Η αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας: πάλι από την αρχή

 

Συνάντηση του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου με τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα επανέφερε το ζήτημα της αξιοποίησης της εκκλησιαστικής περιουσίας – ενδιαφέρουσα η σύμπτωση: την ίδια στιγμή γινόταν γνωστό ότι ο συνολικός ΕΝΦΙΑ της Εκκλησίας φθάνει για το 2018 τα 1.848.248 ευρώ, ενώ το 2016 διαμορφωνόταν στα 2,75 εκατομμύρια… – ξαναπιάνοντας έτσι το νήμα μιας δυναμικής πρωτοβουλίας που πάει χρόνια πίσω.

Η καινοτομική δημιουργία της Εταιρείας Αξιοποίησης της Εκκλησιαστικής Περιουσίας, με 5μελες ΔΣ: 3 μέλη Εκκλησίας και 2 του Δημοσίου, και με την λογική της σταδιακής παραχώρησης σ’ αυτήν διάφορων ακινήτων (αρχικά της Αρχιεπισκοπής), της αξιοποίησής τους και της απόδοσης των καρπών της προσπάθειας 50:50 σε Εκκλησία και Δημόσιο, κρατάει ήδη από τα χρόνια της Κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου. Ούτε τότε προχώρησε αληθινά, ούτε επί Σαμαρά (οπότε και βρέθηκε στο πιο προχωρημένο στάδιο) ούτε και επί ΣΥΡΙΖΑ (όπου, παρά τους κλυδωνισμούς, οι σχέσεις Αρχιεπισκόπου-Πρωθυπουργού είναι γενικώς θετικές).

Ο Αρχιεπίσκοπος έχει πολλές φορές επισημάνει, με σαφή και πειστικό τρόπο, πώς μια εξέλιξη  αναθέρμανσης της Εταιρείας Αξιοποίησης εκτός απο το ό,τι θα οδηγούσε σε άρση της αβεβαιότητας για το καθεστώς της εκκλησιαστικής περιουσίας – τα περισσότερα ακίνητά της έχουν διάφορες αμφισβητήσεις, οι οποίες εκδικάζονται με τον ρυθμό των παγετώνων, αν και συνήθως καταλήγουν υπέρ της Εκκλησίας… – ενσωματώνει την βασική επιλογή (α) να προχωρήσει η εκμετάλλευση (και να αποτραπούν καταπατήσεις, αδράνεια κοκ) , (β) να καρπωθεί το Δημόσιο το 50% , (γ) να μείνει το αμφισβητούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς για “όταν τελικά κριθεί”. Αυτό θα έδινε στην Εκκλησία άμεσα οικονομικά μέσα, σε μια φάση όπου αληθινά είναι εξουθενωμένη. Βλέπετε, τα όποια έσοδα από την εκκαθαρισμένη περιουσία της έχουν σήμερα καταρρεύσει. Οι αποδόσεις των ακινήτων έχουν βυθιστεί. Οι μετοχικές τοποθετήσεις της – ιδίως συμμετοχή στο κεφάλαιο της Εθνικής Τράπεζας – έχουν εξαχνωθεί. Και τούτο, την στιγμή που το όποιο φιλανθρωπικό έργο της έχει την μεγαλύτερη ανάγκη: συσσίτια, γηροκομεία, τεχνική εκπαίδευση, γενικώς Ιδρύματα (κάπου 800 μετριούνται)…

Πέρα και πάνω απ’ όλα αυτά, όμως, μια σοβαρή και σε βάθος χρόνου – και με διαφάνεια! – αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας θα επέτρεπε κάτι το αληθινά εξυγιαντικό: να μπορέσει η Εκκλησία να αποκτήσει μιαν τέτοια οικονομική βάση, ώστε να έχει αληθινή/πειστική υπόσταση η συζήτηση περί “χωρισμού Εκκλησίας-Κράτους”, και μάλιστα ενόψει της συνταγματικής αναθεώρησης, που ήδη κινείται και πάλιν στον ορίζοντα.