Διεθνής Κοινότητα και εύθραυστα Κράτη:

Διλήμματα της διεθνούς οργάνωσης

της Ειρήνης Χειλά, Εκδόσεις Ποιότητα,

Αθήνα 2020 σελίδες 398

 

Ο χώρος μέσα από τον οποίο ζούμε, η οπτική γωνία υπό την οποία βλέπουμε στην Ελλάδα τις διεθνείς σχέσεις και την λειτουργία του διεθνούς συστήματος, αρκετά συχνά δημιουργεί στην δημόσια συζήτηση – αλλά και στην ακαδημαϊκή ματιά, που τροφοδοτεί και την πολιτική τάξη και την ευρύτερη κοινή γνώμη με ερμηνευτικά εργαλεία – μια συγκαταβατική στάση απέναντι σε χώρες που βρίσκονται σε κλονισμένη κατάσταση. Και που, ως «εύθραυστα Κράτη» με υψηλά επίπεδα θεσμικής και κοινωνικής ανεπάρκειας, λειτουργούν ως πηγή κινδύνου για την περιφερειακή, αν μη και την παγκόσμια σταθερότητα. Ισως μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα η Ελλάδα να γνώρισε/ να είδε αυτό το φαινόμενο μόνον με τα γυαλιά της Βαλκανικής. Πλην όμως, με μέτρα 2021, από τις επιμέρους περιπτώσεις που προσεγγίζει η Ειρήνη Χειλά για να δομήσει το επιχείρημά της πέραν της περίπτωσης της Βοσνίας, τουλάχιστον εκείνες της Συρίας αλλά και της Λιβύης δεν μπορεί παρά να βρίσκονται στο ραντάρ μας.

«Εύκολες» προσεγγίσεις στην δημόσια συζήτηση, όπως εκείνες που σε κάποια φάση ανάγνωσης του μονο-πολικού κόσμου της PaxAmericana θεώρησαν τις επεμβατικές πολιτικές ως εργαλείο επιβολής/εμπέδωσης της ειρήνης, ή πάντως παραχαράκωσης έναντι της αποσταθεροποίησης (και μάλιστα με τo φάσμα της τρομοκρατίας να λειτουργεί, ή πάντως να γίνεται επίκλησή του) έγινε σταδιακά φανερό ότι δεν προσφέρουν διέξοδο – πολύ λιγότερο «λύση». Η εισαγωγή της Ειρήνης Χειλά στο θέμα, μεέα από ένα ξεφύλλισμα του θεωρητικού υποβάθρου και μια επίσκεψη στις νέες προσεγγίσεις των περιπτώσεων διεθνούς σύγκρουσης (εδώ μπαίνει στην μέση η διλημματικότητα της στάσης της Δύσης…), επιτρέπει στην συνέχεια να αποδώσουν τα διδάγματά τους οι περιπτώσεις τις οποίες φέρνει σε μελέτη.

Για να καταλήξει σε περισσότερα ερωτηματικά παρά απαντήσεις σχετικά με το αν εκείνο που ονοματίζει «ομογενοποίηση» της Δύσης με τον πρώην αποκιακό της περίγυρο (απ’ όπου κυρίως προκύπτουν οι εύθραυστες χώρες) είναι μια πορεία λιετουργική ή, εν τέλει, αδιέξοδη.