Μια «άλλη» συζήτηση για την γεωργία

 

Τα θέματα της αγροτικής οικονομίας σε μια νέα προοπτική έθεσε πρόσφατο συνέδριο που οργάνωσε η “ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ”, δείχνοντας πόσο έχει διαφοροποιηθεί σήμερα η δημόσια συζήτηση σ’ αυτό το μέτωπο. Καλούμε τον αναγνώστη να περιδιαβάσει αυτήν την ημερίδα σε ορισμένες χαρακτηριστικές πτυχές της, να το διαπιστώσει.

Στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο υπουργός Γεωργίας Βαγγέλης Αποστόλου μίλησε για την απαξίωση του συνεργατισμού, με τους συνεταιρισμούς που “βούλιαξαν κάτω από το βάρος των χρεών και την ανυποληψία”.όχι όμως με μια απλή καταγγελτική διάθεση εναντίον του παρελθόντος, αλλά με την λογική της αναζήτησης στις ομάδες/οργανώσεις παραγωγών της εποικοδομητικής διεξόδου για το αύριο. Επίσης προσέγγισε την πικρή υπόθεση των ανακτήσεων (“κληρονομιά” της άκριτης εποχής διαχείρισης και αντιπαράθεσης με την Κοινοτική νομιμότητα, που μας χάρισε την πραγματικότητα των ανακτήσεων…) με ρεαλισμό και χωρίς υποσχέσεις για τι λογής ποσοστά των 500 εκατ. ευρώ ίσως αποφευχθούν, αλλά και με έμφαση στο ότι δεν θα υπάρξει ανοχή σε φαινόμενα “λεηλασίας” με αφορμή τις αναγκαίες εκκαθαρίσεις. Στην συνέχεια παρουσίασε το φαινόμενο στραγγίσματος της ρευστότητας, που στον αγροτικό κόσμο σήμανε ότι ακόμη και ευπαθή προϊόντα πληρώνονταν πλέον με επιταγές 8 ή 10 μηνών (ή και ανοιχτής ημερομηνίας!) καθιστώντας έτσι τον αγροτικό πληθυσμό πιστωτή του εμπορίου: εδώ θα επιδιωχθεί αναστραφεί με την επαναφορά στις 60 ημέρες της πληρωμής των ευπαθών. Ένα ακόμη βήμα ήταν η υπόσχεση  να υπάρξει μια επιστροφή των γεωτεχνικών/γεωπόνων-κτηνιάτρων “στο χωράφι”, μετά την εγκληματική “γραφειοποίηση” που έφερε η υποτιθέμενη αποκέντρωση των υπηρεσιών: έκανε λόγο ο Αποστόλου για 300 δομές ανά την Ελλάδα, που θα φέρουν πάλι 1000 γεωτεχνικούς κοντά στην παραγωγή, “έτσι ώστε να πάψει το φαινόμενο, η συμβουλή και η καθοδήγηση στους γεωργούς να δίνεται απο τους προμηθευτές εφοδίων”.

Σε άλλο σημείο του συνεδρίου μιλώντας από την πρόσθετη οπτική γωνία της Περιφέρειας (Κεντρικής Ελλάδας) ο Κώστας Μπακογιάννης στάθηκε ιδιαίτερα σ’ εκείνο που ονόμασε “αποσάρθρωση των μηχανισμών χάραξης και άσκησης γεωργικής πολιτικής” (έμμεσα παραπέμπτοντας στις επισημάνσεις Ευ. Αποστόλου για την ανάγκη επιστροφής των γεωτεχνικών στο χωράφι…), αλλά και στην ανάγκη να δοθεί στοχευμένα έμφαση στο “ολοκληρωμένο αγροδιατροφικό κύκλωμα”. Μην παραβλέποντας ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των αγροτικών εκμεταλλεύσεων (περί τα 3/4…) παραμένουν με τόσο χαμηλό εισόδημα – πάντως επίσημα, θα προσθέταμε – ώστε να μένουν κάτω από το ραντάρ πολλών σημαντικών παρεμβάσεων. Ενώ και οι πληθυσμιακές εξελίξεις στον αγροτικό κόσμος δεν δημιουργούν αισιοδοξία.

Στο πιο τεχνικό μέρος των παρουσιάσεων μια λογική “καλλιέργειας της ανάπτυξης” γινόταν φανερή, από την παρακολούθηση του πώς π.χ. ο ΟΤΕ ανακάλυψε ανάγκες (αλλά και δυνατότητες) να δημιουργήσει γνήσια broadband δίκτυα στην ύπαιθρο ως υποβοήθηση του αγροτικού κόσμου και των διαπιστωμένων αναγκών του ή πάλι του πώς το μάρκετινγκ των αγροτικών προϊόντων κινητοποιεί πλέον ένα διευρυνόμενο σύμπαν νέων επιχειρηματικών δράσεων.

Προστέθηκαν και πρότυπες νέες προσεγγίσεις όπως εκείνη της “γεωργίας ακριβείας” που ανέπτυξε ο Saverio Romeo (της Beecham Research) με την τοποθέτηση αισθητήρων στο έδαφος και την συλλογή μεγάλου όγκου στοιχείων για την υγρασία, την  θερμοκρασία κλπ., που επιτρέπουν στόχευση των παραγωγικών παρεμβάσεων ή και πρόληψη των ασθενειών. Η πάλι η ενσωμάτωση της έρευνας και της καινοτομίας στην καλλιέργεια, όπως έδειξε o Itzhak Ben-David του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης του Ισραήλ, το οποίο “έχτισε” το success story των τελευταίων δεκαετιών σε μια χώρα με συσσωρευμένα μειονεκτήματα (έλλειψη υδάτινων πόρων, χαρακτηριστικά εδάφους, περιορισμένη δυνατότητα κρατικής στήριξης).

Τα πολύπλευρα πλεονεκτήματα της μετάβασης στη πρακτική της συμβολαιακής γεωργίας ανέπτυξε ο Μιχ. Καραστέργιος της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας – η οποία έχει οργανώσει σύστημα παραγωγής κριθαριού μέσω 22 τοπικών εμπόρων και 3 συνεταιρισμών, που συντονίζουν συμμετοχή 2.000 περίπου αγροτών (παρέχοντας ρευστότητα της τάξεως των 8-9.000.000 ευρώ σε κάθε καλλιεργητική περίοδο). Ενώ την προβληματική της αντιμετώπισης της συγκέντρωσης του λιανεμπορίου από τους παραγωγούς, με βάση και την στήριξη της ΕΕ, ανέπτυξε ο Πολύδωρος Ξενικάκης της GAIA Επιχειρείν.

Θα συμφωνήσει οι αναγνώστης ότι και το ύφος, αλλά και το περιεχόμενο της συζήτησης για την γεωργία έχει προχωρήσει αρκετά…