Επαναβιομηχάνιση: το αναπτυξιακό στοίχημα μετά την πανδημία

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2021, τ.1010

ΕΛΛΆΔΑ 1821-2021 • ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  συνέντευξη του Αθανάσιου Σαββάκη, Προέδρου Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ)  στον Κώστα Δ. Μπλιάτκα

 

Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και η επαναφορά της σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης διέρχεται με βεβαιότητα από την υλοποίηση κάθε είδους επενδύσεων και ειδικά παραγωγικών επενδύσεων. Οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα είναι αυτές που συνιστούν την κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης και ειδικά της βιώσιμης ανάπτυξης. Όμως, για την υλοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων, αποτελεί αδήριτη ανάγκη η χώρα μας να επιλέξει τις κατάλληλες αναπτυξιακές προτεραιότητες, που ενισχυόμενες θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και θα συμβάλουν καταλυτικά στην παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων.

Υπογραμμίζουμε ότι από την έναρξη της πανδημίας και μετά, ουσιαστικά δηλαδή εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) υποστηρίζει ότι το μεγάλο πρόβλημα που αναδείχθηκε από την πανδημία λόγω Covid-19 είναι η επιλογή των κατάλληλων αναπτυξιακών προτεραιοτήτων για τη χώρα, που θα τη θωρακίσουν και θα την καταστήσουν λιγότερο ευάλωτη από μελλοντικές διεθνείς οικονομικές κρίσεις όπως αυτή της πανδημίας και όπως η προηγούμενη, η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Για τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Ελλάδος και με βάση την παραπάνω σημαντική διαπίστωση, αποτελεί αδήριτη ανάγκη η μεταποιητική δραστηριότητα να τεθεί σε προτεραιότητα ενίσχυσης, ούτως ώστε η χώρα μας να συντονισθεί με την παγκόσμια εμπειρία. Η μελέτη και τα διδάγματα της «παγκόσμιας εμπειρίας» θα πρέπει να μας καθοδηγήσει από τώρα και στο εξής στην ανάπτυξη της παραγωγικής βάσης της χώρας, ούτως ώστε η Ελλάδα να βιώνει ηπιότερες αρνητικές επιπτώσεις από τις σημερινές, εφόσον ξανασυμβεί παρόμοιας έκτασης κρίση. Άλλωστε, η «παγκόσμια εμπειρία» μάς λέει ότι χώρες με παραγωγική βάση που εισέφερε τουλάχιστον 15% στον σχηματισμό ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος βίωσαν ηπιότερα αρχικά τη χρηματοπιστωτική και ακολούθως την κρίση λόγω Covid-19.

Στο πλαίσιο ακριβώς της αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου της χώρας μας και για την αποτροπή του κινδύνου (περαιτέρω) συρρίκνωσης της παραγωγικής βάσης της χώρας, και για την επαναφορά της στο επίκεντρο των αναπτυξιακών πολιτικών την «επόμενη μέρα», κατά τον ΣΒΕ θα πρέπει να ισχύσουν συγκεκριμένοι άξονες πολιτικής:

  1. Η επαναβιομηχάνιση της χώρας, με κίνητρα ανάπτυξης δράσεων διεθνοποίησης και παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων από τις υφιστάμενες υγιείς μεταποιητικές επιχειρήσεις
  2. Η άνοδος των επενδύσεων, και ειδικά των παραγωγικών επενδύσεων, πρέπει να γίνει πράξη με κίνητρα και ευελιξία στο περιβάλλον υλοποίησης
  3. Η δημιουργία νέων και καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, σε παραγωγικούς τομείς της οικονομίας
  4. Η παροχή κινήτρων κάθε είδους, για την ανάπτυξη δράσεων καινοτομίας, μεταφοράς και υιοθέτησης νέων τεχνολογιών
  5. Η ιδιαίτερη προσοχή στην υιοθέτηση του μοντέλου της πράσινης ανάπτυξης και πράσινης οικονομίας, που ως χώρα και ως επιχειρήσεις έχουμε τη δυνατότητα να εισαγάγουμε στον στρατηγικό μας σχεδιασμό.

Προς την κατεύθυνση της υλοποίησης κάθε είδους επενδύσεων και με έναν μέσον όρο περίπου 3,2 δισ. ευρώ τα οποία θα διοχετευθούν στην ελληνική οικονομία μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης από το 2021 έως και το 2025, είναι βέβαιο ότι η χώρα μας μπορεί να ελπίζει στην «επαναβιομηχάνιση» μέσω της υλοποίησης παραγωγικών επενδύσεων.

Όμως η συγκεκριμένη στόχευση δεν μπορεί να γίνει πραγματικότητα αν δεν προσαρμόσουμε έγκαιρα το πλέγμα των πολιτικών μας για την ουσιαστική υποστήριξη της εγχώριας μεταποίησης. Η κυβέρνηση έλαβε μια σπουδαία απόφαση τον Αύγουστο του 2020, κατανοώντας έγκαιρα το πρόβλημα, και γι’ αυτό δημιούργησε την «Κυβερνητική Επιτροπή Βιομηχανίας», με βασική αποστολή τη διαμόρφωση συνεκτικής εθνικής στρατηγικής της βιομηχανίας. Η ενεργοποίηση του πολύ σπουδαίου αυτού εργαλείου διαμόρφωσης της κατάλληλης βιομηχανικής πολιτικής για την πατρίδα μας αποτελεί μονόδρομο και έχει πραγματικά τη δυνατότητα να εισφέρει τα μέγιστα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των κατάλληλων δράσεων που θα πρέπει να υλοποιηθούν για την προσαρμογή της μεταποίησης και της βιομηχανίας στο νέο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Ο νέος αναπτυξιακός νόμος, το νέο ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης μπορούν πραγματικά να συμβάλουν καταλυτικά στην αναμόρφωση του παραγωγικού και αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας μας και να οδηγήσουν στο εδώ και πολλά χρόνια βασικό ζητούμενο της περιφερειακής πολιτικής: στη μείωση των περιφερειακών και ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων, ούτως ώστε να διαφυλαχθεί αρραγής ο κοινωνικός ιστός στην ελληνική Περιφέρεια.

Έτσι μόνον μπορούν να αντιμετωπισθούν οι πέντε μεγάλες οικονομικές/αναπτυξιακές προκλήσεις για τη χώρα και τη Βόρεια Ελλάδα, οι οποίες είναι:

  1. Η επαναφορά της μεταποίησης και της βιομηχανίας στο επίκεντρο της αναπτυξιακής πολιτικής
  2. Η διαθεσιμότητα ανθρώπινου δυναμικού που θα είναι καταρτισμένο κατάλληλα και θα μπορεί να ανταποκριθεί στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες δραστηριοποίησης
  3. Η προσαρμογή του φορολογικού συστήματος στα πραγματικά δεδομένα της οικονομίας
  4. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της παραγωγικής δραστηριότητας και η υιοθέτηση των αρχών της «κυκλικής οικονομίας» και της βιώσιμης ανάπτυξης, και,
  5. Η επιτάχυνση των διαδικασιών ανάπτυξης δράσεων καινοτομίας από τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα για την παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων και υπηρεσιών.

Αυτές οι πέντε προκλήσεις αποτελούν τους πυλώνες στους οποίους κατά τον ΣΒΕ πρέπει να στηριχθεί το παραγωγικό μοντέλο της χώρας τα επόμενα χρόνια.

Εκείνο που μένει είναι η πολιτική βούληση για την εφαρμογή ενός συνεκτικού σχεδίου αναπτυξιακών δράσεων, που θα επαναφέρουν την πατρίδα μας στις ανεπτυγμένες χώρες του Δυτικού κόσμου.