Περιμένοντας την συνέχεια των διαρροών και της ωρίμανσης

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Το τέλος της περασμένης εβδομάδας και το Σαββατοκύριακο που πέρασε αφήνουν πίσω έναν πυκνό ιστό εξελίξεων – δηλαδή: δημόσιων τοποθετήσεων, συμπεριφορών και κινήσεων επί του πεδίου – που θα περάσουν αρκετοί μήνες για να χωνευτούν πλήρως. Θα χωνευτούν, δε, ανάλογα με όσα όντως συμβούν στην συνέχεια, από την Κορυφή της 24/26ης Σεπτεμβρίου μέχρι την κατάληξη (;) των τουρκικών κινήσεων στην Ανατ. Μεσόγειο και από την πραγματική έκβαση των ΕλληνοΓαλλικών σχέσεων/σχεδιασμών μέχρι την επαναδρομολόγηση του διπλού τριγώνου σχέσεων Ελλάδας-ΕΕ-Τουρκίας και Κύπρου-ΕΕ-Τουρκίας (μη σας ξεφύγει απαρατήρητη η μετάβαση Μάικ Πομπέο στην Μεγαλόνησο και η ανακοίνωση για… ΑμερικανοΚυπριακές ναυτικές ασκήσεις).

Θα χωνευτούν όμως και ανάλογα με τις διαρροές που θα γίνουν τις εβδομάδες που ακολουθούν: πάντα, στις ίδιες τις ημέρες των εξελίξεων η κάθε πλευρά εκφωνεί την δική της αλήθεια – όταν ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου «βύθισε» την συμφωνία επανέναρξης συνομιλιών μετά την τριμερή του Βερολίνου μάθαμε μιας πλευράς την εκδοχή. όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατέθεσε αρθρογραφικά σε FAZ , Monde και Times την δική του εικόνα για «έγγραφη συμφωνία που είχε επιτευχθεί» μάθαμε κάτι περισσότερο. το τι λογής standstill επί του πεδίου προνοούσε η συμφωνία, με τι προϋποθέσεις και με ποια έκταση, κάποια στιγμή θα διαρρεύσει και θα έχουμε την πλήρη εικόνα. Μέχρι τότε, θα ψάχνουμε τις διαφορές μεταξύ συνεννοήσεων, αρχικής συμφωνίας, διερευνητικών επαφών, ΜΟΕ, διαλόγου και διαπραγματεύσεων: πάντως «κάτι» έχει ήδη αρχίσει…

Μέχρι τότε,  επίσης τα γύρω από την επίσκεψη της ΠτΔ Κατερίνας Σακελλαροπουλου στο Καστελόριζο (το οποίο στοχοποιεί πλέον παντοιοτρόπως η Τουρκία), βρέθηκαν να διεκπεραιώνονται σε χαμηλότερους τόνους. Στην μετάβαση, της εκεί παρουσίας της, στις τελετές για τα 77 χρόνια από την απελευθέρωση καθώς και μνήμης στην Κυρά της Ρω (δείγμα του ενιαίου του συγκροτήματος της Μεγίστης…) δεν υπήρξαν μέχρι την στιγμή που σύρονται οι γραμμές αυτές ιδιαίτερες Τουρκικές αιχμές – κι ας ναυλοχούσαν εκεί πολεμικά πλοία που μέχρι πριν λίγο είχαν αναλάβει το «στενό μαρκάρισμα» του Ορούτς Ρέις. Μόνον η ταυτόχρονη παρουσία απέναντι, στο Κας, του Τούρκου υπουργού αμύνης Χουλουσί Ακάρ θα μπορούσε να καταγραφεί ως αντιπαράθεση, με την αναφορά του στην αποστρατικοποίηση του Καστελόριζου.

Πάντως η συνειδητά προσβλητική εκφορά λόγου από πλευράς Τουρκίας προς την Ελλάδα/τις Ελληνικές πολιτικές ηγεσίες, με το «σωπάστε να μην γίνετε μεζές για τα συμφέροντα άλλων» του Χουλουσί Ακάρ, το παλιότερο «Σμύρνη, εσύ που ρίχνεις τους γκιαούρηδες στην θάλασσα» του ίδιου του Ερντογάν, πιο πρόσφατα το «αυτοί που στόχευσαν την σημαία μας και την προσευχή μας εκτέλεσαν τρεις πρωθυπουργούς, δυο υπουργούς και έναν αρχιστράτηγο», σοκαριστικά διαφανή με αναφορά στην Δίκη των Έξη και το Γουδί, έχει δημιουργήσει αδιέξοδο επικοινωνίας. Βέβαια, η αμφιθυμία που παρατηρήθηκε στον πλου του Ορούτς Ρέις το Σαββατοκύριακο (με κατάληξη επιστροφή/ελλιμενισμό στην Αττάλεια) δείχνει ότι τίποτε δεν είναι μονόδρομος. Και πάλι, ο Χ. Ακάρ δεν βράδυνε να προαναγγείλει συνέχιση των σεισμικών ερευνών του Ορούτς Ρέις στην περιοχή της Ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Ήδη, πάντως, ένα αξίζει να κρατηθεί από την τόσο συζητηθείσα συνάντηση Κορυφής των EuroMed7 στην Κορσική – είναι εντυπωσιακή η απόσταση από την Κορυφή του Ζαππείου της ίδιας διοργάνωσης (2016) όταν η έμφαση ήταν στην ανεργία των νέων και την ενίσχυση της ανάπτυξης, ενώ η διάσταση του μεταναστευτικού και της ασφάλειας απλώς παρούσα, μέχρι την προ ημερών Κορυφή του Ajaccio όπου στο περιβόητο σημείο 6 των Συμπερασμάτων διαβάσαμε «Αν η Τουρκία δεν προχωρήσει στον δρόμο του διαλόγου και δεν τερματίσει τις μονομερείς ενέργειές της, η ΕΕ είναι έτοιμη να διαμορφώσει κατάλογο πρόσθετων περιοριστικών μέτρων που θα μπορούσαν να συζητηθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 24ης/25ης Σεπτεμβρίου». και τούτο μετά την επαναβεβαίωση «πλήρους στήριξης και απόλυτη αλληλεγγύη σε Κύπρο και Ελλάδα μετά τις επανειλημμένες προσβολές κατά της κυριαρχίας και των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων και μετά τα επιθετικά μέτρα της Τουρκίας». Ποιο είναι αυτό που αξίζει να κρατηθεί; Ότι οι πέντε που προσήλθαν σε Ελλάδα και Κύπρο στα πλαίσια του EuroMed «7» , ιδίως δε η Ιταλία και η Ισπανία, δέχθηκαν να προσυπογράψουν το κείμενο αυτό που προσπέρασε τις θέσεις τους. Και μάλιστα «αναφερόμενοι» στο τι υπάρχει προοπτική να γίνει στην Κορυφή της ΕΕ. (Βέβαια, «κυρώσεις» ή ακόμη και «πρόσθετα περιοριστικά μέτρα» θα χρειαστούν ομοφωνία προκειμένου να ληφθούν στην ΕΕ. Και οι «7» είναι μεν μέρος των «27», όμως στην ΕΕ όλες οι χώρες δεν έχουν ίσο βάρος – ήταν 26 + η Γερμανία, τώρα είναι 25 + η Γαλλία + η Γερμανία στα θέματα αυτά).

Όσο για την εξοπλιστική + αμυντική συμφωνία Ελλάδας-Γαλλίας , και μάλιστα για την ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, εδώ δεν είναι μόνον οι (δύσκολες, αμυντικά θέματα γαρ…) διαρροές που θα χρειαστεί να αναμείνουμε καθώς και τα πάγια μπρος-πίσω των εξοπλιστικών, είναι η προπαντός ωρίμανση των πραγμάτων. Δηλαδή η ιδιαίτερη συμφωνία σε συμβατικά κείμενα, η επεξήγησή τους, η συμφωνία γύρω από απόρρητα μέρη των συμφωνημένων – ιδίως σε επίπεδο ανταλλαγής πληροφοριών και σε επίπεδο προκαθορισμένου επιπέδου παρέμβασης/trigger της αμοιβαίας συνδρομής.  Αυτό, αν πρόκειται για κάτι πιο ουσιαστικό και λειτουργικό από την χαλαρή ρήτρα του άρθρου 42 παρα 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εκεί κάπου βρίσκεται η ουσία, πέρα από τις δηλώσεις και ανακοινώσεις. Εκεί, και στην συνολική ωρίμανση της κοινής γνώμης.