Σε αναζήτηση κανονιστικού πλαισίου για τα προϊόντα που αφορούν την υγεία

 

Ανάμεσα στα πολλά τεχνικά μέτωπα – ιατρικά, φαρμακευτικά, κοινωνικής ιατρικής, δομικά του συστήματος υγείας – που προσεγγίστηκαν στο 13ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Διοίκηση, τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας (www.healthpolicycongress.gr), με συνδιοργανωτές την Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας και την Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Οικονομίας και Πολιτικής της Υγείας, να ξεχωρίσουμε μια συζήτηση η οποία επιχείρησε να αναδείξει τα προβλήματα που δημιουργούνται από τα προϊόντα που αφορούν την υγεία/που σχετίζονται με την υγεία και τα οποία βρίσκονται σε αναζήτηση κανονιστικού πλαισίου.

Γιατροί, ερευνητές αλλά και νομικοί συνεισέφεραν σε μια συζήτηση που είδε (προσέγγιση του νομικού, της Επιτροπής Βιοηθικής Τάκη Βιδάλη) την υγεία ως – ταυτόχρονα – ατομικό δικαίωμα που απορρέει από την προσωπικότητα και ως κοινωνικό δικαίωμα («Το Κράτος μεριμνά», κατά την συνταγματική διατύπωση). Το ζήτημα είναι, και είναι ζήτημα ηθικής αλλά και πολιτικής, κατά πόσον το άτομο έχει το δικαίωμα να αδιαφορεί για την δική του υγεία (παράδειγμα ο καπνιστής – πρώτα με την διάσταση του παθητικού καπνίσματος, που αφορά τους διπλανούς. ύστερα με την επιβάρυνση του συστήματος υγείας), αλλά και πότε η μέριμνα του Κράτους κινδυνεύει να ξεπεράσει ένα μέτρο (όπως με την υπόθεση του labeling των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, που όταν γίνει υπερβολική – δηλαδή ξεπεράσει την απλή ενημέρωση – συγκρούεται με το δικαίωμα του παραγωγού των προϊόντων). Αυτή η διάσταση σύγκρουσης συμφερόντων και αγαθών «χρωμάτισε» όλη την συζήτηση.

Στην διάσταση των ρυθμιστικών παρεμβάσεων/του κανονιστικού πλαισίου, όπου ακριβώς παραδοσιακά επιχειρείται ο συγκερασμός συμφερόντων, δόθηκε μεγάλη έκταση – αναμενόμενο άλλωστε – στην υπόθεση του καπνίσματος. Όπου 1,1 δις άνθρωποι σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται καπνιστές, με περί τα 6.000.000 θανάτους τον χρόνο (οι 600.000 από παθητικό κάπνισμα). Εκεί, οι Μ. Τουμπής (πνευμονολόγος) και Ν. Μανιαδάκης (καθηγητής ΕΣΔΥ) παρουσίασαν την εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου και στην Ελλάδα και διεθνώς, με τα επάλληλα επίπεδα απαγορεύσεων και ρυθμίσεων. Προσεγγίσθηκε το ζήτημα των νέων προϊόντων, τόσο του vaping/ατμίσματος όσο και των καπνικών με (υπερ)θέρμανση αλλ’ όχι καύση. Δόθηκε η διάσταση της Αμερικανικής FDA, που αντιμετωπίζει τα νέα προϊόντα με την λογική των εξαντλητικών δοκιμών/έρευνας, σαν να ήταν φαρμακευτικά είδη προς έγκριση, αλλά και του Αγγλικού smoke-free environment. Δεν παραγνωρίστηκε η διάσταση της ενδεχόμενης υπερβολής/overkill, αλλά έμφαση δόθηκε στους διάφορους ισχυρισμούς/claims  των εμφανιζόμενων ως λιγότερο επιβαρυντικών προϊόντων (το ίδιο και για τα διάφορα προϊόντα τύπου super-foods, βοηθητικά ευεξίας κοκ.).

Εξαιρετικά αφυπνιστική η εισήγηση του Δημ. Κουρέτα (καθηγητή βιομηχείας), που παρουσίασε την εργαστηριακή εμπειρία του Παν/μιου Θεσσαλίας, όταν αναμείχθηκε σε ΄έρευνες για τα διάφορα υγρά και έκδοχα που χρησιμοποιούνται στην διαμόρφωση των καπνικών προϊόντων, αλλά και στα προϊόντα βάσης του «ατμίσματος» εξηγώντας σε πόσα επίπεδα (και σε τι συνδυαστικές χρήσεις) προκύπτει μεγάλη αβεβαιότητα ως προς τις επιπτώσεις. Ακόμη περισσότερο, δε, στην μακροχρόνια προοπτική…