Εγχειρίδιο Συνταγματικού Δικαίου (5η Έκδοση) του Αντώνη Παντελή

Τα νομικά διδάσκονται αυτού του τύπου  έχουν έναν άμεσο λειτουργικό ρόλο – να καταρτίσουν τους αυριανούς νομικούς – έχουν όμως και μιαν ευκαιρία, να «μιλήσουν» σ’ ένα γενικότερα ενδιαφερόμενο κοινό.  Αυτό το στοίχημα θέτει, και στο στοίχημα αυτό ανταποκρίνεται με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο η 5η έκδοση του Εγχειριδίου Συνταγματικού Δικαίου από τον (ήδη ομότιμο, μετά 40χρονη θητεία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών) καθηγητή Αντώνη Παντελή. Ακολουθεί την λογική των Αγγλοσαξωνικών συγγραμμάτων, δηλαδή μια γραφή σε διαδοχικά επίπεδα – τα πιο τεχνικά σημεία είναι με μικρότερους χαρακτήρες, που επιτρέπουν στον αναγνώστη να προσπερνάει και, αν το χρειαστεί, να επανέρχεται – κυρίως όμως μια γραφή ευθεία που χρησιμοποιεί μεν την τεχνική γλώσσα αλλά δεν παύει να είναι επεξηγηματική.

Η 5η έκδοση του Συνταγματικού έχει ενσωματώσει την αναθεώρηση του 2019, με αιχμή την κατάργηση της πρακτικής της προσφυγής στις κάλπες οσάκις δεν επιτυγχάνεται η ανάδειξη Προέδρου της Δημοκρατίας από μια Βουλή. Με ψύχραιμη αποστασιοποίηση από τα πολιτικά πάθη που ήγειρε κατά καιρούς η εν λόγω ρύθμιση, ο Αντ. Πανελής παρατηρεί ότι ουσιαστικά την κατάργησή της αποδέχθηκαν και τα δυο κόμματα εξουσίας, όταν πλέον «διδάχθηκαν» στην πράξη ότι δεν μπορούσαν να καθοδηγούν την έκβασή της.

Έχει ενσωματωθεί όμως (στην ανάλυση περί Δικαιωμάτων του Ανθρώπου/συνταγματικών ελευθεριών) και η απλή νομοθετική ρύθμιση για τον περιορισμό του δικαιώματος του συνέρχεσθαι με την πρόσφατη, αστυνομικής λογικής ,περιστολή των δημοσίων συναθροίσεων. Εδώ, μολονότι ο συγγραφέας παραθέτει διεξοδικά την υπερ-τεχνική ρύθμιση, δεν τοποθετείται με ευκρίνεια απέναντί της – ούτε απέναντι στην δυνατότητα εφαρμογής της στην πράξη.

Από τις πιο ενδιαφέρουσες – και προσγειωτικές – σελίδες του Συνταγματικού του Αντ. Παντελή, εκείνες που αναφέρονται στην ερμηνεία του Συντάγματος, καθώς σε μια πολιτική πραγματικότητα όπως η Ελληνική σε κάθε στροφή βρισκόμαστε μπροστά σε ερμηνευτικό πολιτικό λόγο. Που ξεκινά από τους κορυφαίους τενόρους του Συνταγματικού για να προσγειωθεί στην ευρύτατη βάση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Επισημαίνει ο Αντ. Παντελής ότι η ερμηνεία του Συντάγματος δεν είναι μια διανοητική λειτουργία, είναι προπαντός μια έκφραση βούλησης: «Μια ερμηνεία δεν είναι αληθής ή ψευδής, αλλά ισχύει ή δεν ισχύει». Επειδή, δε τελικά τα δικαστήρια είναι που τέμνουν τα ζητήματα, «όταν η νομολογία για ένα θέμα αλλάζει συχνά, ποιος γνωρίζει τι είναι νόμιμο;».

Εγχειρίδιο Συνταγματικού Δικαίου (5η Έκδοση) του Αντώνη Παντελή, Εκδόσεις Λιβάνη, σελίδες 608, τιμή 48 ευρώ