Του Γιώργου Βαϊλάκη

 

Η αναβίωση της ιστορικής εταιρίας ΙΖΟΛΑ είναι γεγονός. Έπειτα από χρόνια απουσίας και με κίνδυνο να εξαφανιστεί για πάντα, το θρυλικό όνομα ξαναζωντανεύει. Ένα σήμα που ταυτίστηκε με μία περίοδο εντυπωσιακής βιομηχανικής ανάπτυξης της χώρας μας και μια εταιρεία που συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό των νοικοκυριών, όταν μαζικά οι Ελληνίδες νοικοκυρές έβαλαν πριν από 50 χρόνια στην κουζίνα τους τις πρώτες λευκές ηλεκτρικές συσκευές.

Η αναγέννηση του ονόματος ΙΖΟΛΑ έγινε μέσω της εταιρίας εμπορίας ηλεκτρικών συσκευών Γ.Ε. Δημητρίου ΑΕΕ, η οποία νοίκιασε τη χρήση του ονόματος από τον παλιό ιδιοκτήτη (την εταιρία Ελίντα) και άρχισε τη διάθεση ηλεκτρικών συσκευών «κουζίνες ΙΖΟΛΑ νέας εποχής» στην Ελλάδα.

Κάπως έτσι η Γ.Ε Δημητρίου Α.Ε.Ε. φέρνει και πάλι στην ελληνική αγορά την ΙΖΟΛΑ, η οποία για περισσότερο από μισό αιώνα ήταν μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες με περισσότερους από 2.500 εργαζόμενους και παραγωγή 800.000 συσκευών ετησίως.

Αλλά η αναβίωση του ιστορικού ονόματος δεν γίνεται με τον τρόπο που οι Έλληνες γνώρισαν, δηλαδή μέσω της εγχώριας παραγωγής, αφού οι οικιακές συσκευές που διατίθενται, κατασκευάζονται στην Πολωνία.

Η ιστορία της μεγαλύτερης ελληνικής βιομηχανίας οικιακών συσκευών είναι μακρά και ενδιαφέρουσα. Η ΙΖΟΛΑ αποτελεί δημιούργημα του Παναγιώτη Δράκου, ενός δαιμόνιου επιχειρηματία από τη Θήβα. Όλα άρχισαν το 1930, όταν ιδρύθηκε η εταιρία που κατασκεύαζε τότε ηλεκτρικούς σωλήνες και σιδηροσωλήνες από Μικρασιάτες. Χρονιά- σταθμός για την ΙΖΟΛΑ μπορεί να θεωρηθεί το 1934, όταν ο Παναγιώτης Δράκος έγινε μέτοχος στην εταιρία με ποσοστό 20%.

Έως και την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η μικρή ακόμα βιομηχανία, αλλά με σύγχρονο εξοπλισμό και με τους γιους του Δράκου, Γιώργο και Μίμη σε επιτελικά πόστα, δουλεύει με εξαιρετικά αποτελέσματα σε ιδιόκτητο κτίριο στην Καλλιθέα.

 

 

Μεταπολεμικά, ο διορατικός επιχειρηματίας θα πιάσει το πνεύμα της εποχής και θα μετατρέψει την ΙΖΟΛΑ από ένα απλό εργοστάσιο σωληνουργίας σε εταιρία κατασκευής ηλεκτρικών συσκευών, εξασφαλίζοντας και το πολυπόθητο δάνειο των 660.000 δολαρίων. Μαζί με τα 300.000 δολάρια που θα συνεισφέρουν οι μέτοχοι θα συγκεντρωθεί το απαραίτητο κεφάλαιο, που θα επιτρέψει στην ΙΖΟΛΑ να προχωρήσει αλλά και να κυριαρχήσει στα επόμενα τριάντα χρόνια.

Οι επιτυχίες αλλά και οι καινοτομίες θα είναι απανωτές, με την ΙΖΟΛΑ να κερδίζει την ελληνική αγορά και να μπαίνει σχεδόν σε όλα τα νοικοκυριά. Το 1951 παρουσιάζει την πρώτη ηλεκτρική κουζίνα αμερικανικού τύπου και το 1952 το πρώτο ψυγείο ελληνικής κατασκευής. Θα ακολουθήσουν το 1953 ο θερμοσίφωνας, η ηλεκτρική κουζίνα ευρωπαϊκού τύπου και η θερμάστρα πετρελαίου. Και, ακόμη, το 1968 η εταιρεία θα δημιουργήσει την… πρώτη τηλεόραση ελληνικής κατασκευής.

Αλλά όπως γίνεται συχνά, την ακμή ακολούθησε η παρακμή και μετέπειτα η πτώση. Στο τέλος του 1977, η ΙΖΟΛΑ και η Εσκιμό δημιούργησαν κοινή εταιρεία, την Ελίντα για να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις. Η συγχώνευση έγινε τον Απρίλιο του 1977 αλλά από το ξεκίνημά της η επιχείρηση λειτουργούσε χωρίς ίδια κεφάλαια κίνησης, με δανεισμούς συνεχώς ανατοκιζόμενους, τους οποίους ουσιαστικά δεν είχε δυνατότητα να αποπληρώσει.

Το μεγάλο λάθος έγινε το 1980, όταν η επιχείρηση προσέλαβε επιπλέον 400 άτομα για να διεκπεραιώσει σοβαρή παραγγελία και συνεργασία με το εξωτερικό. Δυστυχώς, η συνεργασία ναυάγησε, οι εργαζόμενοι συνέχισαν να δουλεύουν στην Ελίντα επιβαρύνοντάς την με κονδύλια που γρήγορα την έφεραν σε καθεστώς χρεοκοπίας. Τώρα, επιτέλους, γίνεται μια νέα αρχή.

Η “Οικονομική Επιθεώρηση” είχε ασχοληθεί κατ’ επανάληψη με τα σπουδαία επιτεύγματα της ΙΖΟΛΑ μέσα από άρθρα που καίρια επεσήμαιναν την “αλματώδη προώθηση της λαμπράς αυτής βιομηχανίας”.