Το Πανεπιστήμιο αξιοποιεί τις εκτάσεις που διαθέτει σε Σπάτα και Κωπαΐδα

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούλιος 2021, τ. 1008

Εκπαίδευση του Απόστολου Λακασσά

«Το πανεπιστήμιό μας διαθέτει αξιοποιήσιμες εκτάσεις πάνω από 1.500 στρέμματα σε διάφορα σημεία της επικράτειας», λέει στην Οικονομική Επιθεώρηση ο πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Σπύρος Κίντζιος, περιγράφοντας τα σχέδια του κομβικού ακαδημαϊκού ιδρύματος για τον γεωτεχνολογικό τομέα της Ελλάδας και ευρύτερα την οικονομία της. Σχέδια για ανάπτυξη δύο Κέντρων Καινοτομίας σε Αττική και Στερεά Ελλάδα, ανάπτυξη προϊόντων προς εμπορική αξιοποίηση, αξιοποίηση ακινήτων. Ωστόσο, ο Σπ. Κίντζιος εστιάζει και στις ουκ ολίγες φορές που οι ηγεσίες των πρυτάνεων έχουν μετ’ επιτάσεως ζητήσει από την εκάστοτε ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να διευκολύνει τις προσπάθειες αξιοποίησης της περιουσίας τους με λιγότερη γραφειοκρατία. Υψηλόβαθμα στελέχη του Υπουργείου Παιδείας ανέφεραν στην Οικονομική Επιθεώρηση ότι σε νομοσχέδιο που θα κατατεθεί προς ψήφιση το φθινόπωρο θα υπάρξει ρύθμιση που θα αλλάζει το νομικό πλαίσιο για την αξιοποίηση της περιουσίας των ΑΕΙ.

Ειδικότερα, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών δεν διαθέτει από κληροδότημα ακίνητα προς ενοικίαση. Αντίθετα, διαθέτει μια γεωργική έκταση περίπου 300 στρεμμάτων στα Σπάτα, η οποία του είχε παραχωρηθεί με βασιλικό διάταγμα από το Υπουργείο Γεωργίας, ενώ επίσης έχει και μια έκταση περίπου 1.000 στρεμμάτων στην Αλίαρτο, στην περιοχή της Κωπαΐδας, όπου εκεί γίνονται γεωργικές καλλιέργειες και κάποιοι χώροι αξιοποιούνται για τα ερευνητικά προγράμματα των πανεπιστημιακών του ιδρύματος. Σε αυτές τις εκτάσεις πρέπει να προστεθούν άλλες μικρότερες, ενώ το ίδρυμα πήρε «προίκα» πολύ καλές κτηριακές εγκαταστάσεις, μετά την απορρόφηση στην οποία προχώρησε τμημάτων του τέως ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδος σε Άμφισσα, Καρπενήσι και Θήβα.

«Οι εκτάσεις αυτές καλλιεργούνται και τα παραγόμενα, εξαιρετικά υψηλής ποιότητας, προϊόντα (βιολογικό κρασί, βαμβάκι, βυνοποιήσιμο κριθάρι, καλαμπόκι) πωλούνται ανταγωνιστικά στην Ελλάδα και το εξωτερικό», λέει ο Σπ. Κίντζιος. Χαρακτηριστικά από τους βιολογικούς αμπελώνες παράγονται τρεις ποικιλίες κρασιού, Ασύρτικο, Μαλαγουζιά-Αθήρι και Σαββατιανό.

«Πέραν όμως της παραγωγικής αυτής δραστηριότητας και της ενοικίασης μέρους της έκτασης σε εξωτερικούς φορείς, σχεδιάζουμε την αξιοποίησή της για τη δημιουργία ενός πρωτοπόρου Τεχνολογικού Πάρκου, μιας πραγματικής κυψέλης καινοτομίας, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα μεταφοράς της πολυσχιδούς τεχνογνωσίας, η οποία προέρχεται από τα Εργαστήρια του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών στους παραγωγικούς φορείς στην Ελλάδα και διεθνώς. Παράλληλα, θα προσφέρει σημαντικές δυνατότητες διαρκούς και πολύ καλά αμειβόμενης απασχόλησης σε νέους ταλαντούχους ερευνητές, τόσο αποφοίτους μας όσο και άλλων πανεπιστημίων», δηλώνει ο πρύτανης του Γεωπονικού.

Ενδεικτικά, στη Στερεά Ελλάδα υπάρχει σχεδιασμός για οργάνωση κόμβου καινοτομίας για υλοποίηση γεωργίας ακριβείας. Σύμφωνα με την ηγεσία του ιδρύματος, θα επενδυθούν περί τα τρία εκατομμύρια ευρώ, ενώ θα γίνουν και 40 προσλήψεις για την οργάνωση του Κόμβου.

Την ίδια στιγμή, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει προχωρήσει σε συμφωνία με την Περιφέρεια Αττικής ώστε, με χρηματοδότηση ενός εκατομμυρίου ευρώ, να οργανωθεί κέντρο καινοτομίας στα Σπάτα. Εκεί χτίζεται ένα καινούργιο κτήριο, ενώ σχεδιάζεται να αναπτυχθεί έρευνα με βάση τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις (π.χ. νανοτεχνολία) στους τομείς του πρωτογενούς τομέα.

«Περιμένουμε το νέο θεσμικό πλαίσιο. Θέλουμε ευελιξία στη διοίκηση των εταιρειών αξιοποίησης της περιουσίας μας. Σήμερα πρέπει να κάνουμε διαγωνισμό ακόμη και για να προμηθευτούμε κάτι που κοστίζει… ένα ευρώ», λέει σκωπτικά ο Σπ. Κίντζιος. «Τα ειδικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου για την αξιοποίηση και διαχείριση της περιουσίας ΑΕΙ που λειτουργούν με μορφή ανώνυμης εταιρείας διέπονται από τις διατάξεις του ν. 4548/2018 και εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του δημόσιου λογιστικού, καθώς και από τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου», αναφέρει στην Οικονομική Επιθεώρηση ο Ιορδάνης Χατζηπαυλίδης, αντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού και ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου.

Η Σύνοδος Πρυτάνεων έχει τονίσει προς την κυβέρνηση ότι ήδη με νόμο του 1996 οι Εταιρείες για την Αξιοποίηση και Διαχείριση της Περιουσίας (ΕΑΔΠ) των ΑΕΙ δεν ανήκουν στον δημόσιο τομέα, λειτουργούν με μορφή ανώνυμης εταιρείας και ασκούν αμιγώς ιδιωτικοοικονομική, και μαÏλιστα εμπορικηÏ, δραστηριότητα προς το ταμειακό συμφέρον των ΑΕΙ με σκοπό τη μεγιστοποίηση των εσόδων. Ως εκ τούτου, οι ΕΑΔΠ των ΑΕΙ δεν χρηματοδοτούνται ούτε επιχορηγούνται από το κράτος ή οποιονδήποτε φορέα του δημόσιου τομέα, αλλά χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από ίδιους πόρους.

Σύμφωνα με πληροφορίες της Οικονομικής Επιθεώρησης, πρόθεση του Υπουργείου Παιδείας είναι, στο νέο θεσμικό πλαίσιο για τις ΕΑΔΠ, να ικανοποιήσει τα αιτήματα των ΑΕΙ καθώς δέχεται ότι τα ειδικά αυτά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου λειτουργούν με μορφή ανώνυμης εταιρείας αλλά υπόκεινται στην εποπτεία του κράτους για τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, υποχρεούνται να παρέχουν κάθε στοιχείο ή πληροφορία που ζητείται από τα ελεγκτικά όργανα και έχει σχέση με τις δαπάνες, τα έσοδα ή άλλη οικονομική πράξη τους, και δεν υπάγονται στις διατάξεις περί δημόσιου λογιστικού. Ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν ότι για να προχωρήσει η σχετική ρύθμιση πρέπει να ξεπεραστούν εμπόδια από τα συναρμόδια υπουργεία οικονομικού αντικειμένου, αλλά και η ρύθμιση να είναι εναρμονισμένη με τις ευρωπαϊκές οδηγίες.

Βιοαισθητήρας που ανιχνεύει τον κορονοϊό από την πρώτη μέρα

Με τη διοίκηση του Χρηματιστηρίου Αθηνών έφτασε να συνομιλεί ανεπισήμως η ηγεσία του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών για την τελευταία εντυπωσιακή ανακάλυψή του και την τυχόν εμπορική αξιοποίησή της. Πρόκειται για βιοαισθητήρα που επιτρέπει την ανίχνευση του κορονοϊού ακόμα και την πρώτη ημέρα της πιθανής μόλυνσης, ακόμα και εάν δεν υφίσταται κανένα σύμπτωμα. Η ανακάλυψη έγινε με ίδια χρηματοδότηση, δηλαδή με πόρους του Γεωπονικού, και ύστερα από έρευνα των καθηγητών και των συνεργατών τους – δείγμα της δυναμικής των ελληνικών ΑΕΙ αλλά και της αξίας της απελευθέρωσης των δυνάμεων μέσα από τη στήριξη της καινοτομίας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αναλυτική ενημέρωση του ιδρύματος, ο χρήστης θα έχει ένα κιτ, το οποίο περιέχει μια ειδική μπατονέτα για να παίρνει το δείγμα από τη μύτη ή το στόμα, ένα διάλυμα και ένα αναλώσιμο τροποποιημένο ηλεκτρόδιο (όπως αυτό που χρησιμοποιείται για μέτρηση του σακχάρου), το οποίο θα συνδέεται με μια μικρή ειδική συσκευή με το κινητό ή το τάμπλετ και ως προς τη χρήση θα είναι απλό, απλούστερο και από τα self test. Ο ελληνικός βιοαισθητήρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης για την ταχεία και μαζική αξιολόγηση φαρμάκων τα οποία μπλοκάρουν την είσοδο του ιού ή και την αλληλεπίδρασή του με τα κύτταρα του ξενιστή (δηλαδή των ανθρώπων).

Όπως αναφέραμε, ο βιοαισθητήρας που ανέπτυξε η ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Κυτταρικής Τεχνολογίας του Τμήματος Βιοτεχνολογίας του ΓΠΑ επιτρέπει την ανίχνευση του κορονοϊού ακόμα και την πρώτη ημέρα της πιθανής μόλυνσης, ακόμα και εάν δεν υφίσταται κανένα σύμπτωμα. Συγκεκριμένα, προσφέρει αστραπιαία ανίχνευση της επιφανειακής πρωτεΐνης-ακίδας S1 του κορονοϊού SARS-CoV-2, του πιο σημαντικού δείκτη του ιού.

Η συγκεκριμένη μέθοδος ανίχνευσης του κορονοϊού, που παρουσιάστηκε αρχικά πριν από λίγους μήνες στο περιοδικό Sensors (Αισθητήρες), επιτρέπει δυνητικά τον εντοπισμό του ακόμη και αμέσως μετά τη μόλυνση ενός ατόμου, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα ταυτοποίησης ασυμπτωματικών φορέων στα αρχικά στάδια της μετάδοσης του ιού. Η μέθοδος αυτή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου εφαρμόστηκε ήδη σε μια κλινική μελέτη, που διεξήχθη από ανεξάρτητη ερευνητική ομάδα και τα αποτελέσματά της δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Journal of Virological Methods, επικυρώνοντας την αποτελεσματικότητα του καινοτόμου κυτταρικού βιοαισθητήρα.

Οι έρευνες έγιναν με αυτοχρηματοδότηση. Όπως δήλωσε η μεταδιδακτορική ερευνήτρια Σοφία Μαυρίκου, «προς το παρόν η ανακάλυψη δεν είναι εμπορικά αξιοποιήσιμη, παρότι έχει υπάρξει ενδιαφέρον από εταιρεία και ελληνικά venture capitals. Για τις κλινικές δοκιμές συνεργάστηκαν το Εργαστήριο Κυτταρικής Τεχνολογίας του ΓΠΑ, το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Μελέτης και Αντιμετώπισης Γενετικών και Κακοήθων Νοσημάτων της Παιδικής Ηλικίας, η Α΄ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του νοσοκομείου Σωτηρία και το Εργαστήριο Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών».