Οι εφαρμογές/apps για παρακολούθηση του κορωνοϊού: μια ολισθηρή συζήτηση

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ας την έχουμε κάνει από τώρα την συζήτηση, καθώς όταν θα φθάσει η ώρα της υπόσχεται/απειλεί να γίνει φορέας πλήθους παρεξηγήσεων και (μιας ακόμη) διχαστικής αντιπαράθεσης στην φάση «ανοίγματος» μετά το lock-down για καταπολέμηση του κορωνοϊού. Κάτι σαν την υπόθεση της υποχρεωτικής ή ημι-υποχρεωτικής χρήσης της μάσκας (με πρόστιμα, αλλ’ όχι μεγάλη έκταση χρήσης, χωρίς δε διατίμηση παρά την υποχρεωτικότητα…), ή σαν την υπόθεση του ανοίγματος των σχολείων και της σειράς που επελέγη (από Γ’ Λυκείου προς τα κάτω, και με μη-ακριβώς-υποχρεωτική την παρακολούθηση στην σχολική τάξη).

Ο λόγος για τις εφαρμογές/apps που, με την χρήση των κινητών μας (όλοι σιγά-σιγά θεωρούμεθα φορείς smartphones) μπορούν να ειδοποιούν όποιους βρέθηκαν σε επαφή με άτομο που νόσησε/διαπιστώθηκε με Covid-19 ότι και οι ίδιοι είναι εκτεθειμένοι (οπότε, κανονικά, θα πρέπει να τηρήσουν διαδικασία καραντίνας).

Δεν την κάνουμε την συζήτηση αυτή επειδή στην (Νότια) Κορέα – που πολλοί θαυμάζουν εξ αποστάσεως για την μαζική χρήση τεχνολογίας και αντίστοιχα μαζική διεξαγωγή τεστ για Covid -19 στον γενικό πληθυσμό με επιτυχία – έχει επιβληθεί ένα ευρύτατο σύστημα παρακολούθησης μέσω app που δείχνει πού βρίσκεται κάθε κρούσμα αλλά και οι οποίοι κοντινοί του. Ενώ πάει να επιβληθεί και σύστημα με βραχιολάκι για την παρακολούθηση όσων σπάνε την καραντίνα (αυτοί κινδυνεύουν να βρεθούν υπό περιορισμό σε ειδικό χώρο καραντίνας). Ούτε επειδή στην Κίνα, η χρήση «εφαρμογών/apps υγείας» πιστεύεται ότι – καθιερώνοντας barcoding για την διαδρομή κάθε πολίτη – θα λειτουργήσει ως διαβατήριο/άδεια για να ταξιδέψει κανείς (πράσινο: ελεύθερη κυκλοφορία, κίτρινο: 7 μέρες καραντίνα, κόκκινο: 14 ημέρες καραντίνα). Ούτε καν επειδή στην Ινδία 75 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη κατεβάσει οικειοθελώς το app (με το μαγευτικό όνομα Aarogya Setu, σε 11 τοπικές γλώσσες/διαλέκτους) που θα τους επιτρέπει να γνωρίζουν αν υπάρχει κρούσμα κορωνοϊού κοντά στον τόπο που βρίσκονται.  Καθώς όμως ήδη στην Μεγ. Βρετανία και την Γερμανία και την Ιταλία προωθούνται ανάλογες εφαρμογές/apps σε διάφορες αποχρώσεις χρήσης και εγγύτητας στην υποχρεωτικότητα, ας την έχουμε ξεκινήσει την ψυχολογική προετοιμασία.

Στην Βρετανία (μια χώρα όπου π.χ. οι βιντεοκάμερες/CCTV στους δρόμους έχουν φυτρώσει σαν μανιτάρια εδώ και χρόνια), η συζήτηση πάει να ανάψει με βάση την μέριμνα για τα προσωπικά δεδομένα. Καθώς το επιλεγόμενο σύστημα είναι συγκεντρωτικό, δηλαδή θα δίνει στην Κυβέρνηση γνώση του ποιοι άνθρωποι βρέθηκαν σε επαφή με ένα κρούσμα Covid. Αλλά ακόμη κι αν τα στοιχεία των coronavirus apps τηρούνται μόνον στα κινητά των πολιτών και δεν είναι κεντρικά προσβάσιμα παρά μόνον για επιδημιολογική/ανώνυμη χρήση, θα μπορούσε να καταλήξει π.χ. σε πίεση προς εργαζομένους. Να υποχρεωθούν δηλαδή να έχουν app και να κοινοποιούν την πληροφορία για το αν ήρθαν (κατά την app) σε στενή επαφή με κρούσμα, ώστε να αυτεπιλέξουν «ελεύθερα» καραντίνα για να μην επιβαρύνουν τον χώρο εργασίας ή τον κύκλο τους.

Στην Γερμανία πάλι, όπου υπήρξε αρχικά η σκέψη να αναπτυχθεί εγχώρια παρόμοια εφαρμογή με συμμετοχή του εκεί ΕΟΔΥ (Ινστιτούτου Robert Koch) αλλά και ψηφιακού ερευνητικού φορέα, η ιδέα και μόνον κεντρικής πρόσβασης/κεντρικής βάσης δεδομένων εκτροχίασε την συζήτηση. Από την Κυβέρνηση – σωστότερα: τις τοπικές κυβερνήσεις – κρίθηκε πιο ασφαλές πολιτικά να ευθυγραμμισθεί στα συστήματα που έχουν αναπτύξει η Apple κι η Google. Πρώτον γιατί είναι έτοιμα, δεύτερον γιατί τα δεδομένα τους τηρούνται μόνον στα smartphones των χρηστών (και ειδοποιούν αυτούς τους ίδιους για το αν βρέθηκαν σε κοντινή επαφή με κρούσμα).

Όσο για την Ιταλία – όπου η τοπική συγκέντρωση των κρουσμάτων σε συγκεκριμένη περιφέρεια/Λομβαρδία αλλά και επιμέρους πόλεις ακόμη καθιστούσε την παρακολούθηση/tracking πιο εύλογη –  η συζήτηση δεν βράδυνε να εκτραπεί στο ποιος/πως θα αναλάβει την ανάπτυξη. Και, μεσογειακότατα, έχασε τον έγκαιρο χαρακτήρα της.

Σκεφθείτε την, την συζήτηση αυτή, στα Ελληνικά μας μέτρα…