Πώς ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρεάζει την Αρκτική

«Ξαναβρισκόμαστε σε λογική διαχείρισης εποχής Ψυχρού Πολέμου», εξηγεί ο Γιενς Άρνε Χόιλαντ, Επίτροπος Συνόρων της Νορβηγίας. Η αποστολή του έγκειται στην επίλυση όποιου προβλήματος μπορεί να προκύψει στα –περιορισμένου μήκους, πλην απομακρυσμένα– σύνορα της χώρας του με τη Ρωσία. Μέχρι τώρα, τα εν λόγω προβλήματα αφορούσαν καταστάσεις όπως ο επαναπατρισμός ατίθασων ταράνδων που περνούσαν στο ρωσικό έδαφος σε αναζήτηση φρέσκων λειχήνων για να βοσκήσουν. Εδώ και τρεις μήνες, όμως, οι επαφές με την απέναντι πλευρά έχουν περιορισθεί στο ελάχιστο. «Θα χρειαστούν χρόνια για να επιστρέψουμε στη σχέση που είχαμε», παρατηρεί. «Αν μάλιστα κάτι τέτοιο αποδειχθεί τελικώς εφικτό».

Η Αρκτική ήταν μία από τις σπάνιες περιοχές επιτυχούς συνεργασίας της Ρωσίας με τη Δύση, σήμερα όμως το εύθραυστο σύστημα που την είχε καταστήσει προβλεπτή και σταθερή κινδυνεύει. «Οι παγωμένοι άνεμοι στον Βορρά δεν γεννήθηκαν εδώ», εξηγεί ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε, από το γραφείο του στο Όσλο, που απέχει 2.000 χιλιόμετρα από τον Αρκτικό Κύκλο. «Δεν υπάρχει κανένα θέμα, καμιά περιοχή, κανένα ζήτημα συνεργασίας που να μην έχει επηρεασθεί από την Ουκρανία. Και ακόμη δεν μπορούμε να υπολογίσουμε ποιες θα είναι οι πλήρεις επιπτώσεις» […].

Στο Κίρκενες, την τελευταία πόλη ψαράδων πριν από τη Ρωσία, τα νεύρα είναι τεντωμένα. Η τοπική οικονομία είναι σοβαρά εξαρτημένη από τη Ρωσία. «Αν δεν προσέξουμε, θα καταστρέψουμε πράγματα που θα χρειαστούν γενιές για να επανέλθουν», εξηγεί μια κάτοικος της περιοχής.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η κατάρρευση του διαλόγου στην Αρκτική –που υπήρξε αποτέλεσμά του– μπορεί να οξύνουν τις εντάσεις που προκάλεσε η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή. Έχει θέσει εκ νέου σε λειτουργία κάπου 50 ρωσικούς σταθμούς παρατήρησης, ενώ έχει επενδύσει στον Βόρειο Στόλο της και σε –συμβατικούς και πυρηνικούς– πυραύλους με βάση τη χερσόνησο Κόλα, σε απόσταση αναπνοής από τα σύνορα με τη Νορβηγία […]. Αλλά και η Νορβηγία ρίχνει χρήμα στον Βορρά: ναυπήγησε νέα πλοία, έχτισε στρατώνες και στέλνει F-35 στους αιθέρες της Αρκτικής, καθώς και φρεγάτες κλάσεως Nansen στον Αρκτικό Ωκεανό. «Παρακολουθούμε τι τρέχει στον ουρανό, στη στεριά, στην επιφάνεια, ακόμη και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας», εξηγεί ο Γιόνας Γκαρ Στέρε.