Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούλιος 2020, τ. 996

EKE της Μαρίνας Πρωτονοταρίου

 

Στην κρίση οι εταιρείες αντιλήφθηκαν ότι έπρεπε να αντιδράσουν και το έπραξαν, βοηθώντας στοχευμένα, είτε το δημόσιο σύστημα υγείας είτε τις ευπαθείς ομάδες

 

Η ενδυνάμωση της σχέσης των επιχειρήσεων με την κοινωνία είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων του νέου προέδρου του ΣΕΒ Δημήτρη Παπαλεξόπουλου. Όπως είπε, η ανταπόκριση που έχουν δείξει οι επιχειρήσεις στις κοινωνικές ανάγκες, σε συνδυασμό με την ωριμότητα και τη συνειδητοποίηση της κοινωνίας μας, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να ξεφύγουμε από τα βαρίδια του παρελθόντος. Ξεκινώντας με διάθεση αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης, επισήμανε ότι « η σχέση των επιχειρήσεων με την κοινωνία εξαρτάται πρώτα από μας, τις επιχειρήσεις». Και αυτή την τάση, σημείωσε, ο ΣΕΒ θα την ενισχύσει με τεκμηριωμένες προτάσεις μεταρρυθμίσεων, την παροχή γνώσης, την ανάδειξη καλών πρακτικών που υπάρχουν στη χώρα μας και σιγά-σιγά γίνονται όλο και περισσότερες.

Οι δράσεις κοινωνικής ευθύνης γίνονται ολοένα και σημαντικότερες διεθνώς τόσο για την κοινωνία όσο και για την επιχείρηση, και έχουν κοινωνική, οικονομική και πολιτική διάσταση: Εξασφαλίζουν τη συνεισφορά στην κοινωνία, σηματοδοτούν τη σταθερότητα και μακροβιότητα των επιχειρήσεων και μειώνοντας το ρίσκο αυξάνουν την αξία τους, αλλά και δημιουργούν την απαραίτητη κοινωνική συναίνεση, κάνοντας πιο εύκολο για την Πολιτεία να αναλάβει πολιτικές για πιο φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Έτσι, τα τελευταία χρόνια οι επιχειρήσεις από τη φιλανθρωπία έχουν περάσει στην εθελοντική δέσμευση κοινωνικών δράσεων, κάτι που έχει θεσπιστεί και με σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Πλέον όλες οι μεγάλες εταιρείες –και συχνά και οι μικρότερες– αναγνωρίζουν τη σημασία της υιοθέτησης ολοκληρωμένης στρατηγικής Εταιρικής Υπευθυνότητας και τα οφέλη που παρουσιάζει η εφαρμογή δράσεων και προγραμμάτων ΕΚΕ για την κοινωνία και τις ίδιες τις εταιρείες.

 

Η κοινωνική ευθύνη στην πανδημία

Η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης στον τομέα της Εταιρικής Υπευθυνότητας, αφού οι έκτακτες συνθήκες ευαισθητοποίησαν δεκάδες εταιρείες να ανακοινώσουν και να εφαρμόσουν άμεσα προγράμματα ενίσχυσης και προσφοράς στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Μέσα στην κρίση οι εταιρείες αντιλήφθηκαν ότι έπρεπε να αντιδράσουν – και αντέδρασαν πολύ σωστά και πολύ έγκαιρα, θέλοντας να βοηθήσουν στοχευμένα, είτε το δημόσιο σύστημα υγείας είτε τις ευπαθείς ομάδες.

Σύμφωνα με την ομιλία του υπουργού Υγείας Βασίλη Κικίλια στην εκδήλωση παρουσίασης των δωρεών προς το Εθνικό Σύστημα Υγείας, στις 7 Μαΐου, αυτές αφορούν 865 φορείς/οργανισμούς/ιδιώτες, με το σύνολό τους να ξεπερνά τα 89 εκατ. ευρώ.

Από αυτά, 40 εκατ. ευρώ αφορούν τον ιατρικό εξοπλισμό (ενδεικτικά 1.228 μόνιτορ ΜΕΘ, 1.051 αναπνευστήρες, 172 φορητούς αναπνευστήρες και 595 κλίνες ΜΕΘ), τα 24,2 εκατ. ευρώ αφορούν μέσα ατομικής προστασίας (20.252.348 μάσκες, 330.199 χειρουργικές στολές, 160.397 ολόσωμες προστατευτικές στολές και 134.774 ποδονάρια), ενώ 12,5 εκατ. ευρώ αφορούν καταθέσεις χρηματικών ποσών. Όπως σημείωσε ο υπουργός, τη δεδομένη στιγμή υπήρχαν άλλοι 226 φορείς/οργανισμοί/ ιδιώτες οι οποίοι είχαν εκδηλώσει πρόθεση δωρεών, ύψους περίπου 8,8 εκατ. ευρώ, για τις οποίες αναμενόταν να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες.

Σημειώνεται ότι τον συντονισμό των παραπάνω δωρεών ανέλαβε για λογαριασμό της ελληνικής κυβέρνησης, εθελοντικά, η Deloitte Ελλάδος.

 

Τα κριτήρια ESG και οι επενδυτές

Σταδιακά έχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο οικοσύστημα γύρω από τις δράσεις ΕΚΕ, και πλέον αφορούν όχι μόνο την κοινωνία, αλλά και το περιβάλλον και την αυστηρότερη εφαρμογή κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης. Οι τρεις αυτοί τομείς δράσης ΕΚΕ των επιχειρήσεων (κοινωνία, περιβάλλον και εταιρική διακυβέρνηση) οδήγησαν και στη θέσπιση κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance)· εφόσον οι επιχειρήσεις πληρούν τα συγκεκριμένα κριτήρια, θεωρούνται αξιόπιστες και μειωμένου ρίσκου και προσελκύουν επενδυτικά κεφάλαια.

Οι επενδυτικές εταιρείες ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για εταιρείες, στις οποίες σκέφτονται να επενδύσουν, οι οποίες έχουν αναλάβει δράσεις σχετικά με το περιβάλλον, την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση μέσα από μια συνολική στρατηγική προσέγγιση. Θεωρούν ότι οι εταιρείες που ενδιαφέρονται γι’ αυτούς τους τομείς και πληρούν τα κριτήρια ESG είναι εταιρείες μειωμένου ρίσκου. Έτσι, έχουν πολλαπλασιαστεί τα επενδυτικά κεφάλαια που επενδύουν με βάση αυτά τα κριτήρια, ενώ όσο περνάει ο καιρός αυτή η τάση γίνεται και πιο έντονη, καθώς μειώνει το επενδυτικό ρίσκο.

Οι επενδυτές αντλούν πληροφορίες για την κάλυψη των κριτηρίων ESG της εταιρείας στην οποία θέλουν να επενδύσουν, αναζητούν τις εκθέσεις και τις δημοσιεύσεις, αλλά και την παρουσία τους και την αξιολόγησή τους ως προς διάφορους δείκτες.

Οι δείκτες όπως οι MSCI, Sustainalytics, CSR Hub, Dow Jones Sustainability Index, CDP και άλλοι μετράνε και αξιολογούν τις εταιρείες με βάση αυτά τα κριτήρια και κάποιος που ενδιαφέρεται να επενδύσει μπορεί να αναζητήσει τη βαθμολογία των εταιρειών σε αυτούς τους δείκτες.

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Κέντρου Αειφορίας, είναι περίπου 60 οι ελληνικές εταιρείες που αξιολογούνται. Οι περισσότερες ελληνικές εταιρείες δεν είναι καν στο ραντάρ, δεν έχουν πιάσει το θέμα όπως πρέπει και δεν αξιολογούνται καν.

Για να αρχίσουν να αξιολογούνται, πρέπει να κάνουν δράσεις, να εκδώσουν εκθέσεις στις οποίες θα παρουσιάζουν με συγκεκριμένα κριτήρια τις δράσεις και να χτίσουν ένα προφίλ προς τα έξω.

Τους επενδυτές τούς ενδιαφέρει η συνολική εικόνα και παρουσία, και όχι μόνο η αντίδραση σε μια έκτακτη ανάγκη. Γιατί για να είναι θωρακισμένη και ασφαλής μια επενδυτική επιλογή, μια εταιρεία πρέπει να έχει σταθερή και οργανωμένη στρατηγική Εταιρικής Υπευθυνότητας και Βιώσιμης Ανάπτυξης.

 

Προσφέρουν όμως πράγματι τα προγράμματα ΕΚΕ αξία στην κοινωνία;

Υπάρχουν μεθοδολογίες που μπορούν να μετρήσουν την κοινωνική αξία που δημιουργούν αυτά τα προγράμματα. Μια μεθοδολογία τέτοια είναι το Social Return on Investment που αναπτύχθηκε στη Μεγάλη Βρετανία πριν από περίπου δέκα χρόνια από ορκωτούς λογιστές και συνυπολογίζει διάφορες παραμέτρους για να μετρήσει για κάθε ευρώ που δαπανά μια εταιρεία σε ένα πρόγραμμα πόσα ευρώ επιστρέφονται στην κοινωνία ή στα εμπλεκόμενα μέρη. Επίσης μπορεί να μετρήσει σε βάθος τριετίας πώς πάει ένα πρόγραμμα και έτσι ανάλογα να γίνουν διορθώσεις και αλλαγές ή να συνεχιστεί.