Ποιος/πόσο ενδιαφέρεται για την Agenda 2030;

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Θα μπορούσε να το θεωρήσει κανείς σύμπτωση, όμως μάλλον κάτι το πιο ουσιαστικό βρίσκεται σε κίνηση. Τις τελευταίες ημέρες, περισσότερες από μια φορές η αναφορά στην Agenda 2030 και την βιώσιμη ανάπτυξη βρέθηκε στο προσκήνιο της – όσης υπάρχει – δημόσιας συζήτησης. Γίνεται συζήτηση για την ψηφιακή τεχνολογία, την διάχυση της τεχνητής νοημοσύνης κοκ στην σύγχρονη δομή των οικονομιών; Η βιωσιμότητα κατά τους στόχους της Agenda 2030 στο προσκήνιο. Οργανώνεται παρουσίαση για την κυκλική οικονομία από την Βρετανική Πρεσβεία σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδας; Οι στόχοι της Agenda 2030 στην πρώτη γραμμή. Τολμούμε να πούμε, πάντως, ότι ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στην διοργάνωση «Σε αναζήτηση δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης» που ήταν πρωτοβουλία του Τομέα Οικονομίας του ΣΥΡΙΖΑ η Agenda 2030 είχε την τιμητική της.

Εξήγησε η Λούκα Κατσέλη – άλλωστε μαζί με τον P. Rasmussen έφερε στα Ευρωπαϊκά πράγματα την συζήτηση «με προοδευτική λογική» – το πώς η Agenda 2030 και οι στόχοι του Διεθνούς Συμφώνου του ΟΗΕ για την Βιώσιμη Ανάπτυξη και τους 169 μετρήσιμους δείκτες/SDGs (του 2015: ο χρόνος φεύγει!) έρχονται και συναρθρώνονται στην επιδίωξη εκείνου που ονόμασε «προοδευτικότητα υπό τις σημερινές συνθήκες». Δηλαδή συνθήκες όπου μεγάλα τμήματα του πληθυσμού δεν αισθάνονται ότι εκπροσωπούνται, όπου καταλήγουν ότι «εξωτερικές», μη-θεσμικές δυνάμεις οδηγούν τα πράγματα, ότι η ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών τους αφήνει «εκτός». Μεγάλη σειρά πολιτικών φαινομένων, από τον αντισυστημισμό που έφερε το Brexit μέχρι τα Gilets Jaunes της Γαλλίας δρομολογήθηκαν από αυτήν ακριβώς την πηγή. Μαζί και η γενικότερη στροφή προς την Ακροδεξιά και τα ξενοφοβικά κινήματα ανά την Ευρώπη, που καταλήγουν σε αντιΕυρωπαϊκή/Ευρωφοβική τροχιά.

Εκεί , λοιπόν, από τις επιδιώξεις της κυκλικής οικονομίας και τις απόπειρες ανάπτυξης κοινωνικής επιχειρηματικότητας, μέχρι την απαίτηση ίσης συμμετοχής σε κεντρικά δημόσια αγαθά (νερό, υπέρβαση της ενεργειακής φτώχειας) καθώς και προστασίας από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος (εδώ μπαίνει στην μέση η απανθρακοποίηση αλλά και η προσπάθεια απομάκρυνσης από τα πλαστικά), η Agenda 2030 δίνει μια πυξίδα – η οποία φαίνεται ότι ανακαλύπτεται ευρύτερα ανά τις πολιτικές οικογένειες.

Διασύνδεση του παραγωγικού/οικονομικού μετασχηματισμού (που όλοι πλέον συμφωνούν ότι είναι προτεραιότητα επιβίωσης για την οικονομία), με το μίνιμουμ προστασίας του περιβάλλοντος (γιατί μπορεί οι εξάρσεις τύπου Γκρέτας με την διάβαση του Ατλαντικού με ιστιοφόρο για να αποφύγει το ανθρακικό αποτύπωμα μιας διΑτλαντικής πτήσης να ξεπερνούν τα μέτρα, όμως ο περιβαλλοντικός κίνδυνος συνειδητοποιείται πια ευρύτερα, καθημερινά) και – κυρίως – με διάσωση στοιχείων κοινωνικής συνοχής μετά τα διαδοχικά κύματα των κρίσεων (προστέθηκε και η επιδημική απειλή του κορωνοϊού: πάτε στον αντίστοιχο στόχο των SDGs να δείτε πώς, και εδώ, λειτουργεί η προσέγγιση της βιωσιμότητας…). Η πρόκληση είναι πελώρια. Δεν είναι, δε, καθόλου θεωρητική. Από το ποιος πολιτικός χώρος θα την επεξεργασθεί καλύτερα – και, το κυριότερο, θα δείξει ότι εννοεί να την εφαρμόσει – μπορεί να κριθούν πολλά στα χρόνια που έρχονται.