Ο χρυσός στην Χαλκιδική: μια (πολύ) παλιά ιστορία

 

Οι παλιότεροι μπορούν να θυμηθούν την άκρια του νήματος από τότε που η υπό κρατικής ιδιοκτησία ΜΕΤΒΑ (που είχε προσέλθει  σε συνεργασία με τις μεταλλουργικές εργασίες  του άλλοτε κορυφαίου Συγκροτήματος Μποδοσάκη) και η συνολική προσπάθεια ανάπτυξης επενδύσεων για ευρύ φάσμα μεταλλευμάτων στην Βόρεια Ελλάδα (ψευδάργυρος, μόλυβδος, από δίπλα και χρυσός – άργυρος στα τέλη της Κυβέρνησης Ράλλη και στο ξεκίνημα της εποχής ΠΑΣΟΚ) άνοιξε την συζήτηση για την επαναφορά της Χαλκιδικής στον μεταλλευτικό χάρτη της Ευρώπης.

Μιας και μιλούμε για τις προ 30 και πλέον ετών εποχές, να θυμηθούμε  τον καθηγητή του ΕΜΠ Λουκά Μούσουλο που είχε δείξει μοναδική επιμονή στο να μην κλείσει αυτή η συζήτηση. Αλλά και τοποθετήσεις του Ευρωπαϊκού Τύπου ότι “Η Ελλάδα θα αναδειχθεί σε  μεταλλουργικό κέντρο της Ευρώπης”.

Όμως, ήδη από εκείνη την εποχή – με την ΜΕΤΒΑ να επιχειρεί να δημιουργήσει μεταλλουργία χρυσού στην περιοχή ειδικά της Ολυμπιάδας – εκδηλώθηκε ισχυρή αντίθεση του ντόπιου πληθυσμού (μιλούμε για αρχές της δεκαετίας του ΄80). Όταν το Συγκρότημα Μποδοσάκη αποσαθρώθηκε – από το 1992 περιήλθε στην Εθνική Τράπεζα, τιθέμενο υπό ειδική εκκαθάριση – ξεκίνησαν νέες προσπάθειες εκμετάλλευσης, που το 1995 έφεραν στο πηδάλιο  την Καναδική TVX Gold, πάλι με την Ολυμπιάδα στο στόχαστρο (αν και παράλληλα υπήρξε επενδυτικό σχέδιο για μικτά θειούχα, στις Μαύρες Πέτρες). Πάλιν κινητοποιήσεις που εδώ έλαβαν πιο προωθημένο πολιτικό χαρακτήρα “αγκαλιάζοντας” την περιβαλλοντική διάσταση, αλλά και μπαράζ προσφυγών στο ΣτΕ. Το οποίο μετά ουκ ολίγα χρόνια – το 2002 – δικαίωνε τις προσφυγές των κατοίκων τόσο για τον χρυσό στην Ολυμπιάδα όσο και για τα θειούχα στις Μαύρες Πέτρες. Βάση του ΣτΕ η στάθμιση της περιβαλλοντικής διακινδύνευσης έναντι του οικονομικού οφέλους… Αυτή η δέσμη δικαστικών αποφάσεων άφησε έκτοτε το ίχνος της στην δημόσια συζήτηση.

Μετά την αποχώρηση της TVX Gold , δι εξαγοράς από το Ελληνικό Δημόσιο, και μετά από ένα πέρασμα από εταιρικό σχήμα με συμμετοχή συμφερόντων Μπόμπολα/Κούτρα αλλά και του Ρουμάνου Frank Timis (European Goldfields), τα μεταλλεία Κασσάνδρας πέρασαν το 2003 σε τελική ανάληψη της ευθύνης από την (επίσης Καναδική) Eldorado Gold.  Στο επιχειρηματικό σχέδιο που τελικά προωθείται ενσωματώνονται η Ολυμπιάδα, οι Μαύρες Πέτρες, ο παλαιόθεν γνωστός Μαδέμ Λάκκος και οι πολύκροτες πλέον Σκουριές.  Βουλή το 2004, διαδοχικές διοικητικές/υπουργικές εγκρίσεις το 2006 και το 2011, με νέα σειρά προσφυγών στο ΣτΕ. Που ξεκινώντας το 2013 και στηριζόμενο στις νέες τεχνολογίες και τις περιβαλλοντικές εγγυήσεις που αυτές επιτρέπουν, αρχίζει να εκδίδει θετικές για τον επιχειρηματικό φορέα αποφάσεις.

Ουσιαστικά, εδώ είναι που η σημερινή Κυβέρνηση – η οποία επί χρόνια ως Αντιπολίτευση ήταν η αιχμή του δόρατος των κινητοποιήσεων κατά της παρουσίας της Eldorado, όχι δε μόνον με βάση τα περιβαλλοντικά – δείχνει συνολικά αρνητική στάση. Από την «βεντέτα Σκουρλέτη» στην διστακτικότητα Σταθάκη, με την βοήθεια της λήξης των εν ισχύι προσωρινών αδειών τώρα – στις 21 Σεπτεμβρίου – και με μοχλό την παραπομπή σε διαιτησία, το θέμα Eldorado/Ελληνικός Χρυσός έγινε ωρολογιακή βόμβα. Η διαβόητη ανάρτηση (αποσυρθείσα) του πρωθυπουργικού συμβούλου Ν. Καρανίκα «Στα τσακίδια Eldorado και να μην στεριώσεις πουθενά» έδωσε έναν σουρρεαλιστικό τόνο σε μιαν ούτως ή άλλως επικίνδυνη υπόθεση. Που η πρωτοβουλία της Eldorado να αναγγείλει αποχώρηση από την Ελλάδα από τις 22 Σεπτεμβρίου (δηλαδή μια μέρα μετά την λήξη των προσωρινών αδειών…) βοήθησε βέβαια να γίνει εκρηκτική.