Μιλώντας για την Αυτοδιοίκηση

 

Για να ξεκινήσουμε με ειλικρίνεια: πηγαίνοντας στην διοργάνωση του Συνεδρίου «Greece Forward. Προοδευτικές πολιτικές για τις πόλεις του σήμερα και του αύριο» που συνδιοργάνωνε (στο Μουσείο της Ακρόπολης) το Δίκτυο για την Μεταρρύθμιση της Άννας Διαμαντοπούλου και η FEPS, περισσότερο από περιέργεια ξεκινούσαμε, παρά με κάποια συγκροτημένη αίσθηση του τι περιμέναμε. Καθώς μάλιστα το μενού περιλάμβανε από καινοτομία και νέα διακυβέρνηση, πτυχές διαφορετικότητας, αναζήτηση της ανάπτυξης και της βιωσιμότητας…

Προέκυψε όμως κάτι αρκετά συγκεκριμένο – ήδη από την αρχή. Όπου, προσερχόμενος για εισαγωγική ομιλία, ο ΠτΔ Προκόπης Παυλόπουλος δεν αρκέσθηκε στο αναμενόμενο γενικό καλωσόρισμα της πρωτοβουλίας, αλλά πήρε την ευκαιρία της γειτνίασης με Ακρόπολη και Πνύκα για να καταθέσει την εξής παρατήρηση; δεν είναι μόνο το γνώριμο περί τόπου γέννησης της Δημοκρατίας, αλλά και η διαπίστωση ότι στην αρχαία Αγορά βρέθηκαν να συνυπάρχουν και να αλληλογονιμοποιούνται η πολιτική λειτουργία (η Αγορά των αγορητών), η στρατιωτική δύναμη, η οικονομική δύναμη (ή άλλη εκδοχή της Αγοράς), ακόμη-ακόμη η εισαγόμενη τεχνολογική γνώση και ευαισθητοποίηση στον έξω κόσμο από τις αποικίες. Η ταυτότητα της πόλεως, με άλλα λόγια, βρήκε στην αρχαία Αθήνα μια πρόδρομη συνολική εκδοχή. Ταυτότητα που – όπως πήρε στην συνέχεια την σκυτάλη η Άννα Διαμαντοπούλου – έρχεται στην σύγχρονη πραγματικότητα να διεκδικήσει μιαν ανάλογη, ολοκληρωμένη λειτουργία. Όπου ο ανθρώπινος παράγων έρχεται σε συνάφεια με τον οικονομικό, να ενσωματώσει τον τεχνολογικό, να δημιουργήσει ανοίγματα και συνεργασίες με τον ευρύτερο κόσμο.

Να σημειωθεί ότι οι συνεισφορές ξένων συμμετεχόντων, όπως από τον Δήμο της Φλωρεντίας ή από το Βέλγιο έφεραν στο τραπέζι ανάλογες προσεγγίσεις. Όπου ναι μεν τα οργανωτικά, τα πολιτικά, τα τεχνολογικά στοιχεία επανέρχονταν, όμως η  έμφαση στην ανθρώπινη διάσταση δεν έλλειψε.

Οπότε, όταν ήρθε μια τριάδα Ελλήνων εισηγητών να φέρουν το πράγμα προς το συγκεκριμένο, το έδαφος ήταν ήδη προετοιμασμένο Η Αμαλία Ζέπου, αντιδήμαρχος στην Αθήνα για τα θέματα Κοινωνίας των Πολιτών και Καινοτομίας, περιέγραψε πώς ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία για την δημοτική αρχή είναι να ανακαλύψει “ποιοι ήδη κάνουν δράσεις”. Έχοντας ήδη δημιουργήσει την δράση “Συν Αθηνά….” που κινητοποιεί σε 350 ομάδες πολιτών σχεδόν 2.500 δράσεις, έχει να δείξει συνεργασίες εθελοντών με επιχειρήσεις αλλά και με ακτιβιστές. Έτσι, σε 25 στοιχεία οργανώνονται δράσεις γειτονιάς για μετά τις 15.00 (“Ανοιχτά Σχολεία”) από 80 ομάδες ανά την Αθήνα · πάνω από 60 πρωτοβουλίες ασχολήθηκαν από πολύ νωρίς (και όλο πιο οργανωμένα) με τα προβλήματα των προσφύγων· ενώ ανά την πόλη έχει οργανωθεί δίκτυο που προσφέρει υπηρεσίες πλυντηρίου σε αστέγους. Η κατακλείδα της Αμ. Ζέπου: έμφαση στο ανθρώπινο στοιχείο, προτεραιότητα στις αυθόρμητες δράσεις.

Ο Παν. Βλάχος, της Κίνησης “Μπροστά” και του Ινστιτούτου Διακυβέρνησης και Πολιτικής Καινοτομίας (του EPLO), ανέπτυξε  πώς η τεχνολογία επιχειρείται να ενσωματωθεί στην λειτουργία της πόλης, πώς οι σένσορες που τοποθετούνται πλέον παντού μπορούν να φέρνουν πελώριο όγκο πληροφοριών και να “ακτινογραφούν” συνεχώς την λειτουργία, πώς – ακόμη – ένα μοντέλο διακυβέρνησης στηριζόμενο στην διαφάνεια ήδη κάνει την πόλη διαφορετική, πώς η καινοτομικότητα έρχεται να ενσωματωθεί και στην κοινωνική δραστηριοποίηση.

Τέλος, ο Κώστας Μπακογιάννης, ως Περιφερειάρχης Στερεάς αλλά και πρώην Δήμαρχος Καρπενησίου, μετέφερε την δική του αίσθηση ότι (και) σ’ αυτό το θέμα η Ελλάδα λειτουργεί “ως Γαλατικό χωριό”, αρνούμενη να προχωρήσει όπως όλοι οι άλλοι. Θεώρησε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι ούτε Τοπική (καθώς συνεχώς καλείται να λύσει υπερ-τοπικά ζητήματα όπως της φτώχειας) ούτε Αυτοδιοίκηση (καθώς λειτουργεί ως όμηρος του Κράτους, με “το μακρύ χέρι του στις τσέπες μας”). Επανήλθε στο ζήτημα της οικονομικής αυτονομίας, θυμίζοντας ότι τα περίπου 3 δις/΄έτος του ΕΝΦΙΑ είναι ίσα με την κατά 3 δις χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης… Μια γνήσια αυτονόμηση της Αυτοδιοίκησης σ’ αυτήν την βάση θά επέτρεπε – με διαφάνεια, λογοδοσία και αποτελεσματικότητα – ανταγωνισμό μεταξύ των μονάδων της Αυτοδιοίκησης και συνολική βελτίωση.

Θα μας επιτραπεί να καταθέσουμε την εντύπωση ότι παρόμοιες τοποθετήσεις, πολύ περισσότερο από την αφ’ υψηλού διεκδίκηση αυτονομίας και ρόλου απο τους Δημάρχους Αθηνών, Πειραιά και Θεσσαλονίκης κάλυψαν την περιέργειά μας…