Προτάσεις ΣΕΒ για την διαφθορά

 

Είναι ενδιαφέρον μέχρις εντυπωσιακό που, την ίδια μέρα όπου την δημόσια σκηνή μονοπωλούσε η «έξοδος στις αγορές» και ο πυκνός πετροπόλεμος του πολιτικού μας συστήματος γύρω από το σκόπιμο ή μη, το επωφελές ή ζημιογόνο, τον τεχνικά άρτιο ή λανθασμένο, το ανάλογο ή χειρότερο με τους χειρισμούς δανεισμού του 2014, ο ΣΕΒ «ανέβασε» στην δημοσιότητα ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα: την Έκθεση (στην σειρά «Οικονομία και Επιχειρήσεις») για την διαφθορά. Εκτιμώντας ότι καίρια σημασία έχει, πλέον, το να σταματήσει η άγονη συζήτηση, η καταγγελία, ο εξορκισμός του φαινομένου, ο Σύνδεσμος έδωσε έμφαση σε προτάσεις, σε προτεινόμενες πρακτικές ώστε – ακριβώς – να στραφεί κανείς προς την αντιμετώπιση.

Ακολουθώντας λοιπόν την λογική της Έκθεσης, σημειώνουμε τις διάφορες προτάσεις. Όμως… αντιστρέφουμε την σειρά με την οποία ο ΣΕΒ κάνει τις προτάσεις/υποδείξεις του.

Πρώτη – εντελώς πρώτη! – θα καταγράψουμε εκείνη που (ήδη από ημερών Θόδωρου Παπαλεξόπουλου) είχε ορθώς αναδειχθεί, αν και μακροπρόθεσμη: την αρχή της «καλής νομοθέτησης». Βέβαια, μετά από πολλές συζητήσεις για το ζήτημα αυτό, έχουμε υποτίθεται και ειδικό νόμο ( τον 4048/12 που φέρει τις υπογραφές Δημήτρη Ρέππα και Μιλτ. Παπαϊωάννου) ο οποίος θεσπίζει πολλά και καλά, όπως την αρχή της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας, της απλότητας και σαφήνειας, της διαφάνειας, της ασφάλειας δικαίου! Όποιος έχει και την ελάχιστη έστω επαφή/σχέση με την νομοθετική παραγωγή, γνωρίζει ότι όλα αυτά – 5 χρόνια αργότερα – είναι γράμμα κενό.

Να σημειώσουμε, ύστερα, ότι ο ΣΕΒ δίνει έμφαση και στο να αποκτήσουν «ολοκληρωμένη πολιτική κατά της διαφθοράς και της δωροδοκίας» οι ιδιωτικές επιχειρήσεις, καθώς αναγνωρίζει ότι it takes two to tango (δικιά μας έκφραση). Και αν δεν οχυρωθεί με κώδικα δεοντολογίας – συν εποπτεία τήρησης του! – η επιχείρηση, τότε η δωροδοκία θα συνεχίζεται και η διαφθορά επίσης. Ενώ όλοι θα καταδικάζουμε…

Σε πιο άμεσο/βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, ενδιαφέρον έχει η πρόταση για ενδυνάμωση του whistleblowing – δηλαδή του νομικού πλαισίου για την ενθάρρυνση της καταγγελίας των φαινομένων διαφθοράς. Σε μια χώρα όπου η έννοια του «γρηγορόσημου» είναι εδραιωμένη, μια τέτοια προσέγγιση δεν είναι απλή ιστορία! Πληρέστερη ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών και έμφαση στην διαφάνεια – ώστε ο πολίτης, επιχείρηση ή άτομο, να μην έρχεται σε επαφή απευθείας με την Διοίκηση (δηλαδή: τον υπάλληλο…) – και ταυτόχρονη διαθεσιμότητα των data του δημοσίου τομέα – ώστε να μην κρύβεται η Διοίκηση (δηλαδή:  ο «αρμόδιος») πίσω από την αδιαφάνεια των εγκυκλίων, είναι τα επόμενα βήματα.

Εκεί που οι τοποθετήσεις του ΣΕΒ ξεφεύγουν προς το ευχολόγιο (υπό πραγματικές συνθήκες, εννοείται…) είναι ο συνδυασμός «μηδενικής ανοχής» στην διαφθορά στον δημόσιο τομέα, με την σύσταση για την δημιουργία μονάδων κανονιστικής συμμόρφωσης και για εκπαιδευτικές/μετεκπαιδευτικές δράσεις. Όλα αυτά τα ωραία και καλά, όμως προϋποθέτουν τουλάχιστον… αξιολόγηση, σύστημα ανταμοιβών και κυρώσεων, κινήτρων και ανάσχεσης των παρανομιών ή/και των ασχετοσυνών.

Αυτά όμως, αποτελούν ακόμη το απόλυτο ταμπού!