Το Ίδρυμα Αντενάουερ και το πνεύμα επιχειρηματικότητας

 

Πάντα σε χαμηλούς τόνους, αλλά με μεθοδικότητα και αποτελεσματικότητα δραστηριοποιείται στην Ελλάδα της κρίσης το Konrad-Adenauer-Stiftung/KAS, το μελετητικό κέντρο του Γερμανικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Που επαναδραστηριοποιήθηκε στην Ελλάδα μετά το 2012 (είχε πάψει τις δραστηριότητές του με την είσοδο της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, “σκληρό πυρήνα της ΕΕ” κλπ.).

Έχει ενδιαφέρον να σημειώσει κανείς την ευρύτητα των θεμάτων και δράσεων που επιλέγονται: έτσι, την περασμένη βδομάδα το KAS συνδιοργάνωσε – στο ΙnnovAthens, στο Γκάζι – μαζί με τις μονάδες Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας του ΕΜΠ και του Οικονομικού Πανεπιστημίου, παρουσίαση/συζήτηση για την Επιχειρηματικότητα και το φαινόμενο των οικογενειακών επιχειρήσεων. Γιατί; Επειδή η Γερμανική εμπειρία των ώριμων μικρομεσαίων επιχειρήσεων/KMU (που σ’ εμάς φαντάζουν πολύ μεγάλες, βέβαια…), του Mittelstand με οικογενειακή οργάνωση, δείχνει ένα ιδιαίτερο μονοπάτι δυνητικής ανάπτυξης.

Στην εισαγωγική της παρουσίαση, η καθηγήτρια του ΟΠΑ Ιωάννα Πεπελάση θύμισε τις παραμέτρους των οικογενειακών επιχειρήσεων, που διεθνώς αποτελούν τα 2/3 του συνόλου παράγουν 70-90% του ΑΕΠ, συν το 50-80% των  θέσεων εργασίαςδημιουργούν 85% των start-ups (που ούτως ή άλλως ξεκινούν κυρίως με οικογενειακά κεφάλαια). Συσχετιζόμενες με υψηλότερα περιθώρια κέρδους, με πιο στρατηγική/μακροπρόθεσμη ματιά, με αποφυγή της εκτεταμένης προσφυγής σε δανεισμό και με ισχυρή τάση να αποφεύγουν τις απολύσεις, οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν ισχυρή σταθεροποιητική λειτουργία σε περιόδους κρίσης. Κεντρική τους αδυναμία, η υπόθεση της διαδοχής: μόλις 1/3 των οικογενειακών επιχειρήσεων επιβιώνουν στην επόμενη γενιά, ενώ το 1/2 απ’ αυτές προχωρούν στην μεθεπόμενη. Αυτό, μαζί με τις οργανωτικές αδυναμίες και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση/στις αγορές είναι τα κύρια εμπόδια που χρειάζεται να προσπεράσει αυτή η ομάδα επιχειρήσεων – η οποία κατά τα άλλα και στην αξιοποίηση τεχνολογιών αιχμής αλλά και στην προσαρμοστικότητα (όπως ανέλυσε ο Guenther Strunk, επικεφαλής του Ινστιτούτου Οικογενειακών Επιχειρήσεων στο Παν/μιο Luneburg) έχουν εξαιρετικές επιδόσεις.

Από την Ελληνική επιχειρηματική πραγματικότητα, παρουσιάστηκαν δυο περιπτώσεις που απέχουν πολύ ανάμεσά τους. Η περίπτωση της Α.ΠΙΤΤΑΣ – Αττική Μελισσοκομική, παραγωγού μελιού εδώ και 90 χρόνια (το ξεκίνημα συνέπεσε με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, που σφράγισαν και την προσπάθεια εξωστρέφειας: και το “Αττική” θυμαριού και το “Φίνο” δάσους πετυχαίνουν στις διεθνείς αγορές) .  και εκείνη της SYCHEM που ξεκίνησε την τελευταία 10ετία με βάση την χημική και ηλεκτρομηχανολογική προσέγγιση στην επεξεργασία νερού, αφαλάτωσης και εξοικονόμησης ενέργειας (με παρουσία ήδη από Αραβικές χώρες μέχρι και στην Άπω Ανατολή). Οι Οικογένειες Πίττα και Υφαντή, που “τρέχουν” τις δυο αυτές επιχειρήσεις, παρουσίασαν με μέλη τους από την συμμετοχή στην εκπαίδευση των – άνω των 2.000,  ανά την Ελλάδα – μελισσουργών στις τεχνολογίες ποιότητας, ή την συνεχή ενημέρωση για τις καιρικές συνθήκες μέσω κινητού, μέχρι την αναζήτηση στελεχών με αποδεδειγμένη τεχνογνωσία στην ακαδημαϊκή κοινότητα που επιλέγουν “να μείνουν Ελλάδα”, στην αιχμή του κλάδου της αφαλάτωσης και της ενσωμάτωσης τεχνολογιών αιχμής.