Η 18η Ρrodexpo δίνει μια μεικτή εικόνα προοπτικής για την αγορά ακινήτων

 

Δεν είναι δύσκολο να πει κανείς για την διοργάνωση της Prodexpo (πρωτοβουλία του Σίμου Τσομώκου για 18η συνεχόμενη χρονιά…) για τον πάντα ενδιαφέροντα χώρο των ακινήτων/του real estate, ότι έχει κατορθώσει «να αποτελεί πλέον θεσμό»: πάντως, φέτος, ταυτόσημα έκαναν την παρατήρηση αυτή ο Αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Στέργιος Πιτσιόρλας και ο πρώην Αν. υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας – χωρίς να φαίνεται ότι έκαναν μιαν τυπική αναφορά. Γιατί, λοιπόν, «θεσμός»; Αν μη τι άλλο, επειδή επιτρέπει κάθε χρόνο στους επαγγελματίες του χώρου – και σε όσους προσέρχονται για ενημέρωση – να βλέπουν και να συγκρίνουν πού βρίσκεται η αγορά του ακινήτου, πού βρισκόταν πέρσι – και πού πάει, πού δείχνει να κατευθύνεται.

Λοιπόν: στον πολυτραυματία αυτόν χώρο – που τα τελευταία όχι 7 ή 8 χρόνια της κρίσης, αλλά πλέον επί μια ολόκληρη δεκαετία όπως σημείωσε ήδη ο Δημήτρης Ανδριανόπουλος (της Dimand) – εκείνο που παρατηρείται είναι μια αισθητή βελτίωση κλίματος. Προσοχή, όμως! Εκείνο που «εγκαθίσταται» πλέον, είναι η πολυδιάσπαση της αγοράς, όπου τα prime ακίνητα ή πάλι οι ιδιαίτερες χρήσεις (παράδειγμα: η Σταδίου που είχε ερημώσει ξεκινάει στο πρώτο της τμήμα – κοντά στο Σύνταγμα – να αλλάζει, με 4 ή 5 ξενοδοχειακές μονάδες να προγραμματίζονται…) οδηγούν την ανάκαμψη. Χρειάζεται όμως να μην συγχέονται οι αλλαγές σε perceptions/αντιλήψεις και εκείνες σε fundamentals/θεμελιώδη της αγοράς, σύμφωνα με την διάκριση που εισήγαγε ο Γρ. Καρυτινός (της Πανγαίας) – με τον Γιάννη Περρωτή (της Atria/CBRF) να «διορθώνει» τις perceptions σε expectations/προσδοκίες… Με άλλα λόγια, το κλίμα από πλευράς προσδοκιών αλλάζει, βελτιώνεται αλλά τα θεμελιώδη της αγοράς παραμένουν εύθραυστα.

Στα θεμελιώδη αυτά θα μπορούσε κανείς να αναζητήσει την επίπτωση όχι απλώς των υψηλών φόρων, αλλά και την στρέβλωση που εισάγουν οι «αντικειμενικές αξίες» οι οποίες όχι μόνον δεν έχουν καμιά σχέση με τις εμπορικές/πραγματικές αλλά και δημιουργούν συνθήκες αδιαφάνειας και άνισης μεταχείρισης που επενεργούν ανασταλτικά. Ομοίως, την ανηφορική υπόθεση της διαχείρισης των «κόκκινων δανείων» που προσέγγισε ο Τάσος Κοτζαναστάσης (της 8G Capital Partners) αλλά και ο Γιώργος Φράγκος (του Ομίλου της Εθνικής) , τονίζοντας ότι το βάρος στους ώμους των τραπεζών από τα NPLs είναι και παραμένει δυσβάστακτο. Βαθμιαία, ο ρόλος των τραπεζών σ’ αυτήν την αγορά αλλάζει, με τους βαριούς συμφωνημένους στόχους για μείωσή τους μέχρι το 2019 να οδηγούν την αλλαγή αυτή. (Ο Γ. Φράγκος απηύθυνε και μιαν ευγενική έκκληση στα ΜΜΕ να διακρίνουν καλύτερα τα πράγματα. Ως παράδειγμα έδωσε την σύγχυση που υπήρξε πρόσφατα με την θέση στην αγορά ακινήτων από το υπάρχον χαρτοφυλάκιο της Εθνικής που θεωρήθηκε αποτέλεσμα ρευστοποίησης NPLs).

Όμως, στο θέμα αυτό θα επανέλθουμε και αύριο.