Οι συζητήσεις για την ΑΟΖ δεν είναι απλή υπόθεση

 

Πιο επίκαιρη, δύσκολα θα φανταζόταν κανείς την διοργάνωση της ημερίδας του e-kyklos,  του Βαγγέλη Βενιζέλου, με αντικείμενο την προβληματική της κήρυξης ΑΟΖ και των προοπτικών ερευνών για υδρογονάνθρακες. Πράγματι, μέσα στον μήνα – ως φαίνεται την ίδια την ημέρα της εθνικής εορτής της Τουρκίας  (29 Οκτωβρίου, η ημέρα ανακήρυξης της Δημοκρατίας από τον Κεμάλ) – θα ξεκινήσουν οι εδώ και μήνες προγραμματιζόμενες και αναβαλλόμενες Τουρκικές γεωτρήσεις «στην Ανατολική Μεσόγειο»,. Εκείνο που ακόμη μένει ανοιχτό είναι το αν οι έρευνες αυτές θα γίνουν στην ευρύτερη περιοχή του Καστελλόριζου, εντός της Τουρκικής ΑΟΖ – ή : εντός της διεκδικούμενης Τουρκικής ΑΟΖ – στα ανοιχτά της Αττάλειας, ή εντός της Κυπριακής ΑΟΖ, όπου η τουρκική ΤΡΑΟ θα επικαλείται «άδεια» του καθεστώτος των Κατεχομένων. Η οικειοποίηση περιοχών των Οικοπέδων 4,5,6 και 7 της Κυπριακής ΑΟΖ (βρίσκονται Δυτικά της Πάφου, δηλαδή είναι απομακρυσμένα από την Τουρκία αλλά και την Β. Κύπρο) από την Τουρκία έχει διαφορετική σημασία από π.χ. τις παρυφές του Οικοπέδου 3 όπου σταμάτησαν οι έρευνες της ΕΝΙ προ μηνών. Και, ασφαλώς, εντελώς διαφορετική θα ήταν η κατάσταση που θα προέκυπτε αν η Τουρκία κάποια στιγμή όντως επιχειρήσει στην περιοχή του Καστελλόριζου. Και μάλιστα στην «σκιά» της Στρογγύλης από την οποία ανοίγεται η θαλάσσια ζώνη όπου η Ελλάδα μπορεί να συνορεύει με την Αίγυπτο. (Η τελευταία αυτή αναφορά γίνεται επειδή ακριβώς αυτόν τον καιρό προχωρούν – κατά τα φαινόμενα – συνεννόηση και διεργασίες Αθηνών-Καϊρου, μετά και τις τριμερείς Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου).

Στην ημερίδα, λοιπόν, του e-kyklos ο ίδιος ο Βαγγέλης Βενιζέλος (που συμπύκνωσε σε μια συναρπαστική εισήγηση τις εμπειρίες Υπουργού Εξωτερικών, Υπουργού Εθνικής Αμύνης και Υπουργού Ανάπτυξης/Ενέργειας), ο Γιάννης Μανιάτης (για τον οποίο – και τις πρωτοβουλίες του που έβαλαν την Ελλάδα στον ενεργειακό χάρτη διεθνώς – όλοι είχαν έναν καλό λόγο να πουν, ή να επικαλεσθούν διεθνές επαινετικό σχόλιο), ο ομότιμος καθηγητής Θόδωρος Καρυώτης (τον οποίο έχει εδώ και δεκαετίες στοιχειώσει το φάσμα της ΑΟΖ, πολύ προτού στην Κύπρο και το Ισραήλ ξεκινήσει εκείνο που έδωσε την ραγδαία ενεργειακή ανάδυση της Ανατολικής Μεσογείου/της Λεκάνης της Λεβεντίνης), αλλά και οι Δημ. Γόντικας, Γ. Γρηγορίου και Ντ. Νικολάου (αντίστοιχα μεταφέροντας την εμπειρία Energean, ΕΛΠΕ και της Εταιρείας Υδρογονανθράκων Κύπρου) έδωσαν μια συνολική εικόνα των επιλογών πολιτικής που ανοίγονται με τους χειρισμούς γύρω από την ΑΟΖ. Θέματα όπως η διαφορά μεταξύ ανακήρυξης και οριοθέτησης, ή πάλιν όπως η διάκριση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και η σημασία της (όπως π.χ. με την Ιταλία, όπου έχει οριοθετηθεί υφαλοκρηπίδα αλλ’ όχι ΑΟΖ…), κυρίως όμως οι διεξοδικές επισημάνσεις Βενιζέλου για το ποιες παγίδες βρίσκονται μπροστά σε «λεβέντικες» κινήσεις όπως μια μερική επέκταση των χωρικών υδάτων της χώρας στα 12 μίλια (αν συμβεί αυτό στο Ιόνιο, όπως έπραξε π.χ. η Τουρκία στην Μαύρη Θάλασσα, θα είναι μια έμμεση αναγνώριση από μέρους της Ελλάδας των «ιδιαίτερων περιστάσεων» στο Αιγαίο – τις οποίες ακριβώς επικαλείται η Τουρκία) και για το διπλωματικό απόθεμα των τελευταίων δυο δεκαετιών επί του θέματος θάπρεπε να αποτελούν «υποχρεωτικό μάθημα» για όσους εκφέρουν δημόσιο λόγιο γύρω από το ναρκοπέδιο της ΑΟΖ.

Θα μας επιτραπεί πάντως να πούμε ότι ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον είχε η κατάθεση των ανώτατων στελεχών των ενεργειακών εταιρειών, που δείχνει ότι η συζήτηση – που στην πράξη άνοιξε «τα χρόνια Μανιάτη» – δεν γίνεται πλέον στην Ελλάδα ούτε θεωρητικά, ούτε «πολιτικά». Αλλά με ουσιαστικό περιεχόμενο. Κατά πόσον αυτή η συζήτηση ωριμάζει, είναι άλλη υπόθεση: οι κάθε τόσο αντιδράσεις τοπικών παραγόντων με σημαία την περιβαλλοντική ευαισθησία δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Όμως… κάτι υπάρχει γύρω από τις ενεργειακές έρευνες στον ευρύτερο χώρο μας, και είναι σημαντικό ως προοπτική.