Η ζαλιστική εξέλιξη θέσεων της Τουρκίας

 

Μετά και την συνάντηση Τσίπρα-Αναστασιάδη στην Αθήνα, με το Κυπριακό στην πρώτη σειρά της ατζέντας (είχε προηγηθεί η εδώ παρουσία της ειδικής απεσταλμένης του Γ.Γ. του ΟΗΕ, της κυρίας Τζέιν Χολ Λουτ που «μαθαίνει» το Κυπριακό: μην βιαστείτε να πείτε ότι, σ’ αυτήν την στροφή, «λείπει η πείρα» καθώς μια φρέσκια ματιά μπορεί να αποδειχθεί χρησιμότερη…) και με την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ επί θύραις, όπου μέχρι και (νέα) συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν δεν αποκλείεται, μια ακόμη φάση συναπαντήματος με την Άγκυρα βρίσκεται μπροστά μας. Και τούτο σε φόντο – το βλέπουμε σε κάθε στροφή! – συνεχιζόμενης ανακατανομής ισχύος και αναθεώρησης συμμαχιών – στην πράξη, όχι στα χαρτιά – στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπου είναι άλλωστε ζήτημα εβδομάδων το άνοιγμα νέου κύκλου, με την προγραμματισμένη έναρξη των ερευνών ExxonMobil στο Οικόπεδο 10 της Κυπριακής ΑΟΖ. Μας αρέσει/δεν μας αρέσει, στην πορεία αυτή κεντρικό ρόλο θα έχει η στάση – ή, μάλλον, οι εξελίξεις της στάσης – της Τουρκίας, που έχει βέβαια εκτονώσει την ένταση (σε ό,τι μας αφορά) με την ελευθέρωση των 2 Ελλήνων στρατιωτικών μετά το επεισόδιο του Έβρου (η Ελληνική πλευρά «ανταπέδωσε» με την εντός ωρών επίλυση αντίστοιχου στρατιωτικού), αλλά…

…Αλλά ζαλιστική καταλήγει να είναι η συνεχής εναλλαγή θέσεων – με το στοιχείο απειλής κατά κανόνα επιδεικτικά παρόν, ή πάντως πολύ κοντά στην επιφάνεια – της Τουρκίας, και μάλιστα του ίδιου του Πρόεδρου Ερντογάν, τον τελευταίο καιρό.

Αν θελήσει κανείς να πάρει την άκρη του νήματος από κάτι πιο διεθνές, θα πάει στο άρθρο-παρέμβαση με το οποίο ο Τούρκος Προέδρος (δια των New York Times, δε) είχε απευθύνει προειδοποίηση προς τις ΗΠΑ – ουσιαστικά όμως προς το Δυτικό σύστημα, συνολικά – «να σεβαστούν την κυριαρχία της Τουρκίας». Και τούτο ευθέως θέτοντας στο τραπέζι τις «εναλλακτικές επιλογές που έχει η Τουρκία […] τις οποίες οφείλουν οι ΗΠΑ να γνωρίζουν». Ας σημειωθεί εδώ το πώς ο Ερντογάν «θυμήθηκε» τον τρόπο με τον οποίο το 1974 η Τουρκία ανέλαβε την («ειρηνευτική») επιχείρηση στην Κύπρο παρά τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ, για να προειδοποιήσει για την τωρινή ανάμειξη της Άγκυρας το Ιντιλίμπ/στην Βόρεια Συρία.

Πιο πρόσφατα – και στα πλαίσια επίσκεψης του στο Αζερμπαϊτζάν – ο Ερντογάν «πήρε πίσω» την πληροφορία περί δημιουργίας Τουρκικής ναυτικής βάσης στην Κύπρο, αλλά πώς; Διευκρινίζοντας ότι όχι μόνο δεν υπάρχει πρόθεση της Άγκυρας να μειώσει τον αριθμό των Τούρκων στρατιωτών στην Μεγαλόνησο (που αποτελεί σταθερά επανερχόμενο συστατικό κάθε διεθνούς σχεδίου για επίλυση του Κυπριακού) αλλά και θα την διευρύνει, με την αποστροφή «είναι σημαντική η στρατιωτική παρουσία μας εκεί». Όμως το πιο εντυπωσιακό είναι το πώς επεξήγησε την απουσία ανάγκης για Τουρκική βάση: «Είναι ζήτημα λίγων λεπτών να φθάσουμε εκεί (στην Κύπρο) από τα δικά μας εδάφη». Προσέθεσε δε ότι το ίδιο ισχύει και «για την Ανατολική Μεσόγειο».

Αν αυτή είναι η προς τα έξω – σε ό,τι μας αφορά: γιατί στην μεγάλη σκακιέρα, στην πολυπολική σχέση Τουρκίας/Ρωσίας/ΗΠΑ/Ισραήλ/Ιράν/ανταρτών μπροστά στην συνεχιζόμενη εκρηκτικότητα της Συρίας, η κατάσταση αλλάζει με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα και, στιγμές-στιγμές, βιαιότητα – απροβλεπτότητα της στάσης της Τουρκίας, απροβλεπτότητα αν όχι σχεδιασμένη πάντως ενσωματωμένη στην ίδια την πολιτική πρακτική της γείτονος (εδώ θα είχε θέση η απόφανση του Τσώρτσιλ για την Ρωσία το 1939: «a riddle wrapped in a mystery inside an enigma») – η προς το ίδιο το εσωτερικό της Τουρκίας συμπεριφορά Ερντογάν δείχνει ακόμη πιο απρόβλεπτη. Αρκεί να θυμηθεί κανείς πώς η στάση του στην διαχείριση της Τουρκικής οικονομίας που ξεφεύγει ταχύτατα πέρασε – από την μια μέρα στην άλλη – από την άρνηση/απαγόρευση της αύξησης των επιτοκίων (που είχε αναγάγει σε «πηγή όλων των κακών») σε πέρασμα από το 17,5% στο 24%. Ενώ, παράλληλα, ο ίδιος έθετε τον εαυτό του επικεφαλής του… Ταμείου Εθνικού Πλούτου της Τουρκίας, το οποίο διαχειρίζεται μεταξύ άλλων τις κρατικές πετρελαϊκές εταιρείες.

Ψηφίδες, όλα αυτά, του τι θα κληθεί να διαχειριστεί (και) η Ελλάδα τις βδομάδες που έρχονται. Όπου η κάθε ευθύγραμμη τακτική, προβολή, ανάλυση ή συλλογισμός υπόσχεται/απειλεί να διαψεύδεται προτού καλά-καλά διατυπωθεί.