Με θέμα τα οικονομικά των Δήμων

 

Μια ιδιαίτερα τεχνική, όμως όχι χωρίς γενικότερο ενδιαφέρον, μελέτη παρουσιάστηκε χθες από το ΙΟΒΕ επικεντρωμένη στα οικονομικά των Δήμων. Με δεδομένη την πίεση να βελτιωθεί η λογιστική απεικόνιση – συνεπώς και η λογοδοσία, υποθέτει κανείς… – των οικονομικών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αυτό σε φόνο π.χ. τις πάγιες επισημάνσεις του Συνηγόρου του Πολίτη για τις αδυναμίες (το λέμε ευγενικά…) στην αυτοδιοικητική δράση ή και την εντελώς άμεση εικόνα κατάρρευσης στην καθαριότητα/με τα βουνά σκουπιδιών (όπου το οικονομικό στοιχείο βρίσκεται ακριβώς κάτω από την επιφάνεια), προχωρούν πλέον στους ΟΤΑ σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές στα συστήματα λογιστικής παρακολούθησής τους.

Αλλά: ακόμη και σήμερα, ένα 5,5% των Καλλικρατικών Δήμων (18 σε σύνολο 325) δεν έχουν μέχρι σήμερα εγκεκριμένο ισολογισμό για την πρώτη διαχειριστική χρήση του νέου συστήματος – για το 2011, δηλαδή! Για το 2015, δηλαδή την πιο πρόσφατη ολοκληρωμένη χρήση, ένα 42% δεν έχει εγκεκριμένο ισολογισμό (137 σε σύνολο 325). Τα προβλήματα, σ’ αυτό το επίπεδο, είναι σαφώς πυκνότερα στους Δήμους με κάτω από 10.000 κατοίκους, καθώς και στους νησιωτικούς.

Αυτά, έως εδώ, μπορεί να ακουστούν λίγο σαν γκρίνια. Εκείνο που έχει περισσότερο ενδιαφέρον/χρησιμότητα είναι ότι διαχρονικά (2011-15) η κρίση έχει οδηγήσει σε αισθητή υποχώρηση των τακτικών επιχορηγήσεων, ενώ τα ίδια έσοδα σχετικά “κρατούν”. Σαν συνέπεια, τα λειτουργικά έξοδα συμπιέζονται στο διάστημα 2011-13, ύστερα μένουν σταθερά. Τα διαθέσιμα των Δήμων σταθερά καταγράφονται αυξημένα και οι υποχρεώσεις “μαζεύονται” σ’ όλο το διάστημα – προσοχή! στους Δήμους εκείνους που εμφανίζονται συνεπέστεροι στην τήρηση των υποχρεώσεων τους. Οι μεγαλύτεροι Δήμοι τείνουν – εύλογα – να έχουν μεγαλύτερη άμεση ρευστότητα, αλλά και (πολύ) ανετότερη πρόσβαση σε μακροπρόθεσμα κεφάλαια Συνολικά, τα στοιχεία αφήνουν να φανεί καλύτερη αποδοτικότητα στους μεγαλύτερους δήμους – από τον συγκερασμό των παραπάνω στοιχείων, αλλά και την συγκράτηση των (κατά κεφαλήν) δαπανών.

Με αυτά δεδομένα, οι προτάσεις πολιτικής που διατυπώνονται από το ΙΟΒΕ – αυστηροποίηση των ποινών για μη-τήρηση των υποχρεώσεων στους μεγάλους Δήμους, παροχή τεχνικής υποστήριξης, αντίστοιχα, στους μικρούς, στενότερη παρακολούθηση και διαφανοποίηση των στοιχείων, διαφοροποίηση των κριτηρίων αξιολόγησης – είναι λιγάκι παράξενο πώς και δεν ενσωματώνουν κάτι από μια λογική ανταμοιβών/κινήτρων. Όχι δε τόσο για όσους Δήμους απλώς τηρούν τις διαδικασίες, αλλά για όσους καταφέρνουν να έχουν καλύτερη αποδοτικότητα με όχι-απλώς-τεχνική βάση (π.χ. μέγεθος…).