Τα ενάρετα/αυτονόητα δεν είναι και εύκολα

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Έτυχε, αυτή τη φορά, η Τριμηνιαία Έκθεση του ΙΟΒΕ για την οικονομία που καλύπτει το δια πυρός και σιδήρου β’ 3μηνο του 2020 («το 3μηνο του κορωνοϊού») να συμπέσει με τρία πράγματα:

Την πρώτη ουσιαστική συζήτηση στην ΕΕ για το διαβόητο Ταμείο Ανάκαμψης – Κορυφή της 17/18ης Ιουλίου – την κατάθεση του πολυαναμενόμενου Σχεδίου Πισσαρίδη για την θεμελίωση της προσπάθειας επανεκκίνησης της οικονομίας και την τοποθέτηση Κυριάκου Μητσοτάκη ότι πάντως 6 από τα (προσδοκώμενα) 32 δις του Ταμείου Ανάκαμψης θα επιδιωχθεί να διατεθούν σε φορολογικές ελαφρύνσεις (και σε μείωση των ασφαλιστικών εισφορών).

Έτσι, η παραδοσιακά διδακτική παρουσίαση του στίγματος της Ελληνικής οικονομίας από τον Νίκο Βέττα του ΙΟΒΕ (κεντρικό συντελεστή, άλλωστε, της Ομάδας Πισσαρίδη) αξίζει να τεθεί στο μικροσκόπιο – όχι τόσο για τις προβλέψεις της, όσο για το πού οδηγεί την αυριανή συζήτηση. Βέβαια, ήδη τα στοιχεία έχουν το ενδιαφέρον τους : το ΙΟΒΕ μιλάει για επιδείνωση της προοπτικής ύφεσης στην Ελλάδα για το 2020 με δική του πρόβλεψη -7,5% έως -10,5% («βασικό» σενάριο/αρνητικό σενάριο). Και τούτο με την ιδιωτική κατανάλωση να υποχωρεί περίπου κατά το ίδιο ποσοστό (ενώ η δημόσια κατανάλωση, δηλαδή οι δημοσιονομικές ενέσεις, θα τρέχει με +7% έως +9,5%), οι εξαγωγές θα πηγαίνουν πίσω κατά 20-25%, οι επενδύσεις θα καταρρεύσουν κατά 25% έως 40%. Και η ανεργία; Αυτή θα διαμορφώνεται μεταξύ 19,3% και 20,5%. Φροντίζει το ΙΟΒΕ να πινακοποιήσει τις προβλέψεις άλλων, βασικών «παικτών»: για ύφεση 4,7% μιλούσε το ΥΠΟΙΚ, για 9,7% η ΕΕ (το ΥΠΟΙΚ επικαιροποιούσε αρνητικότερα, η ΕΕ λίγο θετικότερα), για -9,8% ο ΟΟΣΑ, για 10% το ΔΝΤ. Οι υπερβάσεις στις δαπάνες λόγω έκτακτων μέτρων στήριξης (τόσο επιχειρήσεων, όσο και νοικοκυριών) και λόγω υστερήσεων εσόδων (πτώση δραστηριότητας, συν διευκολύνσεις) καταγράφονται από το ΙΟΒΕ να έχουν οδηγήσει το 5μηνο  σε συνολικά 4,8 δις ευρώ έλλειμμα (αντί πλεονάσματος 43 εκατομμυρίων).

Όμως, περισσότερο από τις καταγραφές – και την προσεκτική, συνολική διατύπωση ότι η ύφεση «φαίνεται πως θα είναι βαθύτερη απ’ όσο αρχικά αναμενόταν» – αλλά και από την διαπίστωση ότι το οικονομικό κλίμα που αρχικά κρατήθηκε «δείχνει ισχυρή επιδείνωση τους τελευταίους μήνες» τόσο ως προς την καταναλωτική εμπιστοσύνη όσο και ως προς τις επιχειρηματικές προσδοκίες (όχι απροσδόκητη η Ελληνική ιδιαιτερότητα: σ’ εμάς αρχικά επικράτησε αρχικά σχετική ψυχραιμία, τώρα ταχύτερη ανησυχία. στους Ευρωπαίους αρχικά σοκ, τώρα σχετική επανάκαμψη εμπιστοσύνης) οι σκέψεις του ΙΟΒΕ ενδιαφέρουν για την στροφή της ματιάς προς την ανάγκη για  αντιστροφή της ύφεσης στην συνέχεια.

Εδώ, ενώ καταγράφεται με σχεδόν ανακούφιση «η συνεχιζόμενη πρόσβαση της οικονομίας στις διεθνείς αγορές με σχετικά χαμηλό κόστος χρηματοδότησης», τονίζεται ότι «οι πρόσθετοι πόροι που αναμένεται να έλθουν από την ΕΕ» δεν θα έπρεπε να καλύψουν βραχυπρόθεσμα τα μεγάλα προβλήματα της οικονομίας «αλλά να χρησιμεύσουν ώστε, συστηματικά, να τα αμβλύνουν». Ακούγεται ενάρετο, σχεδόν αυτονόητο: δεν θα είναι καθόλου απλό.

Δώσαμε στην αρχή ένα μικρό δείγμα του πώς χαρτογραφείται αυτό το αύριο, με τις δυνατότητες του Ταμείου Ανάκαμψης αλλά και τους σχεδιασμούς σε επίπεδο Πρωθυπουργού. «Κατάλληλη υποστήριξη των υποδομών και χρηματοδότηση δομικών μεταρρυθμιστικών πρωτοβουλιών» είναι η συνταγή ΙΟΒΕ: θα ακολουθηθεί; πόσο; με τι ζύγιασμα;