤ) αποτελεί σημαντική εξέλιξη. Καθώς όμως στην Ελλάδα – με την αυτοπεποίθηση της κοινής γνώμης σε άνοδο, με την δημιουργία των προσδοκιών για έξοδο από την κρίση σε άνθηση «μετά την επιτυχημένη αντιμετώπιση της υγειονομικής πτυχής» – την έχουμε την τάση της εύκολης συνθηματολόγησης, ακούγεται όλο και περισσότερο η διατύπωση «γλυτώσαμε από την κυριαρχία των rating agencies». Με άλλα λόγια, θα μας στηρίζει «η Ευρώπη» καθώς εμείς την πιστεύουμε (βέβαια στην δημοσκόπηση Metron Analysis/διαΝΕΟσις, που έδειξε την άνοδο  της εμπιστοσύνης προς τις αρχές και την άνοδο της αυτοπεποίθησης, η εμπιστοσύνη προς την Ευρώπη – και την Εκκλησία… – υποχωρεί), οπότε δεν μας ενδιαφέρουν οι σκληρές, άστοργες κλπ. rating agencies και η όποια γνώμη τους!

Έρχεται μάλιστα αυτή η καινούργια άποψη/συνθηματολόγηση την κατάλληλη στιγμή, καθώς λίγες μόλις μέρες αφότου η Κυβέρνηση έκανε (και ψιλοπέτυχε) την κίνηση ρίσκου να (ξανα)δοκιμάσει τις αγορές με ένα μικρό 7ετές ομόλογο, με αλμυρό αλλά αποδεκτό επιτόκιο 2%, είχαμε τις δυο από τις τρεις rating agencies – Fitch και S&P – να υποβιβάζουν όχι την αξιολόγηση, αλλά πάντως την προοπτική/outlook της Ελληνικής οικονομίας, από θετική σε σταθερή. (Ομοίως και η Καναδέζικη DBRS). Την οποία Ελληνική οικονομία «βλέπουν» να βυθίζεται σε 9% ύφεση και να χρειάζεται να φορτώσει νέο δανεισμό – κι ας μνημονεύεται η θετική έως τώρα επίδραση του «μαξιλαριού ρευστότητας» που διαθέτει η χώρα. Με το δε Ελληνικό χρέος να υπόσχεται να βρεθεί – αν όλα πάνε σχετικά καλά… – στην περιοχή του 200% έως 220% του ΑΕΠ στο 2020-21, δηλαδή να συνεχίζει να αποτελεί μοναδικότητα στην Ευρωζώνη ακόμη και συγκρινόμενο με το Ιταλικό με την αποπληρωμή βουνού υποχρεώσεων το 2022, τις δε Ελληνικές τράπεζες να χρειάζονται όσο τίποτε θετικά ratings στα βάσει Σχεδίου «Ηρακλής» προγράμματά τους, αυτή η προσέγγιση του «γλυτώσαμε από την κυριαρχία των rating agencies»    σαν ναι είναι λιγάκι πρόωρη.