Προσδεθείτε! Πρόσθετες αναταράξεις

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ασφαλώς όλα τα μάτια μένουν προσηλωμένα στην τριπλή εξέλιξη της χθεσινής επίσκεψης του Γερμανού ΥΠΕΞ Χαϊκο Μάας σε Αθήνα και Άγκυρα (μετά την οποία η αίσθηση έντασης αυξήθηκε αντί να υποχωρήσει), της σημερινής κύρωσης της Ελληνο-Αιγυπτιακής συμφωνίας/ανακήρυξης/οριοθέτησης ΑΟΖ στην Βουλή (ακόμη και αν δεν υπερψηφισθεί διακομματικά όπως η αντίστοιχη συμφωνία με Ιταλία, πάντως αποτελεί ένα σημαντικό ολοκληρωμένο δεδομένο της αυριανής γεωπολιτικής εικόνας στην περιοχή) και την επερχόμενη συζήτηση των ΥΠΕΞ των «27» της ΕΕ για την Τουρκία στο διήμερο άτυπο Συμβούλιο (σε σχηματισμό Gymnich) στις 27/28 Αυγούστου (όπου εμείς μεν προσδοκούμε καθορισμό πλαισίου κυρώσεων κατά της Τουρκίας, φαίνεται όμως ότι εκείνο που θα παρουσιαστεί θα είναι ένα «toolbox of options», δηλαδή μια εργαλειοθήκη ευρύτερων δυνατοτήτων ΕΕ-Τουρκίας).

Μολαταύτα – και παρά το γεγονός ότι ήδη την ακριβώς επόμενη ημέρα των συνομιλιών Μάας είχαμε επεισόδιο με εμπλοκή ελικοπτέρου του ΠΝ, Τουρκικής ακταιωρού και σκάφους του Ελληνικού Λιμενικού στα πλαίσια διάσωσης/search and rescue δυτικά της Χάλκης –  θα καλούσαμε τον αναγνώστη να δώσει προσοχή σ’ ένα παράπλευρο γεγονός των ίδιων ημερών. Ο εκπρόσωπος Τύπου του Στέητ Ντηπάρτμεντ Μόργκαν Όρταγκας ανακοίνωσε τις «ισχυρές αντιρρήσεις» των ΗΠΑ (strongly objects) σε συνάντηση του Προέδρου Ερντογάν – στις 22 Αυγούστου – με δυο στελέχη της Χαμάς, τα οποία  έχουν χαρακτηρισθεί από τις ΗΠΑ «ειδικά καθορισμένοι παγκόσμιοι τρομοκράτες» (specially designated global terrorists). Μάλιστα το Στέητ Ντηπάρτμεντ επισημαίνει ότι κι άλλη μια φορά φέτος – στις 1 Φεβρουαρίου – υπήρξε επίσημη συνάντηση Ερντογάν με Χαμάς, καθώς και ότι για έναν από τα στελέχη που συνάντησε ο Τούρκος Πρόεδρος αναζητούνται στοιχεία «για ανάμειξη σε πολλαπλές τρομοκρατικές επιθέσεις, αεροπειρατείες και απαγωγές».

Η επίσημη αυτή ανακοίνωση του Στέητ Ντηπάρτμεντ κάνει λόγο για «απομόνωση της Τουρκίας από την διεθνή Κοινότητα» και για «βλάβη των συμφερόντων του Παλαιστινιακού λαού». Πράγμα που – θεωρούμε – δίνει ένα χρήσιμο φόντο προκειμένου να αξιολογήσει κανείς (με μάτια Αθηνών…) και τις εντελώς πρόσφατες Αμερικανικές θέσεις – π.χ. του υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Φίλιπ Ρίκερ για «προκλητικές και μη-βοηθητικές ενέργειες» της Τουρκίας στην περιοχή («υπερπτήσεις πάνω από την Ελληνική επικράτεια, γεωτρητικές δραστηριότητες στα ύδατα της Κύπρου, MOU Τουρκίας-Λιβύης και δηλωμένη πρόθεση για έρευνες υδρογονανθράκων βάσει αυτού»), ή πάλι της αεροναυτικής άσκησης Ελλάδας-ΗΠΑ νοτίως της Κρήτης (φρεγάτα ΑΙΓΑΙΟΝ, υποβρύχιο τύπου Παπανικολής, εξη Ελληνικά F-16, συν αντιτορπιλικό Winston Churchill και Αμερικανικά ελικόπτερα, με τέσσερα F-16 των Εμιράτων στο φόντο).

Με την δε Τουρκία να διαμαρτύρεται ότι – με τις θέσεις αυτές των ΗΠΑ – «υπηρετούνται συμφέροντα του Ισραήλ», λαμβάνει σαφέστερο περιεχόμενο η προ ημερών έκφραση «πλήρους υποστήριξης και αλληλεγγύης [του Ισραήλ] προς την Ελλάδα στις θαλάσσιες ζώνες της και τον καθορισμό της ΑΟΖ της».

Αυτή η προκαταρκτική παρατήρηση βοηθάει ενδεχομένως ώστε να αξιολογήσει κανείς πληρέστερα την επίσκεψη-αποτυχία του Γερμανού, Σοσιαλδημοκράτη ΥΠΕΞ Χάικο Μάας διαδοχικά σε Αθήνα και Άγκυρα με δεδηλωμένη επιδίωξη την άμβλυνση των εντάσεων, «την αποκλιμάκωση και βούληση για διάλογο». Στην Αθήνα ο Μάας είχε μιλήσει για «παιχνίδι με την φωτιά […] η μικρότερη σπίθα μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή». Πάντως επανέλαβε ότι η ΕΕ βρίσκεται στο πλευρό Ελλάδας και Κύπρου. Στην Άγκυρα πάλιν είπε ότι «οι σχέσεις ΕΕ- Τουρκίας έχουν φθάσει σε κρίσιμη καμπή […] Θέλουμε απευθείας διάλογο Ελλάδας-Τουρκίας, ώστε να αποτρέψουμε περαιτέρω κλιμάκωση».

Μετά την επίσκεψη Μάας, θυμίζουμε, ο Έλληνας ομόλογός του έλεγε: «Πολλοί μάς συνιστούν διάλογο. Όμως [δυνατότητα διαλόγου] δεν υφίσταται υπό το καθεστώς απειλών και προκλήσεων». Ο Νίκος Δένδιας έλαβε επίσης την ευκαιρία να επαναλάβει την Ελληνική θέση, ότι κάθε τέτοιος διάλογος δεν μπορεί παρά να αφορά μόνον την υφαλοκρηπίδα και τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών. Μετά το αντίστοιχο σκέλος της επίσκεψης Μάας στην Άγκυρα, ο Τούρκος ομόλογός του Μεβλούτ Τσαβούσογλου όχι μόνον υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει την ευθύνη για την ένταση στην Μεσόγειο («Δυστυχώς Ελλάδα και Κύπρος αύξησαν την ένταση») και έδειξε ενόχληση για τις κοινές ασκήσεις Ελλάδας-ΗΠΑ και Ελλάδας-Γαλλίας, αλλά και το πήγε πιο επιθετικά λέγοντας: «Αν εξακολουθείτε [αναφέρεται στην Ελλάδα] με δηλώσεις περί υπεράσπισης δικαιωμάτων και συνεχίζετε με στρατιωτικές ασκήσεις, την επόμενη φορά δεν θα έχουμε ατύχημα. Θα κάνουμε ότι, είναι αναγκαίο» . Μια άλλη του δήλωση, όμως, ότι «δεν θα οδηγηθείτε πουθενά [πάλι απευθυνόταν στην Ελλάδα] χωρίς την πλήρη στήριξη της ΕΕ», μάλλον προσπαθούσε να παρέμβει στο υπό διαμόρφωση toolkit του Βερολίνου…

Μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα, εκείνο που ισχύει δείχνει να είναι : «Προσδεθείτε! Πρόσθετες αναταράξεις».