Η τελική-τελική ευθεία για τις τηλεοπτικές άδειες

 

Ένας τρόπος να δει κανείς την ανακήρυξη από το ΕΣΡ των – πέντε – οριστικών δικαιούχων τηλεοπτικών αδειών εθνικής εμβέλειας/γενικού περιεχομένου είναι να πει ότι μετά από 30 περίπου χρόνια μπαίνει «κάποια τάξη» στο άναρχο τηλεοπτικό τοπίο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το σημερινό ΕΣΡ με την επίσημη απόφασή του (μετά από διαδικασία περίπου 7 μηνών) αυτόν τον δρόμο πήρε, καθώς διατύπωσε έναν δομημένο νομικό συλλογισμό ξεκινώντας από την ανάλυση του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγματος για την ραδιοτηλεόραση και τον ρόλο του ίδιου του ΕΣΡ και το άρθρο 14 παρ. 9 που προδιαγράφει το πλαίσιο ιδιοκτησίας και τους περιορισμούς του εν λόγω πλαισίου και ύστερα, προχώρησε σε αναφορά στον νόμο 4339/15 («Νόμο Παππά») που απετέλεσε την βάση της διαγωνιστικής διαδικασίας και μόνον μερικώς κρίθηκε αντισυνταγματικός από το ΣτΕ το 2016. Μάλιστα, το ΕΣΡ πήρε την πρωτοβουλία να αναφερθεί ρητώς στην προβλεπόμενη από τον νόμο εκείνο διεξαγωγή δημοπρασίας, που τελικώς… δεν χρειάστηκε να λειτουργήσει καθώς προκηρύχθηκαν 7 άδειες (με ελάχιστο τίμημα 35 εκατομμύρια) αλλά τελικώς υπήρξαν μόνον 5 που έγιναν οριστικώς αποδεκτές οπότε ουδείς λόγος για δημοπρασία. Το κατώφλι των 35 εκατομμυρίων μεταφράσθηκε απλώς σε τίμημα – ίσο για όλους.

Ένας άλλος τρόπος να δει κανείς την έκβαση του τηλεοπτικού έπους, είναι να σημειώσει ότι οι 5 τελικώς αδειοδοτηθέντες σταθμοί εθνικής εμβέλειας είναι: ΑΝΤ1, Alpha, ΣΚΑΙ, Star και Epsilon. Στην αστοχήσασα διαδικασία του 2016 (πριν δυο χρόνια, σχεδόν μέρα προς μέρα) οι άδειες ήταν 4: ΣΚΑΙ και ΑΝΤ1 από τις τωρινές, ALTER EGO/Μαρινάκη και Καλογρίτσας (αυτήν την φορά δεν προσήλθαν). Δεν είχαν πετύχει άδεια ο Alpha και ο Star, αλλά και τα συμφέροντα Σαββίδη – που τώρα έχουν τον Epsilon. Μένοντας σ’ αυτήν την σύγκριση, τότε είχε επιτευχθεί τίμημα 246 εκατ. ευρώ (για 4 άδειες), τώρα 175 εκατ. (για 5 άδειες). Η αλήθεια είναι ότι από το 2015 έως σήμερα τα έσοδα από φόρο τηλεόρασης (που είχε παγώσει) και τέλη συχνοτήτων ήταν σε επίπεδο 148 εκατ. ευρώ: τα δυο συνολικά ποσά δεν απέχουν τα τόσο.

Αν κανείς θέλει, βέβαια, να ξετυλίξει λίγο την αριθμητική θα διαπιστώσει ότι σήμερα οι άδειες θα εξοφληθούν σε 10 χρόνια σε ίσες δόσεις. Αλλά και ο εφεξής φόρος διαφήμισης αντί του νομοθετημένου αρχικά 20% επι της αξίας της διαφήμισης θα είναι πλέον 5% – πρόκειται για αυτό που ονοματίσθηκε «δέλεαρ» προκειμένου να προσέλθουν τα κανάλια στην νέα διαδικασία μετά την ακύρωση στο ΣτΕ για την προηγηθείσα. (Μην ξεχνούμε ότι, τα χρόνια της κρίσης, η διαφημιστική δαπάνη μειώθηκε έως και κατά 55% ενώ ξαναπαίρνει μπρος με αργούς ρυθμούς. Ενώ η πράγματι καταβαλλόμενη αξία για τις προβαλλόμενες διαφημίσεις, άσε καλύτερα!…).

Υπάρχει και μια άλλη γωνία προσέγγισης: τι θα γίνει τώρα; Τώρα – εφόσον εντός 15 ημερών καταβληθούν από τους επισήμους αδειούχους σταθμούς τα 3,5 εκατ. ευρώ έκαστος, και εφόσον «σβήσει» το έννομο συμφέρον για εκδίκαση των διαφόρων προσφυγών στο ΣτΕ και γι αυτήν την διαδικασία (εκκρεμούν ποικίλες άκριες) – θα πρέπει να διακοπεί η εκπομπή οποιουδήποτε μη-αδειδοτημένου σταθμού εθνικής εμβέλειας. Αυτό, βασικά, αφορά το MEGA που συνεχίζει να εκπέμπει πρόγραμμα αλλά και να αποσπά μη-αμελητέο ποσοστό τηλεθέασης… Παράλληλα, μένει ανοιχτό το ζήτημα του τι θα γίνει με τις 2 πρόσθετες προκηρυχθείσες (7-2=5) άδειες. Είχε ακουστεί ενδιαφέρον Μαρινάκη, δεν επιβεβαιώθηκε. είχε επίσης ακουστεί ενδιαφέρον Βρυώνη του οποίου η αίτηση (για την 6η άδεια) έπεσε στα βράχια. Ο νόμος προβλέπει δυνατότητα επαναπροκηρύξεως – όμως φαίνεται ότι οι δυο άδειες που έμειναν ανοιχτές θα προτιμηθεί (;) να προστεθούν σε άλλη διαδικασία – των σταθμών ειδικού περιεχομένου. (Όσο για τις άδειες τοπικής/περιφερειακής εμβέλειας, θα περιμείνουν για άλλη φορά, ως φαίνεται. Δεν είναι μικρής σημασίας οι τοπικές τηλεοράσεις: «βγάζουν βουλευτές»).

Μολονότι τέλος, δεν πολυακούγεται τον τελευταίο καιρό το καημένο το άρθρο 15 του Συντάγματος περί τηλεόρασης λέει και μια σειρά άλλων πραγμάτων: μιλάει για «εξασφάλιση [από το ΕΣΡ, εντάξει;] της ποιοτικής στάθμης των προγραμμάτων που οφείλει (sic) η κοινωνική αποστολή της τηλεόρασης». μιλάει για «σεβασμό της αξίας του ανθρώπου» .  το πιο σπαρακτικό, δε, έτσι που έχει διαμορφωθεί το μηντιακό τοπίο οπαδισμού (και είμαστε στο μέσο προεκλογικής περιόδου …), έχουμε την διατύπωση στο σεπτό άρθρο 15 για «αντικειμενική με ίσους όρους (!) μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων». Σαλεύει ο νους του ανθρώπου, the mind reels που λένε οι Αγγλοσάξωνες, τι θα γινόταν αν κάποτε το ΕΣΡ – που έχει σημαντικούς ανθρώπους, πάντως σοβαρούς νομικούς, στις τάξεις του (ο Πρόεδρός του Αθαν. Κουτρομάνος είναι επίτιμος Πρόεδρος του Αρείου Πάγου, η Λίλιαν Μήτρου στο μετερίζι των προσωπικών δεδομένων…) ξαναδιάβαζε κάποτε το 15Σ.

Μέχρι τότε, οι αδειοδοτημένοι σταθμοί έχουν ένα 4μηνο προκειμένου να πετύχουν τις άλλες, εκ του νόμου προδιαγραφές λειτουργίας: 400 άτομα ανθρώπινο δυναμικό, σωστές εγκαταστάσεις και τεχνολογία κλπ. Να δούμε.