Tης Αλεξάνδρας Βοβολίνη

Αγαπητοί μου αναγνώστες,

Ένα καλοκαίρι αλλιώτικο, αναπάντεχα σκληρό, ήταν το φετινό: δεν μας εξάντλησε αρκετά η πανδημία, που κατά τα φαινόμενα θα σέρνεται ακόμη για χρόνια ανάμεσά μας προκαλώντας βαθιές ανατροπές στη ζωή μας, δεν μας έφταναν οι δραματικές φυσικές καταστροφές που ζήσαμε πρόσφατα στη βορειότερη, πιο ανεπτυγμένη Ευρώπη με τις πρωτοφανείς πλημμύρες, ενώ στον μεσογειακό Νότο με τις καταστροφικές πυρκαγιές. Τις μέρες που γράφω αυτές τις γραμμές, προστέθηκε και η γεωπολιτική αναταραχή που ήδη προκαλεί η ανάληψη της εξουσίας από τους ακραίους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, μετά από την απότομη αποχώρηση των Αμερικανών από την περιοχή, εξέλιξη που κλονίζει την εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ ως προς τον παγκόσμιο ρόλο τους αλλά και δημιουργεί την προοπτική ενός νέου προσφυγικού ρεύματος – αν μη και προβλημάτων ασφαλείας της Δύσης.

Δύο χρόνια σχεδόν ταλαιπωρεί την ανθρωπότητα η πανδημία του κορονοϊού. Που έφερε στην καθημερινότητά μας δομικές αλλαγές: εργασιακό ξεχαρβάλωμα, ανεργία, ψυχολογικά προβλήματα. Μας έμαθε κι εδώ στη χώρα μας τα ωφελήματα, αλλά και τα προβλήματα που προκύπτουν από τις πρακτικές της τηλεργασίας ή της τηλεκπαίδευσης. Η ανάγκη προσαρμογής στη νέα κατάσταση που δημιουργείται αποτελεί πρόκληση για όλους. Παράλληλα όμως διεύρυνε το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών χωρών: αυτή η διάσταση δεν μελετήθηκε ακόμη αρκετά έως τώρα, έτσι που η υγειονομική κρίση καταλάμβανε το κέντρο της προσοχής, ωστόσο δημιουργεί κι αυτή σημαντικά προβλήματα για το μέλλον.

Αναμφισβήτητο είναι πια και το γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ για να μείνει. Όχι μόνον αυτό, αλλά οι συνέπειές της είναι άμεσες, είναι εκτεταμένες και αφορούν όλο τον πλανήτη Γη. Αν δεν ακολουθήσουμε τις ανατρεπτικές ως προς όσα έως τώρα τηρούσαμε, αλλά και δαπανηρές πολιτικές που υποδεικνύουν οι επιστήμονες, τότε τα πράγματα θα χειροτερέψουν ραγδαία. Ποια καλοκαίρια θα ζούμε πλέον στη Μεσόγειο; Πόσο θα πληγεί ο τουρισμός, αλλά και η ζωή του καθενός; Τι θα σημάνει για τη ζωή στην Αθήνα η απώλεια ακόμη μεγαλύτερου μέρους του περιαστικού πρασίνου; Παρήγορη τουλάχιστον υπήρξε η άμεση αλληλεγγύη και αντιμετώπιση που η Ευρωπαϊκή Ένωση έδειξε – τόσο με τη συνδρομή πυροσβεστικών δυνάμεων στο μέτωπο των πυρκαγιών, με την κινητοποίηση του μηχανισμού RescEU της ΕΕ, αλλά και με την ενδεχόμενη ανακατεύθυνση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Στην πρόσφατη 20ή επέτειο της τραγωδίας της ανατίναξης των Δίδυμων Πύργων στην καρδιά της Αμερικής, η άτσαλη αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων μετά από 20 ολόκληρα χρόνια παραμονής είχε απάνθρωπες συνέπειες για τον λαό του Αφγανιστάν. Το γεωπολιτικό τοπίο της περιοχής άλλαξε ριζικά για μία ακόμη φορά. Το μέλλον άδηλο προς το παρόν – αλλά οι επιπτώσεις στην άμεση γειτονιά μας ήδη αισθητές: πώς θα επηρεασθεί ο ρόλος και το ειδικό βάρος της Τουρκίας; Πώς θα εξελιχθούν τα νέα προσφυγικά ρεύματα;

Μέσα σε όλη αυτή την κοσμογονία, είναι αποκαρδιωτικό να διαπιστώνει κανείς ότι στην Ελλάδα δεν σταματούμε τις άγονες, ξεπερασμένες αντιπαραθέσεις τη στιγμή που αυτό που προέχει είναι να γίνουν βήματα μπροστά: βήματα μεταρρυθμίσεων, βήματα πρόληψης, βήματα προσαρμογής. Εξακολουθούμε να συντηρούμε βλαπτικές παθογένειες, ενώ οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις προχωρούν καθυστερημένα, χωρίς να βλέπουμε ότι τώρα είναι η μεγάλη ευκαιρία αναδιοργάνωσης του σύγχρονου ελληνικού κράτους, σε στέρεες βάσεις, με σταθερούς θεσμούς.

Στη συνάντηση των G-7, με διαδικτυακή συμμετοχή του Αμερικανού προέδρου Μπάιντεν, καταγράφηκαν ήδη οι επιπτώσεις από την αστοχία στην απόσυρση δυνάμεων από το Αφγανιστάν, αλλά και το νέο ρήγμα στις προσεγγίσεις Ευρώπης-Αμερικής

Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως και το Πράσινο Ταμείο αποτελούν πολύτιμα εργαλεία για το αύριο, αρκεί όμως να χρησιμοποιηθούν κατάλληλα και όχι με πελατειακά κριτήρια. Η αίσθηση της «τελευταίας ευκαιρίας» πρέπει να οδηγεί τα πράγματα.

Να κλείσουμε με μια διαπίστωση που είναι αναγκαία για να αποκτήσουμε το μέτρο των πραγμάτων: για μία ακόμη φορά, η δύναμη της φύσης αποδεικνύεται πιο δυνατή απ’ όλα τα ανθρώπινα έργα. Παράλληλα όμως, στα δύσκολα θριαμβεύει και η ανθρωπιά! Από τις νέες προκλήσεις, νέες ευκαιρίες μπορούν να αναδυθούν: αρκεί αυτό να μην παραμείνει πάλι απλό σύνθημα, αλλά να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.

Και για να έχουμε μια τελική γεύση αισιοδοξίας: ας καταγράψουμε με περηφάνια τις νίκες των αθλητών μας στους «αλλιώτικους» Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο, παρά τις τεχνικές δυσκολίες και την απουσία κοινού, με την ευχή στους επόμενους Ολυμπιακούς το 2024 στο Παρίσι να είναι όλα καλύτερα!