Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2020, τ. 998

ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ  ΣΧΕΣΕΙΣ της Συμέλας Τουχτίδου

 

Μια χαμένη ευκαιρία

 

Ένα ραντεβού που τελικά ακυρώθηκε: Το ομαδικό περίπτερο του Ελληνογερμανικού  Επιμελητηρίου  στην 85η  Διεθνή  Έκθεση  Θεσσαλονίκης ήταν προετοιμασμένο να φιλοξενήσει εκπροσώπους ελληνικών επιχειρήσεων με  ισχυρό  εξωστρεφή  προσανατολισμό, οι οποίοι αδημονούσαν να διερευνήσουν τη δυνατότητα συνεργασίας με Γερμανούς συναδέλφους τους. Η Γερμανία ήταν η τιμώμενη χώρα στη φετινή ΔΕΘ και είχε προγραμματιστεί ισχυρή παρουσία γερμανικών επιχει- ρήσεων. «Greece meets Germany» έγραφε το σχετικό πανό. Τελικά, όμως, η πανδημία τα έφερε αλλιώς.

Σχέση που αντέχει στην πανδημία

«Η Γερμανία αποτελεί επί μακρόν τον σημαντικότερο εμπορικό μας εταίρο, ως προς τον συνολικό όγκο εμπορίου και τις ελληνικές εισαγωγές», σημειώνει το γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Βερολίνο, ωστόσο προσθέτει ότι «από το 2011 και εφεξής η Γερμανία έχει υποχωρήσει στη 2η θέση μετά την Ιταλία, ως προς το σκέλος των ελληνικών εξαγωγών». Προτού η επέλαση της πανδημίας ανατρέψει τα δεδομένα στο διεθνές εμπόριο, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Γερμανία παρουσίαζαν ισχυρή δυναμική.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ), το πρώτο τρίμηνο του 2020 οι εξαγωγές προς τη Γερμανία σημείωσαν σημαντική άνοδο κατά 19,7% (από 491,2 εκατ. σε 587,7 εκατ. ευρώ).

Από τα ελληνικά προϊόντα που φτάνουν στη γερμανική αγορά πάνω από τα μισά (59% επί του συνόλου) είναι βιομηχανικά προϊόντα. Στην κατηγορία αυτή κυριαρχεί το αλουμίνιο και ακολουθούν φαρμακευτικά  προϊόντα, ηλεκτρικές συσκευές/μηχανές και ενδύματα.

Ο κλάδος της φαρμακοβιομηχανίας έχει πετύχει σημαντικές επιδόσεις τα τελευταία χρόνια, αφού την τριετία 2016-2019  κατάφερε  να  αυξήσει  τις εξαγωγές στη Γερμανία κατά 27,5% (στα 307 εκατ. ευρώ). Σχεδόν το 34% των ελληνικών εξαγωγών είναι αγροτικά προϊόντα και ένα ποσοστό περίπου 4% αφορούν ορυκτά-καύσιμα.

Έχει ενδιαφέρον ότι οι ελληνικές εξα- γωγές προς τη Γερμανία παρουσιάζουν ανθεκτικότητα στην πανδημική κρίση. Σε αντίθεση με άλλες ανταγωνίστριες χώρες, όπως Ιταλία, Τουρκία, Ισπανία και Γαλλία, η Ελλάδα συνέχισε να τροφοδοτεί τη γερμανική αγορά με αυξημένους ρυθμούς τους πέντε πρώτους μήνες του 2020. Τα προσωρινά στοιχεία της γερμανικής ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας (Destatis) καταγράφουν άνοδο των ελληνικών εξαγωγών προς τη Γερμανία κατά 6,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Καθοριστικό ρόλο ως προς αυτό έπαιξαν τα καπνά/υποκατάστατα καπνού, οι ηλεκτρικοί συσσωρευτές, τα φρέσκα φρούτα (η κατανάλωση των οποίων αυξήθηκε σε όλη την Ευρώπη μετά το ξέσπασμα της πανδημίας) και τα φάρμακα.

 

Πολιτικές αντιπαραθέσεις – οικονομική συνεργασία

Δεν είναι μόνο το εμπόριο όπου η Γερμανία παίζει κυρίαρχο ρόλο για την ελληνική οικονομία.

Η ατμομηχανή της Ευρώπης έχει δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, τοποθετώντας περίπου 6 δισ. ευρώ σε Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (22% του συνόλου των ΑΞΕ στην Ελλάδα), αναδεικνυόμενη στον μεγαλύτερο επενδυτή της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην καρδιά των Μνημονίων (2012-2015), όταν σε πολιτικό επίπεδο οι σχέσεις των δύο χωρών περνούσαν από σαράντα κύματα, στην οικονομία έμπαιναν οι βάσεις μιας μακροχρόνιας σχέσης.

«Η Άνγκελα Μέρκελ ήταν η μόνη ηγέτης χώρας που επισκέφτηκε την Ελλάδα και ζήτησε να συναντηθεί και να  ενημερωθεί για τις εμπορικές σχέσεις και την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα, κατευθείαν από νέους επιχειρηματίες και τους προέδρους των εξαγωγικών και βιομηχανικών φορέων», περιγράφει στην Οικονομική Επιθεώρηση  η πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Χριστίνα Σακελλαρίδη, που ήταν παρούσα στη συγκεκριμένη συνάντηση στο ξενοδοχείο Χίλτον το 2014. «Ήθελε να δει όχι μόνο τους μεγάλους επιχειρηματίες, αλλά και τους μικρομεσαίους, ώστε να ακούσει από πρώτο χέρι τα προβλήματά τους και προτάσεις για το πώς μπορούμε να αυξήσουμε τις εξαγωγές μας. Η σύσκε- ψη έγινε κεκλεισμένων των θυρών, η Ά. Μέρκελ δεν ήθελε δημοσιογράφους ούτε φωτογράφους. Μιλήσαμε για τα πάντα. Ήταν πολύ απλή, μπήκε στην αίθουσα, σηκωθήκαμε όλοι για να την χαιρετήσουμε και η ίδια στεκόταν σε καθέναν ξεχωριστά, έδινε το χέρι και έκανε αυτό που κάνουν οι Γερμανοί (ξέρετε, την υπόκλιση με το κεφάλι) και συστηνόταν Άνγκελα Μέρκελ».

Από τα μεγάλα γερμανικά ονόματα που δίνουν το «παρών» στην ελληνική οικονομία ξεχωρίζουν οι Deutsche Telekom (μέσω της εξαγοράς του ΟΤΕ), Bayer, Böhringer-Ingelheim, Nokia-Sie- mens Networks, Siemens, Lidl, Bosch-Siemens, Beiersdorf, Osram, Henkel, SAP. Και φυσικά η Fraport AG, που μέσω της Fraport Greece ελέγχει τη λειτουργία 14 περιφερειακών αεροδρομίων της Ελλάδας.

Από τη συνολική εικόνα δεν λείπει ο τουρισμός, αφού η Γερμανία αποτελεί την πιο σημαντική αγορά για τον εισερχόμενο στην Ελλάδα τουρισμό.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ, η Ελλάδα εισέπραξε από τον εισερχόμενο τουρισμό από τη Γερμανία περίπου 3 δισ. ευρώ το 2019. Πρόκειται για το 16,7% του συνόλου των περσινών τουριστικών εσόδων της χώρας, με τη Μεγάλη Βρετανία να έρχεται δεύτερη (ποσοστό 14,5% του συνόλου).

 

Ελλάδα αντί για Ασία

Λίγο πριν η πανδημία προκαλέσει τη μεγαλύτερη ιστορικά τριμηνιαία ύφεση στη γερμανική οικονομία, ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας, Πέτερ Αλτμάιερ, τον Μάρτιο του 2020, στην ομιλία του από το βήμα του «Ελληνογερμανικού Οικονομικού Φόρουμ-Όραμα και ευκαιρίες επενδύσεων» στο Βερολίνο, διαβεβαίωσε ότι η Γερμανία ενδιαφέρεται να ενισχύσει τις επενδύσεις της στην Ελλάδα.

Ξεχώρισε τους τομείς της οινοπαραγωγής (χάρη στις ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα), της ενέργειας και της αυτοκινητοβιομηχανίας. Συγκεκριμένα, για το τελευταίο, ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας σημείωσε: «Έως το 2030 ένας μεγάλος αριθμός αυτοκινήτων στην Ευρώπη θα είναι ηλεκτρικά και θα θέλαμε οι μπαταρίες που θα χρειαστούν να παράγονται στην Ελλάδα, ώστε να μην παραδώσουμε ένα μέρος της προ- στιθέμενης αξίας στην Ασία».

Κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου Φόρουμ υπεγράφη Μνημόνιο Κατανόησης και Συνεργασίας μεταξύ της ΔΕΗ και της RWΕ, με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας απολιγνιτοποίησης και την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Ελλάδα.