Τα «κίτρινα γιλέκα» και η Γαλλία: όταν η διαχείριση των κοινωνιών διά των ελίτ φθάνει στο αδιέξοδο

 

Όλοι παρακολουθούν την εξέλιξη των gilets jaunes, της ακαθοδήγητης – κατά τα φαινόμενα – εξεγερτικότητας μεσοστρωμάτων στην Γαλλία αρχικά εναντίον των αυξήσεων της φορολογίας καυσίμων (που δυσκολεύει την ζωή στην επαρχία, αλλά και στις πιο απόμακρες παρυφές των αστικών κέντρων), σταδιακά όμως εναντίον του κόστους ζωής μιας ολόκληρης στρώσης του πληθυσμού που είδε την μοίρα του να επιδεινώνεται τα τελευταία χρόνια, που βλέπει τώρα την Κυβέρνηση Μακρόν να προχωρεί με άλλες προτεραιότητες που περιθωριοποιούν αυτόν τον κόσμο. Βέβαια, το «όλοι παρακολουθούν» είναι λιγάκι επιδερμικό καθώς η Γαλλία – τον τελευταίο πολύν καιρό – έχει φύγει από το κέντρο της προσοχής: η Γαλλία της Γκωλικής εποχής, η Γαλλία της Ευρωπαϊκής συνδημιουργίας, η Γαλλία του Μάη του ΄68, η Γαλλία της σοσιαλιστικής διεκδίκησης Μιτεράν, η Γαλλία των τεχνολογικών επιτευγμάτων και των διεθνών ισορροπισμών, έχει πάει πίσω. έχει συρρικνωθεί. έχει μπει στην σκιά της «Γερμανικής Ευρώπης».

Τόσο που, όταν εμφανίσθηκε το φαινόμενο Μακρόν – της ανατροπής των καθιερωμένων πολιτικών σχημάτων , της εκ νέου αναζήτησης του διεθνούς, πάντως του Ευρωπαϊκού προσκηνίου – σαν να ακούστηκε ένας γενικευμένος αναστεναγμός ανακούφισης. Αυτό, σύντομα, σπαταλήθηκε. Τα «κίτρινα γιλέκα» πάνε να αδειάσουν την υπόσχεση Μακρόν προτού αυτή εκδηλωθεί αληθινά; Είναι ακόμη νωρίς να το πει κανείς, αλλά είναι ένα ενδεχόμενο. Καθώς δε έρχεται αυτή η αμφισβήτηση λίγες μέρες προτού η Άνγκελα Μέρκελ – θυμάστε; η ηγετική φιγούρα της Δύσης που έχρισε ο Μπαράκ Ομπάμα κλπ.; – αρχίσει να σβήνει, λίγο προτού το Brexit αντιμετωπίσει την πραγματικότητα, η κρίση στην Γαλλία αφορά όλη την Ευρώπη.

Όμως, το «τι συμβαίνει/τι σημαίνει» είναι ένα ερώτημα που πάει αρκετά πιο μακριά από την Γαλλία. Οι εύκολες προβολές περί μικρο-μεσοαστικού Μάη του ΄68 δεν αρκούν: ούτε η νεολαία έχει ακολουθήσει – πόσο μάλλον πρωτοπορήσει! – ούτε η εργατική τάξη ή ό,τι απομένει απ’ αυτήν. Η προσπάθεια αρπαγής των gilets jaunes από Λεπέν ή Μελανσόν δεν προχώρησε, επίσης. Όπως δεν δείχνουν να αρκούν και οι ερμηνείες οι οποίες θέλουν – γενικευτικά – την οργή και την εκρηκτικότητα (τύπου indignados ή Πλατειών στην Ελλάδα) να είναι η νέα μορφή πολιτικής έκφρασης – αν και, εδώ, όχι μόνο/όχι τόσο οι πυρπολήσεις αυτοκινήτων στα εκατό μέτρα από την Αψίδα του Θριάμβου/την καρδιά του Παρισιού (σε συνεχή μετάδοση στις διεθνείς τηλεοράσεις…), όσο τα συνθήματα που γράφτηκαν πάνω στο μνημείο («Μακρόν παραιτήσου», «Τα κίτρινα γιλέκα θα νικήσουν») είναι κάτι εντελώς έξω από σύμπαν αντίληψης των Γάλλων.

Όσο η προσπάθεια Μακρόν να αναλάβει πίσω τα ηνία μιας κατάστασης που (του) ξεφεύγει θα συνεχίζεται, όσο η επίκληση της περιβαλλοντικής αρετής (αυτή ήταν η λογική των υψηλών φόρων στην πετρελαιοκίνηση…) θα γίνεται όλο και πιο ρηχή, όσο θα επιχειρείται το πολιτικό ξεδιάλεγμα της προέλευσης των «κίτρινων γιλέκων», τόσο εκείνο που είπε (στο Twitter της Liberation το βρήκαμε) ο κατεξοχήν κατεστημένος στοχαστής Emmanuel Todd θα ξεχωρίζει: «La crétinisation des mieux eduqués est extraordinaire»/ Η κρετινοποίηση των πιο μορφωμένων είναι εκπληκτική.

Η διαχείριση των κοινωνιών δια των ελίτ δείχνει να φθάνει στο τελικό αδιέξοδο. Σκεφθείτε το.