«Νίκη της Ευρώπης»: έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Είναι δυσάρεστο να επιβεβαιώνεται η πιο κυνική πρόβλεψη στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής «απάντησης» στην βαθύτερη οικονομική κρίση που γνώρισε η μεταπολεμική γενιά, όμως το μελόδραμα του Eurogroup της 7ης/9ης Μαρτίου 2020 αληθινό δικαίωσε την αίσθηση ότι επιστρατεύεται η Ευρω-συνταγή του «βαφτίζουμε το κρέας, ψάρι» προκειμένου να μην φανεί το βάθος των διαφωνιών και να συνεχίσει μια κάποια κοινή πορεία των «27».

Ο Ολλανδός ΥΠΟΙΚ Χέκστρα: «οι προτάσεις αυτές [ο συμβιβασμός της Προεδρίας] είναι απόλυτα απαράδεκτος, κανείς δεν δίνει κάτι, οι κανόνες οφείλουν να τηρηθούν». Ο Πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο «Καθηγητής των Οικονομικών είμαι, μπορώ να συζητάω για προϋπολογισμούς και φόβους μαζί σας, όμως τι δεν καταλαβαίνετε από την έννοια «έκτακτη ανάγκη»;». Ένα από τα στιγμιότυπα που διέρρευσαν…

Ο τελικός συμβιβασμός, μετά την 16ωρη αρχική σύσκεψη (με τρεις διακοπές) και την συνέχιση μετά δυο μέρες (με τρίωρη καθυστέρηση στην έναρξη), δηλαδή ένα πλέγμα διμερών διαπραγματεύσεων, «οδηγήθηκε» από την ΓερμανοΓαλλική επιλογή να μην αναδειχθούν οι διαφορές αλλά να στηθεί ένας συμβιβασμός που να σώζει – πολιτικά – τις αντιτιθέμενες πλευρές στο εσωτερικό των χωρών τους (δηλαδή να μπορέσουν οι Κόντε και Σάντσεθ να επιβιώσουν στην καθημαγμένη Ιταλία και Ισπανία, να μην χρειαστεί η Μέρκελ και ο Ρούττε να δουν την ακροδεξιά τους να διεκδικεί ευθέως και άμεσα μερίδιο στην εξουσία).

Το αντίτιμο του συμβιβασμού; Ενώ η ΕΚΤ/Κριστίν Λαγκάρντ μιλούσε για ανάγκη κινητοποίησης δημοσιονομικών πόρων της τάξεως του 1,5 τρις ευρώ, ενώ η (διάδοχός της στο ΔΝΤ) Κρισταλλίνα Γκεόργκιεβα έκανε λόγο για την βαθύτερη οικονομική κρίση μετά τον Μεσοπόλεμο, ενώ ο Κέννεθ Ρόγκοφφ θεωρεί ότι η άμεση ύφεση «θα ανταγωνισθεί ή θα υποσκελίσει την βαθύτερη των τελευταίων 150 χρόνων», η συγκροτημένη Ευρωπαϊκή ανταπόκριση τι ήταν; Μια υπόσχεση για την συζήτηση περί «Ταμείου Ανάκαμψης» (αυτή ήταν η ανταμοιβή προς Εμμανουέλ Μακρόν, προκειμένου η Γαλλία να εγκαταλείψει το μέτωπο του Νότου, και να αφήσει προς στιγμήν στα αζήτητα την έννοια του Ευρωομολόγου) το οποίο μάλιστα θα βασιστεί σε financial engineering/»καινοτόμα χρηματοπιστωτικά εργαλεία»,, όλα αυτά προς περαιτέρω συζήτηση και λεκτικό καλλωπισμό σε επίπεδο Κορυφής των «27».

Σε συγκεκριμένες αποφάσεις: 200 δις – με βάση μόχλευση εγγυήσεων 25 δις – από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, κονδύλια και κατευθυνόμενα προς επενδύσεις  ανόρθωσης/επανεκκίνησης. Συν 100 δις – με βάση πάλι μόχλευση – από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή /Πρόγραμμα SURE για την άμεση απορρόφηση του σοκ ανεργίας. Συν η χρήση του 60% των διαθέσιμων πόρων του ESM (δηλαδή240 δις). αλλά αυτό το κονδύλι θα είναι μεν χωρίς δεσμευτική conditionality – για να μπορεί να επιστρέψει ο Ιταλός ΥΠΟΙΚ Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι στην Ρώμη – μόνον στο μέτρο που θα κατευθυνθεί σε στήριξη των συστημάτων Υγείας και στις εντελώς άμεσες συνέπειες της πανδημίας (δηλαδή… όχι στην αντιμετώπιση της ύφεσης) – για να επιστρέψει και ο Βόπκε Χέκστρα στην Χάγη.

Όλα αυτά, δε, θα περιγραφούν ως «νίκη της Ευρώπης», ανεξαρτήτως του αν η αναμέτρηση με το μέγεθος της οικονομικής ζημιάς ξεκινάει χαμένη. Προσοχή! Αυτό αφορά την Ευρωπαϊκή απάντηση. Διότι, εν τω μεταξύ, οι «δυνάμενοι» (=η Γερμανία) θα χρηματοδοτούν από μόνοι τους την δική τους άμυνα κατά της ύφεσης, προσφεύγοντας με αρνητικά επιτόκια στις αγορές. Χωρίς να δίνουν de facto εγγυοδοτική στήριξη για την άντληση πόρων της τάξεως του 1 τρις (αυτή ήταν η εισήγηση) μέσω Ευρω-ομόλογου, χωρίς να «δηλητηριάσουν τις αγορές με ανοδικό κόστος χρήματος όσο τα Γερμανικά Bunds θα αντλούν τους αναγκαίους πόρους. Διότι μπορεί κατά τον ΟΟΣΑ την βαρύτερη άμεση πίεση από την κρίση να δέχεται η Ελλάδα (τουρισμός), όμως – πλην Μεξικού – την αμέσως επόμενη κακή επίδοση αναμένεται να έχει η Γερμανία (αυτοκίνητα, εργαλειομηχανές) χειρότερη δηλαδή και από την Γαλλία ή και την Ιταλία.

Η συνέχεια, στην Κορυφή των «27» καθώς (Μεγάλη Παρασκευή των Καθολικών, Χρηματιστήρια σε ύπνωση) και στις αγορές.