Με αφορμή την Χάλκη και τον Ιμπραήμ Καλίν

 

Ποιος/τι είναι ο Ιμπραήμ Καλίν, ειδικός σύμβουλος και προεδρικός εκπρόσωπος Τύπου του Ερντογάν; Στην Ελλάδα τον γνωρίσαμε εντελώς πρόσφατα, τώρα-τώρα με την ανακοίνωση για την επικήρυξη των «8» Τούρκων στρατιωτικών αλλά και τις τοποθετήσεις σχετικά με τις Τουρκικές θέσεις στο Αιγαίο και την μειονότητα στην Θράκη, ως «εισαγωγή» στην συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν. Είναι κάτι πολύ περισσότερο, και χρήσιμο θα ήταν να το έχουμε μελετήσει τώρα που έληξε η επίσημη επίσκεψη Τσίπρα στην Άγκυρα/Πόλη/Χάλκη, και όλοι κινήσαμε να τσακωνόμαστε (έχουμε και εκλογές αύριο – μεθαύριο) για την συμβολική διάσταση των τοποθετήσεων και διατυπώσεων.

Λοιπόν: ήταν πριν τέσσερα περίπου χρόνια, όταν ο 44χρονος τότε Καλίν ορίστηκε – για πρώτη φορά η κίνηση αυτή – επισήμως Εκπρόσωπος Τύπου της Τουρκικής Προεδρίας. Έχοντας σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Πόλης και διδακτορικό από το Παν/μιο Τζώρτζ Ουάσιγκτον έχει υπηρετήσει στο Τμήμα Θρησκευτικών Σπουδών στο Holy Cross College της Μασσαχουσέττης, εν συνεχεία δε διηύθυνε το Ίδρυμα CETA Πολιτικών και Κοινωνικών Μελετών στην Άγκυρα (το τελευταίο δημιουργήθηκε ως «ανεξάρτητο think tank, το 2006: πάντως θεωρείται «το think tank του ΑΚΡ…). Υπήρξε ερευνητής/senior fellow στο Κέντρο Μουσουλμανικής-Χριστιανικής κατανόησης του Πρίγκηπα Αλουαλίντ Μπιν-Ταλάλ στο Τζώρτζταουν (ο Αλουαλίντ είναι δισέγγονος του Ιμν Σαούντ, συγγενής όλης της Σαουδαραβικής βασιλικής οικογένειας). Θέλετε δείγμα δουλειάς του; Το Ισλάμ στην Τουρκία (Oxford U Press), η γνώση στην ύστερη Ισλαμική Φιλοσοφία, αλλά και η Γνώση ως Φως…

Μαντεύουμε την απορία, «γιατί να ενδιαφερόμαστε για τον εκπρόσωπο Τύπου του Ερντογάν, τις σπουδές και τις δουλειές του»; Αν, τώρα, επιστρέψει κανείς πίσω στην συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν ας δει – ψύχραιμα, όμως, όχι με την προκατάληψη του «ποιος την έφερε σε ποιον»! – την παράξενη τοποθέτηση Ερντογάν στο Ακ Σαράι για την Χάλκη, όπου ξεκίνησε αναπολώντας τα χρόνια που ο ίδιος ήταν μαθητής και ο δάσκαλος των Θρησκευτικών του τον είχε πάει μαζί με όλη την τάξη επίσκεψη στην Μονή της Αγ. Τριάδας στην Χάλκη (η οποία, ως εκ περισσού, θύμισε ότι έκλεισε το 1971, επί Κεμαλιστών, ως Θεολογική Σχολή… για να μην ξανανοίξει έκτοτε). Μίλησε σχεδόν νοσταλγικά, αναφέρθηκε στις 36.000 τόμους της βιβλιοθήκης της Χάλκης για να διερωτηθεί ποιος θα μπορούσε να έχει διαβάσει τέτοιον όγκο.

Κι από εκεί – απότομα – έφερε πίσω την συζήτηση στο άνοιγμα της Χάλκης (που δεν απέκλεισε, ούτε και το προχώρησε). Δεν έθεσε – όπως το μεταφράσαμε εμείς, ως Τύπος και ως πολιτική τάξη στην Ελλάδα – ως προϋπόθεση την προσέγγιση των Ελληνικών θέσεων προς τις Τουρκικές στο θέμα της Μουφτείας στην Θράκη, αλλά σαφέστατα το ακούμπησε δίπλα-δίπλα. Και θύμισε, με μεγάλη επίδειξη γνώσης/επίγνωση το πώς, επί δικής του θητείας, η Τουρκική πολιτεία δέχθηκε να απονείμει ex gratia την Τουρκική ιθαγένεια σε ιερωμένους ώστε να πυκνώσουν οι τάξεις της Πατριαρχικής Ιεράς Συνόδου και να τροφοδοτείται η διαδοχή στον Οικουμενικό Θρόνο. (Από 7 μέλη, έφθασε κατά Ερντογάν στα 15 – όχι ακριβώς πλήθος μέγα…). Αυτό είναι το κεντρικό θέμα με την μη-λειτουργία της Χάλκης: η μη-δυνατότητα ανανέωσης του Πατριαρχείου.

Γιατί όμως ξεκινήσαμε με τον Ιμπραήλ Καλίν; Διότι εκείνο που φαίνεται απ’ όλους  τους χειρισμούς Ερντογάν στα θέματα διαθρησκευτικών σχέσεων, αλλά και εκεί όπου το εκκλησιαστικό άπτεται του πολιτικού/γεωπολιτικού – ο Βαρθολομαίος μόλις επέδωσε τον Τόμο Αυτοκεφαλίας στην Ουκρανική Εκκλησία, αποσχιζόμενη (άγαρμπη η λέξη, αλλά…) από το Πατριαρχείο Μόσχας: κι ας μην λησμονούνται οι σχέσεις Μόσχας-Άγκυρας, αλλά και ΗΠΑ-Ουκρανίας κοκ – πλέκει γύρω του έναν πολύ πιο ουσιαστικό ιστό από εκείνο ενός ισλαμιστή ηγέτη. (Α, ναι, κάποιες εκατοντάδες χιλιόμετρα νοτιότερα, ο Πάπας Βενέδικτος ήταν σε πρωτάκουστη επίσημη επίσκεψη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, παραδίπλα από την Σαουδική Αραβία, κάποιες μέρες καμήλα δρόμο από Μέκκα και Μεδίνα).