Εορτασμοί, συμβολισμοί – αλλά και ουσία

 

Η παρολίγον πολύκροτη δήλωση του Γιάννη Στουρνάρα, ως Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (στην κοπή της πίτας του προσωπικού που ταυτόχρονα αποτέλεσε την έναρξη των εορτασμών για τα 90 χρόνια της Τράπεζας) «κατά την διάρκεια της μακράς ιστορίας της, η ΤτΕ έγινε στόχος, σε πολλές περιπτώσεις συμφερόντων που επιθυμούσαν την αποδυνάμωση του θεσμικού της ρόλου […]. Δυστυχώς τέτοιες επιθέσεις δεχθήκαμε και την χρονιά που μας πέρασε, με κορύφωση την τρομοκρατική επίθεση κατά του π. Διοικητή Λουκά Παπαδήμου» τελικά δεν έγινε αντικείμενο κόντρας όπως προς στιγμήν φάνηκε. Από την Κυβέρνηση αξιολογήθηκε αρνητικά το άνοιγμα ενός ακόμη μετώπου. Όμως ο πυρήνας των δηλώσεων Στουρνάρα – ότι «έχει [ο Διοικητής] την υποχρέωση να προειδοποιεί εγκαίρως και δημοσίως για ενδεχόμενους κινδύνους» – παραμένει.

Δείτε, τώρα, πώς αυτή η ευκαιρία των εορτασμών έρχεται να πυκνώσει το μήνυμά της με συμβολισμούς – αλλά και με ουσία. Χτες ακριβώς ήταν μια άλλη εκδήλωση της ΤτΕ, εκείνη για τα (επίσης) 90 χρόνια από την δημιουργία της Βιβλιοθήκης της Τράπεζας. Με ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιδέα οργάνωσης της εκδήλωσης, κλήθηκαν πολλά στελέχη που κατά καιρούς γνώρισαν και έζησαν από μέσα την Βιβλιοθήκη να μιλήσουν για τις εμπειρίες τους: Νίκος Παλαιοκρασσάς, Ισαάκ Σαμπεθάι, Βασ. Μανεσιώτης, Γ. Συμιγιάννης επιστρατεύθηκαν. Ο ίδιος ο Στουρνάρας και παραβρέθηκε και έμεινε να παρακολουθήσει, π.χ., την εισαγωγική τοποθέτηση του Φίλιππου Τσιμπόγλου – Γενικού Διευθυντή της Εθνικής Βιβλιοθήκης – ο οποίος μίλησε συνολικά για την λογική και την έλξη της έννοιας «Βιβλιοθήκη» σήμερα, με αναστοχαστικότητα μύστη και με θέρμη ιεραποστόλου (σοβαρά) ιδίως για το «άνοιγμα» σε νέα κοινά. Ενώ λοιπόν και ο ίδιος ο Στουρνάρας έδειξε εντυπωσιασμένος απο τους 175.000 τόμους βιβλίων (τα 1154 σπάνια, 40 παλαίτυπα, μεταξύ των οποίων ένα Τετραβάγγελο του 1542 (Ρώμη) και ένα Απάντων Πλατωνος (Βασιλείας), η έμφαση εξαρχής ήταν στο πώς μια βιβλιοθήκη ενσωματώνεται στην σύγχρονη πραγματικότητα.

Πάντως, και από τον Ηλία Πλασκοβίτη που – ως μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής – προεδρεύει της Επιτροπής της Βιβλιοθήκης της ΤτΕ, κατατέθηκαν προσωπικές μεν, άκρως ενδιαφέρουσες ωστόσο μαρτυρίες. Κάποιες αισιόδοξες: την ατμόσφαιρα των ανθρώπων της Βιβλιοθήκης, την διαπίστωση ότι «οι άνθρωποι συνεχίζουν να διαβάζουν»/δεν περνούν στην σαγήνη της εικόνας. Κάποιες «γραφή στον τοίχο»: ταχύτατη μετάβαση στην ψηφιακή πραγματικότητα, 58% του προϋπολογισμού για ψηφιακό περιεχόμενο έναντι μονοψήφιου μόνο ποσοστού σε τυπωμένο χαρτί. Κάποια αληθινά ανησυχητικά: η σύγχρονη  ανάγνωση συνδυάζεται με συνεχή παρακολούθηση, τι διαβάζεις/πόσο διαβάζεις/με ποιον μοιράζεσαι το περιεχόμενο• συν, η μετάβαση σε μονοπωλιακότητα των παρόχων πρόσβασης σε διεθνείς βάσεις περιεχομένου. (Α, ναι, και οι τίτλοι Ελληνικών περιοδικών σε κατάρρευση).

‘Όμως ίσως η πιο αξιοπρόσεκτη κατάθεση ήταν εκείνη του Νίκου Παλαιοκρασσά, άλλοτε υποδιοικητή της Τράπεζας. Ο οποίος όχι μόνον περιέγραψε πώς πριν κάπου 50 χρόνια στον χώρο της Βιβλιοθήκης «προσηλυτίσθηκε» στο να ενταχθεί στο δυναμικό της Τράπεζας ακριβώς με «επιχείρημα» (και) την πρόσβαση που θα διέθετε σε μια τόσο πλούσια βάση γνώσης, αλλά και κατέθεσε ως ζωντανά στιγμιότυπα λειτουργίας σ’ αυτόν τον χώρο. Όπως η αγαλλίαση ενός (πρόσφατου) φοιτητή Αγγλίας που έχει επιτέλους διαθέσιμο υλικό που λιγουρευόταν στου Foyles στο Λονδίνο αλλά του ήταν απρόσιτο, ή πάλι όπως το επεισόδιο με τις καταγγελίες πολιτών ότι σε χαρτονόμισμα είχε απαλειφθεί σε μια εικόνα μοναστηριού ο  σταυρός (ενώ απλώς είχε χρησιμοποιηθεί φωτογραφία μετά από καταστροφή πυρκαγιάς): η αρχειακή λειτουργία της βιβλιοθήκης στάθηκε σωτήρια! Για να κλείσει την παρουσίασή του με κάτι που και ο Στουρνάρας είχε πει: ότι οι θεσμοί – η Τράπεζα όπως και η Βιβλιοθήκη – είναι οι άνθρωποί τους. (Αυτό, ας μας επιτραπεί, θα επανέρχεται όσο η ΤτΕ θα βρίσκεται στο στόχαστρο).