Προσφυγικό/Μεταναστευτικό το καλοκαίρι του 2017

 

Σημειώστε την σύμπτωση: Με λίγες ώρες διαφορά, ο Έλληνας αρμόδιος για το Προσφυγικό/Μεταναστευτικό Γιάννης Μουζάλας σημείωνε ότι – μετά την ομαλοποίηση των προσφυγικών ρευμάτων στο Αιγαίο – το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων «εταίρων» για την Ελλάδα περιήλθε σε κάμψη. ο δε Gerald Knaus, της ESI/European Stability Initiative, ο θεωρούμενος και εμπνευστής της Συμφωνίας ΕΕ/Τουρκίας (στην πραγματικότητα: Μέρκελ/Ερντογάν), κατέγραφε και αυτός υποχώρηση της σημασίας που δίνεται στην περιπέτεια του Αιγαίου.

Ο λόγος δεν είναι δύσκολο να ιχνηλατηθεί: η κατάσταση στην Κεντρική Μεσόγειο «ξεφεύγει» σήμερα όσο το 2015-16 στο Αιγαίο. Και εκείνο που δέχεται η Ιταλία σήμερα είναι αντίστοιχο μ’ εκείνο που γνωρίσαμε στην Ελλάδα τότε.

Στην σημερινή Ιταλία,  αύξηση των μεταναστευτικών ροών, για την ώρα κατά 20% σε σχέση με πέρσι. Και στην Ιταλία, οι ΜΚΟ είναι οι μόνες που ανταποκρίνονται ουσιαστικά στην κρίση, όσο κι αν αυτό δεν ακούγεται ευχάριστα· και στην Ιταλία δημιουργούνται από το μηδέν και χωρίς αληθινή υποδομή camps για να στεγάσουν όπως-όπως χιλιάδες κόσμο· και από την Ιταλία, από την Μεσόγειο, μεταξύ Λιβύης και Λαμπεντούζα ή Σικελίας φθάνουν  στα διεθνή media οι εικόνες των πνιγμένων (καθώς δε το πέρασμα δεν είναι μερικά μίλια όπως στο Αιγαίο τα σκάφη είναι μεγαλύτερα – και, όταν βουλιάζουν, τα θύματα είναι εκατοντάδες).

Οι φρικτές ομοιότητες δεν σταματούν εδώ: ένας από τους υπουργούς της Κυβέρνησης Τζεντιλόνι (της τρίτης ή τέταρτης, ειρήσθω εν παρόδω, που σχηματίζεται στην γείτονα χωρίς να έχουν προηγηθεί εκλογές…) πρότεινε να εκδίδονται σε όσους δεν πνίγηκαν και φθάνουν στις ακτές της Ιταλίας ταξιδιωτικά έγγραφα ώστε να φεύγουν αμέσως για την βορειότερη Ευρώπη· ο Ιταλός Πρωθυπουργός έσπευσε σε συνάντηση της Καγκελλαρίου Μέρκελ του Γάλλου Προέδρου, να ζητήσει έμπρακτη βοήθεια· ανεβαίνουν οι φωνές (το μαντέψατε: πρώτα στην Αυστρία, ύστερα στις χώρες Βίζεγκραντ) ότι η Ιταλία δεν φυλάσσει επαρκώς τα θαλάσσια σύνορά της, ή ότι οι “αλληλέγγυοι” των ΜΚΟ στον υπερβάλλοντα ζήλο τους φθάνουν μέχρι και να μπαίνουν στα χωρικά ύδατα… της Λιβύης, για σωστικές προσπάθειες. Και, βέβαια, μέσα στην ίδια την Ιταλία οι φωνές για πιο δυναμική απώθηση του κύματος ανεβαίνουν: η συζήτηση για push-backs δεν σβήνει εύκολα.

Δυο είναι οι διαφορές – και είναι επικίνδυνες και οι δυο. Πρώτον, στην Ιταλία εκείνοι που καταφθάνουν δεν είναι τόσο πιθανοί πρόσφυγες όσο οικονομικοί μετανάστες (η Συρία, βλέπετε, είναι πολύ μακριά), με Αφρικανούς της Υποσαχάριας Αφρικής να καλύπτουν μεγάλο ποσοστό – αλλά και Αφγανούς, για παράδειγμα να προστίθενται επειδή σε προηγούμενες φάσεις η πρακτική χορήγησης ασύλου της Ρώμης τους έδινε ελπίδες. Οπότε και “Ευρωπαϊκή” στάση απέναντι στην Ιταλική Κυβέρνηση ξεκινάει σαφώς πιο αυστηρή. Δεύτερον, “απέναντι” στην Λιβύη δεν – ΔΕΝ – υπάρχει όχι απλώς μια Κυβέρνηση Ερντογάν, αλλ’ ούτε καν οτιδήποτε να θυμίζει “κυβέρνηση”. Οι όποιες διαπραγματεύσεις γίνονται με δυνάμεις στην Λιβύη, διεξάγονται με τους δημάρχους των παράκτιων πόλεων ή και με τοπικούς πολέμαρχους.

Όχι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί και πώς το ενδιαφέρον των “Ευρωπαίων εταίρων” στρέφεται προς την – μεγαλύτερη, κεντρικότερη, πιο ευαίσθητη πολιτικά – Ιταλία. Αυτό και μόνο, όμως, δημιουργεί νέα απειλή για «από δω».