Τα μνημεία στην ζωή του σήμερα

 

Μια ιδιαίτερη συζήτηση, στα πλαίσια των εκδηλώσεων του EPLO στην Πλάκα, δίπλα στην Ρωμαϊκή Αγορά, αλλά αυτή την φορά με πρωτοβουλία του Ινστιτούτου για την Τοπική Διακυβέρνηση και τις Πολιτικές Καινοτομίες, έφερε στο ίδιο τραπέζι ένα εκ πρώτης όψεως ανόμοιο κοινό με αντικείμενο “Τα μνημεία στο κέντρο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής”.

Με συντονίστρια την Τατιάνα Καραπαναγιώτη, που περιέγραψε ως βιωματική της εμπειρία το πώς αισθάνθηκε όταν, μένοντας επί χρόνια δίπλα τον αρχαιολογικό χώρο του Αριστοτέλειου Λυκείου στην Ρηγίλλης που ήταν κρυμμένος με πετάσματα, είδε κάποια μέρα να αφαιρούνται τα “τείχη” και ο χώρος να ανοίγεται στην πόλη, υπήρξαν τρεις παράλληλες καταθέσεις που θάξιζε να ανοίξουν περισσότερη συζήτηση.

Εν πρώτοις, ο Στέργιος Πιτσιόρλας – με την εμπειρία του ΤΑΙΠΕΔ, αλλά τώρα υφυπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης – περιέγραψε στιγμιότυπα όπως πώς άνοιξαν διάπλατα τα μάτια των ενδιαφερομένων για την Ρόδο όταν συνειδητοποίησαν ότι η ανακαίνιση του εκεί Εθνικού Θεάτρου/”Θεάτρου Puccini” με αναγωγές την Σκάλα του Μιλάνου ερχόταν να συνδυαστεί με το άνοιγμα της Παλιάς Πόλης και του Παλατιού των Ιπποτών προς το λιμάνι. πώς ο ίδιος, όταν συνειδητοποίησε ότι το ΤΑΙΠΕΔ είχε στα χέρια του κάπου 25 κτίρια προς εκμετάλλευση στην Πλάκα (όπου όμως άλλα τόσα είχε το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ πρόσθετα κι ο Δήμος Αθηναίων), κατάλαβε ότι η διάθεσή τους ένα-ένα θα ήταν λάθος, ενώ η ένταξη σε οργανωμένο σχέδιο αξιοποίησης ήταν η σωστή προσέγγιση. πώς η περιπέτεια της Αγοράς Μοδιάνο στην Θεσσαλονίκη αλλά και η πικρή ιστορία της Ροτόντας δείχνει την κρίσιμη σημασία του να προσεγγίζεται όλη ιστορία μιας περιοχής ολοκληρωμένα. Έφερε ο Πιτσιόρλας το προσκήνιο την ανάγκη υπέρβασης των στερεοτύπων, την ανάγκη μιας σοβαρής προσέγγισης της συνεργασίας δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στον μοναδικό, για την Ελλάδα , χώρο του πολιτισμού.

Την συνέχεια έδωσε ο Σταύρος Μπένος που “ξεκλείδωσε” την μετεξελισσόμενη εμπειρία του “Διαζώματος”, το οποίο πλέον πορεύεται τον δρόμο των ολοκληρωμένων Πολιτιστικών Διαδρομών (και των αντίστοιχων κινήσεων ζωντανέματος κέντρων πόλεων) μέσα από την δραστηριοποίηση χορηγικών προγραμμάτων που σηκώνουν το βάρος των πρόδρομων μελετών για παρεμβάσεις οι οποίες, εν συνεχεία, μπορούν να αξιοποιούνται για χρηματοδότηση (ιδίως ΕΣΠΑ/ΣΕΣ) από το Δημόσιο, τις Περιφέρειες ή τους Δήμους, με σωστό σεβασμό του ρόλου των αρχαιολόγων αλλά και με ένταξη των μνημείων στο ενδιαφέρον, την στοργή, την υπερηφάνεια των τοπικών κοινωνιών. Από την ολοκληρωμένη πορεία γύρω από τα αρχαία θέατρα αλλά την σύγχρονη υπογραφή της Ηπείρου και μέχρι την νέα προσέγγιση της Επιδαύρου (με κέντρο πλέον το Ασκληπιείο, αντί μόνο το Θέατρο) , και με παράλληλες παρουσιάσεις της Μπέττυς Χατζηνικολάου (με εμπειρία ΕΟΤ), ο Μπένος ανέδειξε μιαν ολόκληρη φιλοσοφία πολιτιστικής παρέμβασης που δεν μένει στον αμυντικό/κλειστό/μουσειακό χαρακτήρα.

Ενώ ο Κώστας Μπακογιάννης, ως Περιφερειάρχης της Στερεάς- περιοχής που έχει τους Δελφούς, έχει σημαντικά μνημεία και Μουσεία (όπως, πιο καινούργιο, των Θηβών), έχει θερμικές πηγές σε πολλούς χώρους γνωστούς από πολύ παλιά, από Υπάτη μέχρις Αιδηψού, έχει και το προφίλ παραλιών της Εύβοιας, όμως δεν φθάνει καν το 2% της τουριστικής κίνησης της χώρας – προσέγγισε το πώς η πολιτιστική διάσταση και οι πολιτιστικές διαδρομές προσδοκά να επανατοποθετήσουν την Στερεά στον χάρτη του γενικότερου ενδιαφέροντος.