Μιλώντας για μεταρρυθμίσεις – και για Προσφυγικό

 

Είδαμε τις τελευταίες δυο μέρες το συνολικό στίγμα του 7ου Διεθνούς Συμποσίου της Θεσσαλονίκης για «τον κόσμο το 2019» αλλά και ορισμένες πιο συγκεκριμένες συζητήσεις που φιλοξένησε. Να προσθέσουμε σήμερα άλλες δυο προσεγγίσεις που έριξαν ιδιαίτερο φως σε αντίστοιχα ζητήματα:

Ο Anders Aslund, του Πανεπιστημίου Georgetown /ΗΠΑ έδωσε έναν ιδιότυπο 10λογο του πώς όσες χώρες του πρώην Ανατολικού μπλοκ κατόρθωσαν να ανταποκριθούν με επιτυχία στην ενσωμάτωση στην διεθνή οικονομία το πέτυχαν. Πρώτον, ευνοήθηκαν από το ότι ξεκίνησαν με βάση το οριστικό τέλος ενός προηγούμενου καθεστώτος• ύστερα βρέθηκαν με αληθινά νέες ηγεσίες (όπου η απειρία αντισταθμίστηκε από την τόλμη)• συχνά οι ηγεσίες αυτές ήταν έξω-πολιτικές, όμως με ξεκαθαρισμένη ιδεολογική άποψη.

Στις επιτυχημένες περιπτώσεις, η δημοκρατική λειτουργία ξεκίνησε από νωρίς, και ήταν ξεκάθαρη• αυτό συνδυάστηκε με ταχύτητα στην εισαγωγή μεταρρυθμίσεων • αλλά και με διεθνή οικονομική καθώς και οργανωτική στήριξη. Συνολικά και συνεκτικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων βοήθησαν και στην κατανόηση του λαού (πράγμα όχι πάντα εύκολο), αλλά και στη διατήρηση στήριξης από τα Κοινοβούλια. Τέλος, οι μεταρρυθμίσεις συνειδητοποιήθηκε ότι δεν προχωρούν με consensus, αλλά με αποφασιστικότητα, δίπλα πάντα στην επεξήγηση.

Μιαν αντίστοιχη πρακτική απαρίθμηση κεντρικών εννοιών υιοθέτησε και ο Gerald Knaus, της European Stability Initiative του Βερολίνου, μιλώντας για μιαν ακόμη φορά για το Προσφυγικό/Μεταναστευτικό όπου η ESI έχει παίξει σημαντικότατο ρόλο.

Για τον Knaus, με την επαμφοτερίζουσα στάση της στο θέμα αυτό η Ευρώπη κατέληξε να λειτουργεί ως «θανατηφόρος μαγνήτης» για εκατοντάδες χιλιάδες επίδοξους «ταξιδιώτες ελπίδας», αλλά και ως θύμα αποδιάρθρωσης στο εσωτερικό της. Μέτρησε 5 πολιτικά κλισέ που αποδεικνύονται ψευδή: ότι γύρω από την Ευρώπη υπάρχουν εκρηκτικές πιέσεις που θα οδηγήσουν σε προσφυγικό κύμα χωρίς τέλος• ότι άμα σταματήσεις την μετανάστευση κάπου, θα πάει αναπόδραστα αλλού • ότι η Ευρώπη είναι χωρίς δυνατότητες (αν δεν γίνει απόλυτα αδίστακτη )• ότι ζούμε μια «εισβολή/πλημμυρίδα»• ότι η «ρίζα» του προβλήματος είναι η ακραία φτώχεια (άρα θα χρειάζονταν διαδοχικά σχέδια Μάρσαλ π.χ. για όλη την Αφρική). Με παραδείγματα ο Knaus έδειξε πως αυτά τα κλισέ έχουν διαψευσθεί στην πράξη.

Εξίσου αναληθείς ή ανεπαρκείς είναι 5 προτεινόμενες «συνταγές»: αύξηση των ανδρών της Frontex, αλλαγή του Κανονισμού του Δουβλίνου, κατάργηση του Σένγκεν, η κλασσική λογική της επαναπροώθησης και η δημιουργία «πλατφορμών κράτησης» π.χ. Στην Αφρική.

Για τον Knaus, εκείνο που έχει λειτουργήσει – και οφείλει να συνεχιστεί, αλλά βελτιωμένο – είναι να υπάρξει (α) γρήγορη και ποιοτική διαδικασία χορήγησης ασύλου, διάρκειας 2 ή 3 μηνών όπως στην Ολλανδία (αντί των 4 ετών που φθάνουν στην Ιταλία: από κομψότητα δεν αναφέρθηκε στην Ελληνική περίπτωση), (β) ρεαλιστικές συμφωνίες με χώρες καταγωγής ή/και ενδιάμεσες, για προγράμματα επιστροφής (που λειτούργησαν, π.χ. το 2017) και (γ) γνήσια προγράμματα μετεγκατάστασης με συγκροτημένο τρόπο (εδώ δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι το 2017 από 320.000 ανθρώπους που έλαβαν άσυλο, – περίπου 220.000 έμειναν στην Γερμανία, περί τις 20.000 σε Αυστρία και Γαλλία, αντίστοιχα σε Σουηδία…)