Οικονομική Επιθεώρηση, Αύγουστος 2021, τ. 1009

του Χάρη Σαββίδη

Υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, που θα επιτρέψουν στο ΑΕΠ να ανακτήσει σύντομα τις απώλειες της πανδημίας, προβλέπουν για τα επόμενα τρίμηνα κυβέρνηση, διεθνείς οργανισμοί και αναλυτές μεγάλων χρηματοοικονομικών οίκων. Η αισιοδοξία στηρίζεται αφενός στην επιστροφή της κανονικότητας στην οικονομική δραστηριότητα, αφετέρου στην αθρόα εισροή κοινοτικών πόρων. Αν και πρόκειται για αρκετά ρεαλιστικές υποθέσεις, εντούτοις το κλίμα στην πραγματική οικονομία κάθε άλλο παρά πανηγυρικό είναι.

Η επανεκκίνηση της οικονομίας προχωρά μετ’ εμποδίων. Ο ισχυρότερος ‘κινητήρας’ της ελληνικής οικονομίας, ο τουρισμός, υπολειτουργεί και φέτος το καλοκαίρι. Οι αισιόδοξες προβλέψεις, που έκαναν λόγο για επιδόσεις διπλάσιες των περσινών φαντάζουν μάλλον υπερβολικές, μετά και το lockdown που επέβαλλε η κυβέρνηση στη Μύκονο. Οι επαγγελματίες του κλάδου, με τους οποίους μίλησε η Οικονομική (σ. 38-40) παραμένουν επιφυλακτικοί και ελπίζουν στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής.

Ο τουρισμός είναι το βασικό στήριγμα της οικονομίας (κατά τα λοιπά, το εμπορικό έλλειμμα στο 5μηνο παρουσιάζει αύξηση άνω του 10% – σχετικά στοιχεία στη σελ. 63) μέχρι να ξεκινήσει η εισροή πόρων από τα κοινοτικά ταμεία – ενδεχομένως το φθινόπωρο. Στη συνέχεια η ‘σκυτάλη’ αναμένεται να περάσει στα μεγάλα έργα, που θα τροφοδοτήσουν ανάπτυξη και απασχόληση τα επόμενα χρόνια (σ. 32-33). Μεγάλο μέρος των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων θα κατευθυνθεί σε αυτά και άρα στους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους (σ. 34-36).

Όσο για τις μεσαίες και μικρότερες επιχειρήσεις, αυτές έχουν λιγότερα να περιμένουν από το Σχέδιο Ανάκαμψης (που βασίστηκε στην έκθεση Πισσαρίδη, όπου διατυπώνεται με σαφήνεια ο στόχος να μεγαλώσει το μέγεθος των επιχειρήσεων – άρα να εκλείψουν οι μικρότερες) και προσδοκούν κυρίως την αποκατάσταση της ομαλής δανειοδότησης από τις τράπεζες. Κι αυτή, όμως, προχωρά με αργά βήματα και υπό προϋποθέσεις (σ. 29-31).

Πλην όμως η… απογείωση της οικονομίας δεν μπορεί να περιμένει. Το α’ εξάμηνο του 2021 το πρωτογενές έλλειμμα στον προϋπολογισμό έφτασε τα €9,2 δισ., έναντι €6,7 δισ. την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ισχυρή είναι πλέον η ανησυχία ότι ο φετινός προϋπολογισμός θα κλείσει με έλλειμμα άνω του 12% του ΑΕΠ. Ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, παρουσιάζοντας το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα για την επόμενη τριετία, που πρόσφατα ενέκρινε η Βουλή, δεσμεύτηκε από το 2023 να επιστρέψουν τα πρωτογενή πλεονάσματα. Κάτι που θα είναι εφικτό εφόσον η οικονομία απογειωθεί. Αλλιώς, το δημόσιο χρέος που ήδη ξεπέρασε τα 344 δισ. ευρώ (με επιβάρυνση 15 δισ. ευρώ την περίοδο της πανδημίας) για να εξυπηρετηθεί θα απαιτήσει νέες θυσίες.