Ξαναμιλώντας για βιομηχανία και μεταποίηση

 

Με κάτι που θυμίζει πλέον κανονικότητα στην διεκδίκηση του επικοινωνιακού στερεώματος, η Ελληνική Παραγωγή – το σχεδόν 3χρονο εγχείρημα επιχειρήσεων (αρχικά 12, πλησιάζουν τις 60) όπως ο Όμιλος Στασινόπουλου, η ΑΓΕΤ Ηρακλής , η Ελληνική Ζυθοποιία, η National Can, η Επίλεκτος, με συνδεδεμένες την Παπαστράτος, την Lavipharm, την Air Liquide, αλλά και περιφερειακών συνδέσμων  (Αττικής, Βορ. Ελλάδας, Θεσσαλίας, Στερεάς, Πελοποννήσου) – προσπαθεί να διαδώσει την λογική της επαναβιομηχάνισης. Όχι απλώς μιλώντας για στόχο 12% του ΑΕΠ (από το τωρινό υψηλό μονοψήφιο) μεσοπρόθεσμα και 15% σε βάθος χρόνου από την βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα, σε σύγκριση με 15% και 20%, αντίστοιχα, του συνόλου ΕΕ, αλλά και προσπαθώντας να κινητοποιήσει γύρω από το «πώς».

Έτσι, και ενώ στο επίπεδο της – Ελλάδα είμαστε, τι άλλο θα κάναμε; – πιο πολιτικής αντιπαλότητας έχουμε την ευγενική διαμάχη ΣΕΒ/ΣΒΒΕ (με μετονομασία σε Σύνδεσμο Βιομηχανιών Ελλάδας όπως ο ΣΕΒ έγινε παλιότερα από Σύνδεσμο Ελλήνων Βιομηχάνων/Βιομηχανιών σε Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας), η Ελληνική Παραγωγή επιμένει να στραφεί η δημόσια συζήτηση πιο άμεσα στα προβλήματα και τις δυνατότητες της παραγωγής. «Για την Ελλάδα που δημιουργεί, καινοτομεί και παράγει» κατά το σλόγκαν της. Μ’ αυτήν την λογική, και με αφορμή την European Industry Week 2019, καθώς και η ΕΕ επιχειρεί να επανακαλύψει την μεταποίηση ως τρόπο διατήρησης κάποιας ανταγωνιστικότητας στην εποχή της (ήδη…) μετα-παγκοσμιοποίησης, η Ελληνική Παραγωγή άνοιξε μια συζήτηση μαζί με το ΙΟΒΕ και το Εργαστήριο Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας του Πολυτεχνείου για το πού βρίσκεται η Ελλάδα στην λεγόμενη εποχή του Ιndustry 4.0.

Δηλαδή – για να πάμε απευθείας στον πυρήνα – της μεταποίησης εκείνης που ενσωματώνει όλα όσα φέρνει η ψηφιακή εποχή και η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και που βάζει αληθινά το στοίχημα της καθαρής παραγωγής (μαζί και με την ανακύκλωση).

Είχε ενδιαφέρον να καταγράψει κανείς πώς, στο ξετύλιγμα της συζήτησης, η γενική / «άνωθεν» ματιά που έφερε ως Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο τυπικά Βρυξελλιανός Gwenolé Cozigou, υπεύθυνος (προσέξτε την επωνυμία για Industrial Transformation and Advanced Value Chains: μια προσευχή!) στην Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης, με την πραγματική πραγματικότητα της ζωής στην Ελλάδα του 2019: από την μεσαία βιομηχανία εκτυπώσεων και συσκευασιών ANTOPACK/Τέα Αντωνίου μέχρι την εναπομένουσα ΑΓΕΤ (στο πλαίσιο της διεθνούς Lafarge Holcim)/Δημ. Χανής. Το μοτίβο «ευκαιρίες και προκλήσεις», που πάντα επαναφέρεται στο προσκήνιο προϋποθέτει πρώτα την επιβίωση στην επιχειρηματική καθημερινότητα…

Από εκεί και πέρα, Νίκος Βέττας και Γιάννης Καλογήρου από ΙΟΒΕ και ΕΜΠ, «άνοιξαν» στην συζήτηση γνώριμα και συνεχώς επανερχόμενα ζητήματα – όμως με αφυπνιστική διάθεση. Παράδειγμα: καλό είναι να παραπέμπουμε στο leap-frogging σαν προσδοκία (δηλαδή να υπερπηδήσουμε στην Ελλάδα στάδια μετάβασης, καθώς οι τεχνολογίες ωριμάζουν ταχύτατα πλέον), και μάλιστα στην ψηφιακή εποχή – όμως η καθυστέρηση στην ενσωμάτωση του νέου στις νοοτροπίες αφήνει να χαθούν αγορές, κι αυτό με την σειρά του εγκαθιστά σε μάχη οπισθοφυλακών. Το ίδιο ισχύει και με μια στάση αναμονής στο μέτωπο του ενεργειακού κόστους, που συνεχίζει να λειτουργεί ως βαρίδι κάθε παραγωγής στην Ελλάδα: όντως, σε βάθος κάποιων δεκαετιών η τεχνολογία θα έχει δώσει και καθαρότερη και φθηνή ενέργεια – όμως μέχρι τότε τι θα έχει απομείνει ως διαθέσιμο μερίδιο αγοράς; Ένα ακόμη: η πληθυσμιακή υποχώρηση στην Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών υπόσχεται/απειλεί ένα 30% μείωση στις ανάγκες για καθηγητές στην εκπαίδευση (και τούτο ενώ η τριτοβάθμια αυτό κυρίως παράγει: ουρές αναμονής για την εκπαίδευση). Θα μπορέσουν χιλιάδες μαθηματικών ή φυσικών να στραφούν στις ανάγκες/δυνατότητες της «έξυπνης παραγωγής» και να την ενδυναμώσουν σε μια λογική Industry 4.0;

Και μια υποσημείωση: η εντυπωσιακής γλαφυρότητας παρουσίαση που έκανε – ως εισαγωγή – ο (Γερμανός αλλά πλήρως Αμερικανός) Christoph Roser, ως αναμονή στην εξέλιξη της μεταποίησης από τα αρχαία χρόνια (όπου ο Ξενοφών θαύμαζε, ο Κικέρων σνόμπαρε τον τεχνίτη) μέχρι την Αναγέννηση, την Βιομηχανική επανάσταση, την φορντιστική εποχή και τώρα την λογική του lean manufacturing/λιτής και οικολογικής παραγωγής θάταν ευχής έργον να ενσωματωνόταν στην ύλη της Μέσης Εκπαίδευσης. Σοβαρά! Μήπως και μπούμε, σιγά-σιγά, ως νοοτροπία στον 20ο αιώνα – βαδίζοντας τον 21ο