Τα σύνορα – Αναθεωρητισμός

Αλέξανδρος Π. Μαλλιάς

Πρόλογος: Αγγ. Συρίγος – Αντί Επιλόγου: Γ. Πρεβελάκης

Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2020, σελίδες 228, τιμή εκδότη: 12,00 ευρώ

 

 

Με σημαντική διπλωματική καριέρα (πρέσβυς στην Ουάσιγκτον, μετά από δύσκολες θητείες στη (σημερινή) Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία και Διευθυντής Βαλκανικών Υποθέσεων στην Κεντρική Υπηρεσία του ΥΠΕΞ), ο Αλέξανδρος Μαλλιάς τα τελευταία χρόνια μάς έχει συνηθίσει να επανέρχεται στα θέματα αιχμής της εξωτερικής πολιτικής με αναλύσεις όπως στα βιβλία του για Ελλάδα και Β. Μακεδονία/Συμφωνία των Πρεσπών (2018), ή τον συντονισμό του τόμου Ελλάδα και Αλβανία (2017). Στο πιο πρόσφατο αυτό βιβλίο του, που προκύπτει εξαιρετικά επίκαιρο με την ακραία σημερινή διατάραξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων που ακριβώς δομούνται γύρω από τη μεθόριο του Έβρου, από την πίεση στο θαλάσσιο σύνορο στο Ανατ. Αιγαίο και στην αμφισβήτηση των θαλασσίων ζωνών από την Τουρκία, ο Αλ. Μαλλιάς έρχεται να δει την ευρύτερη προβληματική των συνόρων σε μια εποχή (και σε μια περιοχή) όπου φαινόμενα αναθεωρητισμού, αν μη ρευστοποίησης, εντείνονται – απειλητικά.

Δεν πρόκειται για ένα απλό, σαφώς δε όχι για ένα καθησυχαστικό βιβλίο. Διότι μένει μεν πιστός ο Αλ. Μαλλιάς στη διήκουσα την ελληνική εξωτερική πολιτική της Μεταπολίτευσης πρόσδεση στις αρχές του διεθνούς δικαίου, όμως δεν διστάζει να καταλήξει στη διαπίστωση ότι «καλή μεν η επίκληση του Δικαίου, αποτελεσματικότερη όμως η δύναμη. Άλλωστε, η ισχύς αποτελεί καταλύτη για την κατίσχυση και επιβολή του δικαίου». Σε μια φάση όπου ο τουρκικός αναθεωρητισμός αποτελεί καθημερινή –και ομολογημένη: «επικαιροποίηση της Συνθήκης της Λωζάννης»…– πρακτική αλλά και όπου στα Βαλκάνια η αρχή της μη αλλαγής των συνόρων (υπόθεση Σερβίας-Κοσόβου) δείχνει να κλονίζεται, η σοβαρή συζήτηση για το πού οδηγεί η συζήτηση περί συνόρων υπό συνθήκες του όλο-και-πιο-ταραγμένου 21ου αιώνα αποτελεί πλέον αναπόδραστο στοιχείο της δημόσιας συζήτησης. Η (κατά Συρίγο) «ψυχρή και χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις» προσέγγιση του Αλ. Μαλλιά συμβάλλει σε αυτήν. Η «επιστροφή των συνόρων» με την υποχώρηση της παγκοσμιοποίησης και την απειλή των πανδημιών (κατά Πρεβελάκη) καθιστά τη συζήτηση παρούσα, αφού την επιβάλλει η ίδια η πραγματικότητα.

 

 

Α.Δ.Παπαγιαννίδης