Επιτροπή Πισσαρίδη: ο κίνδυνος ενός «Σπράου revisited»

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Με αρκετά διστακτικό βηματισμό, μέλη της Επιτροπής Πισσαρίδη – έχει θεσμοθετηθεί από τα μέσα Ιανουαρίου με πρόεδρο τον Νομπελίστα (2010) Κύπριο Χριστόφορο Πισσαρίδη του LSE, αναπληρωτή τον Νίκο Βέττα του ΟΠΑ/Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ με αντικείμενο την εκπόνηση ενός Σχεδίου Ανάπτυξης της Ελληνικής οικονομίας – άρχισαν να ξεκαθαρίζουν πόσο ο ρόλος της απέχει απ’ εκείνο που η δημοσιογραφική υπερπροθυμία και η Κυβερνητική (να την πούμε δημιουργική;) ασάφεια έχουν αφήσει να διαμορφώνεται στην κοινή γνώμη σχετικά με μια ελληνική «dream team» ενόψει του διαβόητου Ταμείου Ανάκαμψη / «New Generation EU». Το οποίο Ταμείο Ανάκαμψης, ως πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συζητείται ήδη σε Eco/Fin και ύστερα Eurogroup, καθοδόν προς την Κορυφή της 19ης Ιουνίου.

Ήδη ακούσαμε τον Πάνο Τσακλόγλου, σημαντικό μέλος της Επιτροπής, να προσπαθεί να ξεκαθαρίσει, άβολα συνεντευξιαζόμενος – στον πρωινό ΣΚΑΙ – ότι αντικείμενο της Επιτροπής Πισσαρίδη δεν (ΔΕΝ) είναι ούτε να εγγυηθεί την «σωστή» ή ενάρετη ή ο,τιδήποτε ανάλογο διαχείριση των πόρων του Ταμείου που θα καταλήξουν στην Ελλάδα. ούτε να υποδείξει τομείς ή κλάδους  στους οποίους θα «πρέπει» να κατευθυνθούν οι εν λόγω πόροι. ούτε καν να ετοιμάσει το Εθνικό Σχέδιο που (θα) χρειάζεται να υποβληθεί το φθινόπωρο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στα πλαίσια των διαδικασιών που (θα) προνοεί το Ταμείο Ανάπτυξης αφού ψηφισθεί, ολοκληρωθεί η εξειδίκευσή του και οι διαδικασίες του κοκ. Μια ήπια σύγχυση ευλόγως έχει προκύψει, καθώς η Επιτροπή Πισσαρίδη έχει αναλάβει να υποβάλει ενδιάμεση έκθεση εντός 3μήνου από την σύστασή της – εδώ μεσολάβησε ο Covid-19 και πήγε τα πράγματα πίσω – την δε οριστική της έκθεση εντός 9μήνου – άρα περίπου τότε που θα χρειαστεί και η υποβολή του Εθνικού Σχεδίου.

Η Επιτροπή Πισσαρίδη συμπεριλαμβάνει πολλούς από τους συνεργάτης του συλλογικού τόμου Beyond Austerity, που εκδόθηκε στην MIT Press (Σεπτέμβριος 2017) ακριβώς προκειμένου να δώσει μια εκδοχή αναπτυξιακής προοπτικής με την (τότε ήδη διαφαινόμενη στον ορίζοντα) έξοδο της Ελλάδας από την εποχή των Μνημονίων. Με όλους να στρέφουν την προσοχή προς μιαν αναπτυξιακή επανεκκίνηση, βασιζόμενη όμως – να μην το προσπερνάμε αυτό! – σε εκτεταμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Το βιβλίο δεν βράδυνε να κυκλοφορήσει και στα Ελληνικά, στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (Δεκέμβριο του 2017). Στους επιμελητές του έργου, πέραν των Πισσαρίδη-Βέττα έβρισκε κανείς τους Δημήτρη Βαγιανό/LSE και Κώστα Μεγήρ/Yale, όπως και άλλα μέλη της Επιτροπής Πισσαρίδη όπως π.χ. τους Χρήστο Γκενάκο/ΟΠΑ και Cambridge, Μανόλη Γαλενιανό/London Holloway, Αλέξανδρο Κρητικό/DIW, Κωνστ. Αρκολάκη/Yale)ή τον Αρίστο Δοξιάδη/Big P Ventures. Από την δομή του Beyond Austerity και της Επιτροπής Πισσαρίδη προκύπτει η σίγουρη προοπτική σημαντικών διαγνώσεων της Ελληνικής οικονομίας –  η οποία σίγουρα μετά το σοκ του κορωνοϊού θα ξεκινήσει την αναπτυξιακή της επανεκκίνηση από πιο χαμηλά, αλλά και ασφαλέστατα θα έχει μπροστά της την θετική προοπτική των χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης/ «Generation Next EU». Ασφαλώς επίσης θα έχει να καταθέσει προτάσεις γενικώς (η καίρια λέξη!) αναπτυξιακών κατευθύνσεων, καθώς και κάποιων εξειδικευμένων (κι αυτό σημαντικό…) μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων.

Εκείνο όμως που, κάνοντας αυτήν την διαδρομή, αισθάνεται κανείς λίγο άβολα – αν, δηλαδή, διατηρεί στοιχεία μνήμης – να επανέρχεται στο προσκήνιο είναι η σοφή, συγκροτημένη, λησμονημένη και τόσο παραγνωρισμένη (στην πράξη) δουλειά της Επιτροπής Σπράου, πριν 20τοσα χρόνια. Που κι εκείνη είχε φέρει στο προσκήνιο μεταρρυθμίσεις οι οποίες τραγικά αγνοήθηκαν – Ασφαλιστικό Γιαννίτση επί βάσεων Πλ. Τήνιου, δημοσιονομικά Βασίλη Ράπανου. . Ενώ και με τις τότε διαρθρωτικές χρηματοδοτήσεις της ΕΕ είχε διασυνδεθεί η δουλειά εκείνη – σφραγίδα Γιώργου Γλυνού και Γιάννη Κουσουλάκου.

Μια «Επιτροπή Σπράου revisited» θα ήταν το απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγήν για την Επιτροπή Πισσαρίδη, τώρα.